Οι όροι του ΔΝΤ για light κούρεμα χρέους

Πιέσεις για ένα light κούρεμα του ελληνικού χρέους ασκεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ως προϋπόθεση για συμμετοχή του στο τρίτο πρόγραμμα διάσωσης.

Αυτό, τουλάχιστον, αποκαλύπτουν γερμανικοί κυβερνητικοί κύκλοι στην εφημερίδα Rheinische Post τονίζοντας ότι το ΔΝΤ προτίθεται να συμμετάσχει στο πρόγραμμα εφόσον οι Ευρωπαίοι μειώσουν το χρέος κατά περίπου 100 δισ. ευρώ.

Κάτι τέτοιο θα μπορέσει να γίνει μέσω της παράτασης του χρόνου λήξης των δανείων από τα 30 στα 50 χρόνια, αλλά και μέσω της μεταφοράς για μετά το 2030 του χρόνου αποπληρωμής τους. Επιπλέον το Ταμείο θέλει να μειωθούν κι άλλο τα επιτόκια.

Οι απαιτήσεις αυτές σημαίνουν, ουσιαστικά, ένα light κούρεμα χρέους, ενώ αυτό είναι κάτι που απέρριπτε κατηγορηματικά έως τώρα η γερμανική κυβέρνηση.

Σχετικά με την πρόταση του ΔΝΤ θα πρέπει να διεξαχθεί ψηφοφορία στην Μπούντεσταγκ, κάτι που ενδεχομένως να γίνει στα μέσα Οκτωβρίου, όπως επισημαίνει η εφημερίδα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συμμετέχοντες στο ελληνικό πρόγραμμα έχουν διαφορετική άποψη σε σχέση με το ΔΝΤ, ενώ πριν από μερικές ημέρες Γερμανός αξιωματούχος έδωσε μια… πρόγευση για τη στάση που αναμένεται να κρατήσει το Βερολίνο.

Ο αντιπρόεδρος της Κ.Ο. του κόμματος της Άνγκελας Μέρκελ επισήμανε ότι «δεν είναι βασικό ζήτημα το χρέος» για να προσθέσει ότι «αναρωτιόμαστε γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι συζητάνε για “ελάφρυνση χρέους”, καθώς, στην πράξη, θα υπάρξει “ελάφρυνση χρέους” στην επόμενη τριετία. Οι περισσότερες από τις πληρωμές τόκων και δόσεων έχουν αναβληθεί για την περίοδο μετά το 2020».

«Κανένα θέμα ονομαστικής διαγραφής»

Η απάντηση από την Κομισιόν ήρθε δια στόματος του Βαλντίς Ντομπρόφσκις, ο οποίος, μιλώντας στην αυστριακή Die Presse τονίζει ότι δεν τίθεται θέμα ονομαστικής διαγραφής χρέους της Ελλάδας, αλλά σημειώνει ότι υπάρχουν περιθώρια στη διαδικασία αποπληρωμής.

Όπως αναφέρει ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, στο θέμα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, το Eurogroup άφησε «την πόρτα ανοικτή», θα πρέπει όμως πρώτα να υπάρξει μία θετική αξιολόγηση της πορείας των μεταρρυθμίσεων.

Σε σχέση με τα ριζοσπαστικά βήματα προς μείωση του βάρους του ελληνικού χρέους, που ζητά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο ίδιος παρατηρεί ότι αυτήν τη στιγμή διεξάγονται σχετικές συνομιλίες και δεν θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνο η μηχανική σχέση του χρέους με την οικονομική επίδοση, αλλά η πραγματική δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους, και από αυτή την άποψη η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από ό,τι, για παράδειγμα, η Πορτογαλία ή η Ιταλία.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διευκρινίζει ότι στο ποσό των 86 δισεκατομμυρίων ευρώ του τρίτου προγράμματος για την Ελλάδα, το μερίδιο που θα αναλογούσε στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα ήταν 16 δισ. ευρώ, με τη συμφωνία για τον ESM να προβλέπει, αν αυτό είναι δυνατό, τη συνεργασία με το Ταμείο.

