Αλμα στο ΑΕΠ, αλλά όχι στην τσέπη μας

Ισχυρή ανάπτυξη που δεν έγινε αντιληπτή από τα νοικοκυριά κατέγραψε η ελληνική οικονομία στο β’ τρίμηνο του 2022, επιτυγχάνοντας αύξηση 7,7% από 8% στο α’, με βασικούς κινητήρες τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Κομβικό ρόλο στην άνοδο του ΑΕΠ είχε η κατανάλωση που ενισχύθηκε κατά 8,1%, καθώς πέρυσι η εστίαση ήταν κλειστή με αποτέλεσμα ο τζίρος των καταστημάτων του κλάδου να κάνει φέτος τη μεγάλη διαφορά στη μέτρηση της προστιθέμενης αξίας των επιχειρήσεων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ η κατανάλωση των νοικοκυριών για το διάστημα Απριλίου-Ιουνίου έτρεξε με 11%, ενώ η δαπάνη σε επίπεδο γενικής κυβέρνησης ήταν αυξημένη μόλις κατά 0,8%. Οι ιδιωτικές επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 8,7%, οι οποίες βέβαια έκοψαν σε ταχύτητα αφού στο πρώτο τρίμηνο του 2022 είχαν χτυπήσει 12,7%. Την παρτίδα έσωσαν οι εξαγωγές καθώς υπερείχαν των εισαγωγών (15,5%) φτάνοντας στο +20,8% μετά την αύξηση-ρεκόρ κατά 47,4% των υπηρεσιών. Ωστόσο το αγκάθι με το εμπορικό έλλειμμα (αύξηση 33% τον Ιούλιο) παραμένει καρφωμένο στα πλευρά της ελληνικής οικονομίας.

Σε απόλυτα μεγέθη, το ΑΕΠ έφτασε στα 48,1 δισ. ευρώ (τιμές όγκου), από 44,7 δισ. ευρώ που είχε βυθιστεί το 2021 (αύξηση 7,7%), ενώ σε ονομαστικές τιμές, όπου λαμβάνεται υπόψη ο υψηλός πληθωρισμός που καίει τα νοικοκυριά και τροφοδοτεί με ζεστό χρήμα τα δημόσια ταμεία μέσω των κυμάτων της ακρίβειας, αλλάζει επίπεδο και ανεβαίνει στα 52,5 δισ. ευρώ (16,7% υψηλότερο σε σχέση με το περσινό ονομαστικό ΑΕΠ των 45 δισ. ευρώ). Από έναν καθαρά πρόχειρο υπολογισμό θα μπορούσε να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η διαφορά του 9%, ανάμεσα στα δύο ποσοστά αύξησης του ΑΕΠ (16,7% – 7,7% = 9%), ισοδυναμεί grosso modo με το μέγεθος της επίδρασης που ασκεί ο πληθωρισμός στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν.

Οι αναπτυξιακές επιδόσεις έφεραν ικανοποίηση στην κυβέρνηση, με τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα να δηλώνει σε πανηγυρικούς τόνους -την ώρα που οι καταναλωτές στενάζουν υπό το βάρος της ενεργειακής ακρίβειας- «ότι το ποσοστό της αύξησης είναι σχεδόν διπλάσιο του μέσου όρου της ευρωζώνης, που είναι 4,1%. Μάλιστα, σε όρους όγκου, το ΑΕΠ του β’ τριμήνου του τρέχοντος έτους διαμορφώθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011. Ετσι, για το α’ εξάμηνο του 2022, μετά και την αναθεώρηση επί τα βελτίω του α’ τριμήνου, ο ρυθμός μεγέθυνσης διαμορφώνεται, πλέον, πάνω από το 7,5%». Στο υπουργείο Οικονομικών έχουν ξεκινήσει οι ασκήσεις αναθεώρησης για το σύνολο του έτους, με το 3,1% που προβλέπει το Πρόγραμμα Σταθερότητας να θεωρείται μια πρόβλεψη άκρως συντηρητική. Φωτιά έχουν πάρει ταυτόχρονα και τα μολύβια στο Γενικό Λογιστήριο για τον δημοσιονομικό χώρο που απελευθερώνει για παροχές…

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το σερί της ισχυρής ανάπτυξης θα συνεχιστεί φυσικά και το επόμενο τρίμηνο που θεωρείται βαρόμετρο για την οικονομία καθώς ενσωματώνει τις καλοκαιρινές εισπράξεις από τον τουρισμό, που φέτος ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Το πού ακριβώς θα κάτσει η μπίλια της ανάκαμψης θα εξαρτηθεί από το πώς θα λειτουργήσουν τα μοτέρ στο τελευταίο τρίμηνο του 2022 που είναι η καρδιά του πιο δύσκολου ενεργειακού χειμώνα.

Ανισες επιδόσεις σε ευρωζώνη και Ε.Ε.

Σε σχέση με την ευρωζώνη των 19 και την Ε.Ε. των 27 η αναπτυξιακή επίδοση της Ελλάδας φαίνεται… ολυμπιακού επιπέδου. Είχε το πέμπτο υψηλότερο ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του έτους (σε σχέση με το περσινό) μετά την Ιρλανδία (+10,8%), την Ολλανδία (+8,9%), τη Σλοβενία (+8,3%) και την Κροατία (+7,8%). Συνολικά το ΑΕΠ της ευρωζώνης, σύμφωνα με τη Eurostat, αυξήθηκε 4,1% το β’ τρίμηνο του 2022 σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο πέρσι και μόλις 0,8% σε σχέση με το α’ τρίμηνο του έτους. 4,2% ήταν η αύξηση του ΑΕΠ στην Ε.Ε. των 27.

Η Γερμανία εμφανίζεται ως ο μεγάλος ασθενής της Ε.Ε. με τον μικρότερο ρυθμό ανάπτυξης (1,7%) και μόλις 0,1% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Αρνητικούς ρυθμούς μεταβολής του ΑΕΠ στο β’ τρίμηνο σε σχέση με το προηγούμενο είχαν η Ιρλανδία (-1,3%), η Πολωνία (-2,1%), η Λιθουανία (-1%) και το Λουξεμβούργο (-0,5%). Θεωρητικά αυτές οι τέσσερις χώρες είναι οι πρώτες που μπορεί το τρέχον τρίτο τρίμηνο του έτους να μπουν σε φάση τεχνικής ύφεσης.

Η αύξηση του ΑΕΠ σε Ε.Ε. και ευρωζώνη αντανακλάται και στα στοιχεία για την απασχόληση: αυξήθηκε 2,4% και 2,7% αντίστοιχα το β’ τρίμηνο σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο πέρσι. Το μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης είχε η Ιρλανδία (+8,8%), ακολουθούμενη από την Εσθονία (+5,6%) και την Ελλάδα (+5,1%).