ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Πάνος Κοσμάς
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Λίγες αλλά υπαρκτές είναι οι ελπίδες για την αναβάθμιση του αξιόχρεου της Ελληνικής Δημοκρατίας, δηλαδή των ελληνικών κρατικών ομολόγων, στην επενδυτική βαθμίδα (investment grade). Αυτό εκτιμούν -και «διαρρέουν»- αρμόδια κυβερνητικά στελέχη. Η επενδυτική βαθμίδα είναι πλέον η μόνη «έξωθεν μαρτυρία» που θα ήταν άμεσα πολιτικά αξιοποιήσιμη από την κυβέρνηση, καθώς τελούμε πια, από μήνα σε μήνα, σε αναμονή της προκήρυξης των εκλογών. Ωστόσο οι οίκοι αξιολόγησης προβαίνουν σε επί τα χείρω αναθεωρήσεις για θεμελιώδη ελληνικά μακροοικονομικά στοιχεία και σταθμίζουν διαρκώς το «πολιτικό ρίσκο» εν όψει των εκλογών, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει προαναγγείλει νέες αυξήσεις επιτοκίων του ευρώ αρχίζοντας από τη συνεδρίασή της στις αρχές Φεβρουαρίου. Σε τέτοιες συνθήκες οποιαδήποτε αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου στην επενδυτική βαθμίδα θα ήταν απόφαση ενάντια στη «λογική των γεγονότων» και θα συνιστούσε προεκλογική παρέμβαση.

Αναθεώρηση επί τα χείρω

Το τελευταίο διάστημα δύο οίκοι αξιολόγησης, η DBRS και η Fitch, προέβησαν σε επί τα χείρω αναθεώρηση των εκτιμήσεών τους για την Ελλάδα.

● Πρώτα η DBRS λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, στο πλαίσιο συνολικότερης αναθεώρησης των προβλέψεών της για σειρά χωρών, αναθεώρησε τις προβλέψεις της για την αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ το 2023 από 1% (εκτίμηση Σεπτεμβρίου 2022) σε 0,6%. Μάλιστα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέα αρνητική αξιολόγηση εξαιτίας του «πόνου» που θα προκαλέσουν οι νέες αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ. Σε αυτή την περίπτωση ο ρυθμός ανάπτυξης θα περάσει σε αρνητικό έδαφος και θα έχουμε ήπια ύφεση της ελληνικής οικονομίας.

● Στη συνέχεια η Fitch, στις αρχές Ιανουαρίου, έβαλε στο «ραντάρ» της το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, αναθεωρώντας θεαματικά την προηγούμενη εκτίμησή της για έλλειμμα 5,7% σε 7,3%. Η «Εφ.Συν.» έχει αναδείξει τη σημασία του προβλήματος καθώς και τους λόγους που του προσδίδουν διαρθρωτικά χαρακτηριστικά. Η Fitch ωστόσο είναι ο πρώτος οίκος αξιολόγησης που αφιερώνει μια ολόκληρη ανάλυσή της σε αυτό το πρόβλημα. Η ευρεία αναθεώρηση στις εκτιμήσεις της (κατά 1,6 μονάδα του ΑΕΠ!) αποκαλύπτει εμμέσως και αναθεώρηση της εκτίμησής της για τους ρυθμούς ανάπτυξης, παρ’ όλο που αυτό δεν ποσοτικοποιείται στη συγκεκριμένη ανάλυση.

Ο «πόνος» από την ΕΚΤ

Η ρητορική της επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αλλά και «εμβληματικών» μορφών του Γενικού Συμβουλίου της ΕΚΤ (όπως του Γιόακιμ Νάγκελ της Bundesbank) προδίδει φόβους για στασιμοπληθωρισμό, οι οποίοι εμπνέουν μια επιθετική πολιτική αύξησης των επιτοκίων. Αυτή θα προκαλέσει αναπόφευκτα νέα αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων σε συνθήκες μάλιστα που θα εκκινήσει και η ποσοτική σύσφιγξη (QT), δηλαδή «μάζεμα» ρευστότητας από την αγορά μέσω της μη επανεπένδυσης ποσών από την αποπληρωμή ομολόγων που λήγουν. Οι πρόσφατες εκτιμήσεις (βοηθούντος και του «στρατηγού χειμώνα» που… κοιμήθηκε) για ήπια και όχι βαθιά ύφεση στην ευρωζώνη, είναι μεν ανακουφιστικές για τα χρηματιστήρια (που είναι προεξοφλητικός μηχανισμός της ανάπτυξης και των κερδών), αλλά όχι για την πολιτική της ΕΚΤ και τις αγορές ομολόγων. Αλλωστε στασιμοπληθωρισμός είναι ακριβώς αυτό: ήπια ύφεση ή στασιμότητα σε συνδυασμό με υψηλό πληθωρισμό. Τον κίνδυνο του υψηλού πληθωρισμού που δεν αποκλιμακώνεται εύκολα αντιπροσωπεύει η συνεχής αύξηση του δομικού πληθωρισμού τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη (η στατιστική του ταυτότητα είναι Ενιαίος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή χωρίς τα τρόφιμα και την ενέργεια), που ακολουθεί κατά πόδας τον επίσημο ΕΔΤΚ σε επίπεδα περίπου 3 ποσοστιαίες μανάδες χαμηλότερα.

Τούτων δοθέντων δεν διακρίνεται στον ορίζοντα τι θα μπορούσε να συμβεί το επόμενο διάστημα και μέχρι τις εκλογές που να αλλάξει επί το θετικότερον τα πράγματα όσον αφορά το ελληνικό αξιόχρεο, ώστε να δώσει τη βάση για την αναβάθμισή του στην επενδυτική βαθμίδα. Θα έπρεπε να αντιστρέψει κανείς τη λογική των πραγμάτων και να υποθέσει ότι οι οίκοι αξιολόγησης θα ρίξουν το βάρος τους για να μειώσουν το περίφημο «πολιτικό ρίσκο» σχετικά με την ανάδειξη «ισχυρής κυβέρνησης», πριμοδοτώντας συνειδητά το κυβερνών κόμμα με την επενδυτική βαθμίδα.