Κατά την άποψή του, εναπόκειται στο Eurogroup να αποφασίσει εάν θα συνεχίσει με το ΔΝΤ ή χωρίς αυτό.

Συζητά γενικά τρόπους αντιμετώπισης υπερβάσεων χρέους

Στο μεταξύ, από έκθεση του ίδιου του Ταμείου, γίνεται γνωστό πως το ΔΝΤ έχει ζητήσει από τις υπηρεσίες του να εκπονήσουν μια νέα έκθεση για το πώς πρέπει να συμβάλει στην υπέρβαση των κρίσεων χρέους που αντιμετωπίζουν χώρες-μέλη του, στην οποία εντάσσεται και η προοπτική αναδιάρθρωσης των χρεών.

Στην ετήσια έκθεση του Ταμείου (IMF Annual Report 2015), αναφέρεται πως το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ έχει συζητήσει από τον Μάιο του 2013 μία έκθεση με τίτλο: «Αναδιάρθρωση κρατικού χρέους – Πρόσφατες εξελίξεις και συνέπειες για το πλαίσιο πολιτικής και το νομικό πλαίσιο του ΔΝΤ», βάσει της οποίας ενέκρινε ένα πρόγραμμα εργασίας που βασίζεται στην ενίσχυση προσεγγίσεων που βασίζονται στην αγορά για την αντιμετώπιση των κρατικών κρίσεων χρέους.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, τη μεταρρύθμιση του πλαισίου δανεισμού του ΔΝΤ, την ενίσχυση των ρητρών συλλογικής δράσης στις εκδόσεις κρατικών ομολόγων και την επανεξέταση του πλαισίου για τη συμμετοχή του επίσημου τομέα (official sector involvement).

Έκθεση και για τη βιωσιμότητα χρέους

Με νέα έκθεση, τον Ιούνιο του 2014, το ΔΝΤ συζήτησε την κατ’ εξαίρεση πρόσβαση χωρών στη χρηματοδότηση του ΔΝΤ, ιδιαίτερα στην περίπτωση που θα πρέπει να κάνει δύσκολες κρίσεις για το αν το χρέος ενός μέλους είναι βιώσιμο ή όχι.

Η έκθεση παρουσίασε δύο δυνατές κατευθύνσεις για τη μεταρρύθμιση του πλαισίου δανεισμού του ΔΝΤ: την καθιέρωση της επιλογής μίας «αναδιάταξης του χρέους» (debt reprofiling), ώστε να καταστεί το πλαίσιο του δανεισμού πιο ευέλικτο, όταν το χρέος αξιολογείται ως βιώσιμο, αλλά όχι με υψηλή πιθανότητα, και την εξάλειψη της συστημικής εξαίρεσης (του δανεισμού, δηλαδή, μεγαλύτερων ποσών σε μία χώρα απ’ ό,τι δικαιολογείται από την εισφορά της στο Ταμείο).

Βέβαια, όπως σημειώνεται «καμία απόφαση δεν ελήφθη για τις προταθείσες μεταρρυθμίσεις, αλλά το Διοικητικό Συμβούλιο ζήτησε από τις υπηρεσίες να ετοιμάσει μια επιπρόσθετη έκθεση που θα συζητηθεί το 2016».

Όσον αφορά στις ρήτρες συλλογικής δράσης, τον Οκτώβριο του 2014 το Συμβούλιο συζήτησε άλλη έκθεση (staff paper) με τίτλο: «Ενισχύοντας το πλαίσιο των συμβάσεων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων από συλλογική δράση στις αναδιαρθρώσεις κρατικού χρέους». Αυτή περιλάμβανε συστάσεις για να βελτιωθεί στο μέλλον η προσέγγιση των συμβάσεων (των ομολόγων) με βάση την αγορά για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα συλλογικών δράσεων.