Παράγοντες αβεβαιότητας όσον αφορά την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας διαβλέπει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στην έκθεσή του για το Β’ τρίμηνο του 2023. Τόσο εξωτερικούς -τα σύννεφα που βαραίνουν τον ορίζοντα της διεθνούς οικονομίας- όσο και εσωτερικούς. Ο βασικός εσωτερικός παράγοντας αφορά τις ευρύτερες και μακροχρόνιες επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών -κυρίως της καταστροφής στη Θεσσαλία- και το ενδεχόμενο μη προϋπολογισμένων δαπανών που θα απειλήσουν την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι για να επιτευχθούν οι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα του 2023 αλλά και των επόμενων ετών θα πρέπει να κατανεμηθούν σωστά στο φετινό και στα επόμενα έτη οι ενισχύσεις και δαπάνες που απορρέουν από τις φυσικές καταστροφές. Ακόμη κι έτσι όμως, καθώς το ακριβές ύψος τους δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, ίσως χρειαστεί να καλυφθεί πιθανό έλλειμμα σε σχέση με τους δημοσιονομικούς στόχους με νέους φόρους. Χθες ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Χάρης Θεοχάρης, αναγκάστηκε να διευκρινίσει σε ραδιοφωνική του συνέντευξη ότι δεν εξετάζεται αύξηση των φορολογικών συντελεστών, ότι δεν θα υπάρξει κανενός είδους αιφνιδιασμός και η κυβέρνηση δεν θα νομοθετήσει έξω από διαδικασίες διαλόγου και κοινωνικής συναίνεσης και ότι δεν θα αλλάξουν τα κριτήρια για τα επιδόματα στους ελεύθερους επαγγελματίες.
Ωστόσο η αναφορά του κ. Θεοχάρη ότι «δεν θα υπάρξει αιφνιδιασμός» και ότι η κυβέρνηση «δεν θα κάνει τίποτε χωρίς διάλογο και κοινωνική συναίνεση» δεν ηχεί σαν ρητή και απερίφραστη διάψευση…
Το σίγουρο είναι ότι το ζήτημα των νέων φόρων (με δεδομένη την εξέταση του φορολογικού πλαισίου για τους ελεύθερους επαγγελματίες) έχει αρχίσει να τίθεται ξανά ύστερα από 4 συναπτά έτη που η γενική κατεύθυνση ήταν οι φοροελαφρύνσεις.
Το πρόβλημα της αδυναμίας ακριβούς -ή έστω με ισχυρή προσέγγιση- υπολογισμού του κόστους αποζημίωσης και αποκατάστασης των ζημιών από τη μεγα-πλημμύρα που έπληξε τη Θεσσαλία παραμένει. Τόσο όσον αφορά την καταστροφή γεωργικού και κτηνοτροφικού κεφαλαίου όσο και τις αποζημιώσεις και το ύψος των ζημιών στις δημόσιες υποδομές η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς είναι ακόμη στο στάδιο των αρχικών εκτιμήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως παραδέχτηκε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Τρίτη, η αποτίμηση του ύψους των ζημιών που υπέστησαν οι δημόσιες υποδομές (δρόμοι, γέφυρες, αντιπλημμυρικές υποδομές) στη Θεσσαλία δεν έχει γίνει και επομένως δεν μπορεί να υποβληθεί το σχετικό αίτημα συνδρομής προς το ευρωπαϊκό Ταμείο Αλληλεγγύης.
Ομως το κόστος δεν αφορά μόνο αποζημιώσεις και δαπάνες για έργα υποδομής. Οπως εκτιμά η Εκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού, οι επιπτώσεις από την καταστροφή θα είναι ευρύτερες και μακροχρόνιες: στον πληθωρισμό, στους ρυθμούς ανάπτυξης, στο παραγωγικό δυναμικό.
