Οι πληθωριστικές πιέσεις και οι αβεβαιότητες για την οικονομική δραστηριότητα που προκαλούνται από τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις, αλλά και οι επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή διατηρούν τις προκλήσεις για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και ειδικότερα τον στόχο για περαιτέρω μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τη βελτίωση της οργανικής κερδοφορίας και την ποιοτική και ποσοτική ενίσχυση της κεφαλαιακής τους βάσης. Την ίδια στιγμή η αύξηση του αποθέματος τραπεζικών καταθέσεων άρχισε να αντιστρέφεται το 2022.
Αυτό επισημαίνει μεταξύ άλλων η Τράπεζα της Ελλάδος στην τελευταία Εκθεση Νομισματικής Πολιτικής, κρούοντας εκ νέου το καμπανάκι καθώς το ενδεχόμενο νέας αύξησης των «κόκκινων» δανείων κάθε άλλο παρά έχει απομακρυνθεί.
Η εικόνα των «κόκκινων» δανείων που βρίσκονται στους τραπεζικούς ισολογισμούς σήμερα (ο κύριος όγκος βρίσκεται πλέον στου servicers) σαφώς και είναι εξαιρετική καθώς το απόθεμα έχει μειωθεί κατά περίπου 91 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Μάρτιο του 2016, όταν έφτασαν στο ανώτερο σημείο, και πλέον ανέρχονται στα 17,7 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω των τιτλοποιήσεων και του προγράμματος «Ηρακλής». Ωστόσο, η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ότι:
■ Περίπου το 38% του συνόλου των «κόκκινων» συνδεόταν με ρυθμίσεις, ενώ υψηλό ποσοστό δανείων που τίθεται σε καθεστώς ρύθμισης εμφανίζει ξανά καθυστέρηση και μάλιστα σύντομα.
■ Από τα δάνεια ύψους περίπου 21,8 δισ. ευρώ υπό καθεστώς στήριξης το οποίο έχει αρθεί, περίπου 3,6 δισ. είναι μη εξυπηρετούμενα (στοιχεία ΕΚΤ, Supervisory Banking Statistics, τέλος Δεκεμβρίου 2021).
■ Τα 3/4 των «κόκκινων» δανείων είναι επιχειρηματικά, το 1/5 στεγαστικά και το υπόλοιπο καταναλωτικά. Ανάλογη είναι η κατανομή των δανειακών συμβάσεων που έχουν ήδη καταγγελθεί από τις τράπεζες, δανείων αβέβαιης είσπραξης και δανείων σε καθυστέρηση μεγαλύτερη εκείνης των 90 ημερών τα οποία δεν έχουν ακόμη καταγγελθεί.
Το πρώτο τετράμηνο του έτους οι καταθέσεις του εγχώριου ιδιωτικού τομέα υποχώρησαν λόγω της μείωσης των αποθεμάτων ρευστότητας και ο ετήσιος ρυθμός ανόδου τους επιβραδύνθηκε. Πέραν της αναμενόμενης μείωσης των επιχειρηματικών καταθέσεων εν όψει της επανεκκίνησης της οικονομίας το 2022, οι εν λόγω καταθέσεις επηρεάστηκαν αρνητικά από την απότομη άνοδο των τιμών της ενέργειας και την επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης. Η μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών εξαιτίας της ανόδου του ενεργειακού κόστους και των τιμών των τροφίμων, η οποία επηρεάζει αρνητικά τα έσοδα πολλών εγχώριων επιχειρήσεων, εν μέρει καλύφθηκε από αντισταθμιστικά δημοσιονομικά μέτρα.
Tην περίοδο Ιανουαρίου-Απριλίου 2022 οι καταθέσεις του εγχώριου ιδιωτικού τομέα σημείωσαν σωρευτική μείωση κατά 2,1 δισ. ευρώ, σε αντίθεση με τις σημαντικές αυξήσεις που είχαν παρατηρηθεί την αντίστοιχη περίοδο το 2021.
