Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διέψευσε τις προβλέψεις, προχωρώντας σε μια επιθετική αύξηση του επιτοκίου της κατά 0,5%, αντί για μια συντηρητική αύξηση 0,25% που ανέμεναν οι αναλυτές. Έτσι, από τις 27 Ιουλίου το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ θα διαμορφωθεί στο 0,5%, ενώ αυτό της οριακής χρηματοδότησης στο 0,75%.
Με τον τρόπο αυτό, η ΕΚΤ δείχνει ότι η αντίδρασή της είναι στο ανώτερο επίπεδο προκειμένου να αντιμετωπίσει τις οξύτατες πληθωριστικές πιέσεις, ενώ παραμένει η δέσμευσή της για νέα αύξηση επιτοκίων τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Σημειώνεται ότι αυτή είναι η πρώτη αύξηση επιτοκίων έπειτα από 11 χρόνια που ανακοίνωσε η Κεντρική Τράπεζα της Ευρώπης.
Η απόφαση που ανακοινώθηκε από την ΕΚΤ αναφέρει τα εξής: «Το Διοικητικό Συμβούλιο έκρινε ότι είναι σκόπιμο να κάνει ένα μεγαλύτερο πρώτο βήμα στην πορεία ομαλοποίησης των επιτοκίων πολιτικής από ό,τι είχε σηματοδοτήσει στην προηγούμενη συνεδρίασή του. Η απόφαση αυτή βασίζεται στην επικαιροποιημένη εκτίμηση του Διοικητικού Συμβουλίου για τους κινδύνους πληθωρισμού».
Ο μηχανισμός προστασίας ομολόγων
Η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αφού δήλωσε ότι όλα τα μέλη της ΕΚΤ συμφώνησαν στην αύξηση των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης, αναφέρθηκε στο TPI, δηλαδή το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων από την ίδια την Κεντρική Τράπεζα, σε χώρες στις οποίες παρατηρείται μεγάλη αύξηση στις αποδόσεις των ομολόγων, με αποτέλεσμα να δυσκολεύει η πρόσβασή τους στον δανεισμό. Η Λαγκάρντ τόνισε ότι όλες οι χώρες-μέλη της ΕΚΤ δικαιούνται να ενταχθούν στο πρόγραμμα αυτό.
Νωρίτερα, το Δ.Σ. της ΕΚΤ αποφάσισε τη δημιουργία αυτού του Μέσου για την Προστασία της Μετάδοσης (της νομισματικής πολιτικής), σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν οι ασύμμετρες αυξήσεις των αποδόσεων και συνεπώς του κόστους δανεισμού μεταξύ των επιμέρους κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης.
Υπενθυμίζεται ότι στις αγορές ομολόγων υπάρχει αναστάτωση με το επίκεντρο να εστιάζεται στην Ιταλία, της οποίας το 10ετές ομόλογο ξεπέρασε ακόμα και το ελληνικό (το ιταλικό ανέβηκε πάνω από το 3,7%, ενώ το ελληνικό την ίδια ώρα ήταν κάτω από 3,6%). Υπενθυμίζεται ότι την ίδια ώρα η Ιταλία κλυδωνίζεται από πολιτική κρίση, μετά την παραίτηση του Μάριο Ντράγκι από τη θέση του πρωθυπουργού.
Στην ανακοίνωση του ΕΚΤ, το TPI αναφέρεται ως «εργαλειοθήκη» η οποία θα ενεργοποιείται όταν οι εξελίξεις στις αγορές ομολόγων καταδεικνύουν σοβαρούς κινδύνους στην ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Με άλλα λόγια όταν παρατηρούνται δυσανάλογα μεγάλες αυξήσεις των αποδόσεων σε ορισμένα μόνο κρατικά ομόλογα της Ευρωζώνης. Η έκταση των αγορών των ομολόγων αυτών που θα πραγματοποιεί η ΕΚΤ από τη δευτερογενή αγορά θα εξαρτάται από το τη σοβαρότητα των κινδύνων που εγκυμονεί η εκάστοτε κατάσταση. «Το εύρος των αγορών δεν θα περιορίζεται εκ των προτέρων».
Οι όροι για ένταξη στο πρόγραμμα TPI
Η ΕΚΤ ανακοίνωσε επίσης ότι οι αγορές κρατικών ομολόγων θα γίνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα των κινδύνων, θα αφορούν κυρίως τίτλους δημοσίου (χωρίς να αποκλείονται οι ιδιωτικοί, εάν «χρειάζεται») και θα αφορούν ομόλογα από 1 έως 10 έτη.
Τα απαραίτητα κριτήρια (όροι και προϋποθέσεις) που πρέπει να τηρούν τα κράτη-έλη για να ενταχθούν στο πρόγραμμα, είναι τα εξής:
- Συμμόρφωση με το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. (ουσιαστικά να μην είναι σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος)
- Να απουσιάζουν σοβαρές μακροοικονομικές ανισορροπίες
- Να βεβαιώνεται ότι το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε βιώσιμη τροχιά
- Να υπάρχουν βιώσιμες και υγείες μακροοικονομικές πολιτικές και ειδικά να συμμορφώνεται με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί για το ταμείο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Επίσης η Λαγκάρντ ανέφερε τα εξής:
- Οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές παγκοσμίως μεσοπρόθεσμα.
- Οι επιχειρήσεις και οι βιομηχανίες αντιμετωπίζουν υψηλά κόστη και αναταράξεις στην αλυσίδα προμηθειών
- Οι προοπτικές είναι συννεφιασμένες για το δεύτερο εξάμηνο και μετά από αυτό.
- Οι κίνδυνοι για πληθωριστικές τάσεις κινούνται ανοδικά, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται πως θα είναι υψηλός για ικανό διάστημα.
- Στο βασικό σενάριο της ΕΚΤ δεν προβλέπεται ύφεση για φέτος ή το 2023.
