Χαμένοι οι καταναλωτές, παρά το πλαφόν στη χονδρική

Τρόμος επικρατεί στην αγορά ηλεκτρισμού ενόψει της ερχόμενης Κυριακής. Μεθαύριο θα πρέπει οι εταιρείες που πωλούν ρεύμα να αποφασίσουν και να ανακοινώσουν πόσο θα πωλούν τη μεγαβατώρα τον Αύγουστο αναλαμβάνοντας (;) και το ρίσκο των ενδιάμεσων ανατιμήσεων, την ίδια ώρα που ο κρατικός προϋπολογισμός αναζητά μηνιαία έσοδα 1-1,5 δισ. ευρώ ώστε οι λογαριασμοί να βγαίνουν χαμηλοί όπως έχει υποσχεθεί η κυβέρνηση.

Το παιγνίδι του «μουτζούρη» στην αγορά ενέργειας επανεκκινείται με νέους όρους και με πρώτους υποψήφιους χαμένους τους καταναλωτές, που θα πρέπει να ανακαλύψουν ποια εταιρεία πουλά φτηνότερα, το Δημόσιο, που αναζητά πηγές εσόδων για τις επιδοτήσεις, και τις εταιρείες προμήθειας, που θα πρέπει να προβλέψουν τις τιμές στις οποίες θα πωλούν χωρίς να χάσουν πελάτες ή να κινδυνεύσουν με πτώχευση.

Λιγνίτης

Σε επίπεδο παραγωγής ενέργειας, το κόστος συνεχίζει την κατακόρυφη πορεία όχι μόνο λόγω της διεθνούς ανόδου των τιμών αλλά και της πολιτικής που εφαρμόζεται εντός Ελλάδας. Η παραγωγή ρεύματος από λιγνιτικά εργοστάσια, για παράδειγμα, παραμένει «κολλημένη» στο 14-15% του συνολικού μείγματος, ενώ εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ανέβει στο 20% ή και 25% εάν αυξάνονταν οι εξορύξεις λιγνίτη και έπαιρνε, επιτέλους, μπρος η ακριβοπληρωμένη μονάδα «Πτολεμαΐδα 5». Το αποτέλεσμα είναι να πέφτει ολοένα και περισσότερο βάρος στην παραγωγή από μονάδες εισαγόμενου φυσικού αερίου, όπου οι διεθνείς τιμές TTF ξεπερνούν ήδη τα 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Χθες δημοσιεύτηκαν οι από καιρό αναμενόμενες αποφάσεις του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κ. Σκρέκα, για τις ρυθμιζόμενες τιμές (πλαφόν) αποζημίωσης παραγωγών ρεύματος. Η τιμή για τον Ιούλιο ορίστηκε στα 292 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αλλά αυτό σχετίζεται με την τιμή TTF του προηγούμενου μήνα που ήταν κάτω από τα 100 ευρώ. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι είναι επαρκής η διαφορά ανάμεσα στα 100 και τα 180 ευρώ για να ανέβει η τιμή-πλαφόν τον Αύγουστο κοντά στα 500 ευρώ ανά μεγαβατώρα!

Μια τέτοια άνοδος θα εκτοξεύσει τις τιμές που θα ανακοινώσουν οι προμηθευτές την ερχόμενη Κυριακή. Τα πλαφόν Ιουλίου για παραγωγή από λιγνίτη (208,29), υδροηλεκτρικά (112) και ΑΠΕ (85) είναι χαμηλότερες και δεν αναμένεται να ανέβουν. Ομως η τιμή επόμενης μέρας (ΤΕΑ) συνεχίζει να εξαρτάται από την ακριβότερη τεχνολογία – εκείνη του φυσικού αερίου. Δεν θα βγαίνει, δηλαδή, ένας μέσος όρος από τις τιμές κάθε τεχνολογίας όπως αρχικά συζητιόταν για να αγοράζουν σε αυτήν οι προμηθευτές.

Κρατική επιδότηση

Ετσι, ως μοναδικός μηχανισμός ελάφρυνσης των καταναλωτών απομένει η κρατική επιδότηση που θα αποφασίζεται κάθε μήνα από την κυβέρνηση και θα πρέπει να τοποθετείται σε ειδικό πλαίσιο μέσα στους λογαριασμούς. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις Σκρέκα, για τον Ιούλιο θα δοθούν 722 εκατομμύρια με τις τιμές λιανικής να κυμαίνονται στα 350 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Εάν τον Αύγουστο φτάσουν τα 500 ευρώ και συνεχίσουν την ανοδική πορεία, η τρύπα στον προϋπολογισμό θα μεγαλώσει.

Υποτίθεται ότι ένα μέρος των επιδοτήσεων προέρχεται από τα δικαιώματα ρύπων, όπως συνέβαινε έως τώρα, αλλά η πράξη θα δείξει τι ποσά θα συγκεντρώνονται πλέον από άλλες πηγές. Μεγάλο μέρος θα κληθεί να συγκεντρώσει το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης από τη λογιστική ανακύκλωση της διαφοράς ανάμεσα στα ποσά που θα εισέπρατταν οι παραγωγοί εάν ίσχυε η ΤΕΑ και εκείνα που καθορίζονται από τα πλαφόν.

Γενική είναι η αίσθηση ότι το χαοτικό σύστημα που ίσχυε ώς τώρα για τον τελικό καθορισμό των τιμών λιανικής αντικαθίσταται από ένα νέο «χάος» που δύσκολα θα φέρει αποτέλεσμα για τον τελικό καταναλωτή, καθώς θα εκδίδονται λογαριασμοί «έναντι» και «εκκαθαριστικοί» με καθυστέρηση και με βάση διαφορετικά τιμολόγια. Για τους παραγωγούς και ιδιαίτερα τη ΔΕΗ, φαίνεται πως διατηρούνται μεγαλύτερα περιθώρια διατήρησης κερδοφορίας. Η τιμή των 112 ευρώ για τα υδροηλεκτρικά θα της επιτρέψει να κρατά χρήματα στο ταμείο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα σπεύσει να ρίξει τις τιμές προς όφελος του καταναλωτή. Περιθώρια υπάρχουν και για τους παραγωγούς με φυσικό αέριο, εφόσον η τιμή υπολογίζεται με την τιμή TTF, ενώ εκείνοι μπορεί να έχουν συνάψει συμβόλαια με παλαιότερες χαμηλές τιμές.