Καίει την ελληνική οικονομία η ραγδαία κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης στην Ουκρανία, που έρχεται να ρίξει λάδι στη φωτιά της ενεργειακής κρίσης ανεβάζοντας το επίπεδο συναγερμού στο οικονομικό επιτελείο για τις Συμπληγάδες αβεβαιότητας που σχετίζονται με τις πληθωριστικές πιέσεις στις πρώτες ύλες, στα προϊόντα, στα καύσιμα και στα κόστη μεταφοράς.
Στο υπουργείο Οικονομικών παρακολουθούν με μεγάλη αγωνία τις εξελίξεις, καθώς τυχόν στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας στην Ουκρανία θα επιτείνει την πληθωριστική κρίση επηρεάζοντας αρνητικά την αναπτυξιακή δυναμική και την πορεία της δημοσιονομικής εξυγίανσης, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ισοζύγιο πληρωμών λόγω αύξησης των διεθνών τιμών κυρίως στα καύσιμα.
Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας έχει χτυπήσει καμπανάκι για τις επιπτώσεις από ενδεχόμενη επιδείνωση της κατάστασης στην Ουκρανία αναγνωρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα οδηγήσει σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων για τις προοπτικές της οικονομίας και σε επανασχεδιασμό των κυβερνητικών κινήσεων και των στόχων.
Το σχέδιο δράσης του οικονομικού επιτελείου βασίζεται στο σενάριο της σταδιακής υποχώρησης του ρυθμού αύξησης του πληθωρισμού, πράγμα που υπό τη σκιά των νέων γεωπολιτικών εξελίξεων καθίσταται επισφαλές. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Θεόδωρο Σκυλακάκη, για κάθε 10 ευρώ αύξηση στην τιμή της μεγαβατώρας στο φυσικό αέριο, το ΑΕΠ μειώνεται κατά περίπου 600 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, σήμα κινδύνου για τη συνέχιση των πληθωριστικών πιέσεων στις τιμές των εισαγόμενων πρώτων υλών και της ενέργειας και στο κόστος μεταφορών έχει εκπέμψει και ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, Γ. Στουρνάρας, στην ενδιάμεση έκθεση για τη νομισματική πολιτική, σημειώνοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει την ιδιωτική κατανάλωση και τη δυναμική της ανάπτυξης.
Στην έκθεση αναφέρεται ακόμα πως οι διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι ο γενικός πληθωρισμός θα υποχωρήσει το 2022, αλλά θα παραμείνει για ένα διάστημα υψηλότερος από το προ της πανδημίας επίπεδο. Η εξέλιξη των τιμών της ενέργειας και η άρση των δυσχερειών στο παγκόσμιο εμπόριο είναι κομβικής σημασίας για την πραγματοποίηση αυτού του σεναρίου. Οι δυσχέρειες στην αύξηση της συνολικής προσφοράς και ο περιορισμός του παραγωγικού κενού όσο θα εδραιώνεται η ανάκαμψη θα συντείνουν ώστε ο πυρήνας του πληθωρισμού να μην υποχωρήσει ή και να αυξηθεί περαιτέρω το 2022.
Με δεδομένο ότι από την αύξηση κατά 6,2% του πληθωρισμού τον Ιανουάριο οι 4,2 μονάδες οφείλονται στο άλμα των τιμών στην ενέργεια, περαιτέρω ανάφλεξή τους θα ανεβάσει τις ταχύτητες του γενικού δείκτη τους επόμενους μήνες, επιμηκύνοντας τη διάρκεια της κρίσης και των πληγμάτων στα εισοδήματα και στο κόστος των επιχειρήσεων.
Η ζημιά από την ενέργεια τείνει να γίνει ακόμα μεγαλύτερη και η ομίχλη για την πορεία της οικονομίας πυκνώνει, τονίζουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, υπογραμμίζοντας ότι με πιλότο τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές θα πρέπει να μετρήσουμε προσεκτικά τις αποφάσεις που θα πάρουμε. Ενδεχόμενη ένταση της πληθωριστικής καταιγίδας θα επιτείνει το πρόβλημα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος δείχνουν συνεχή επιδείνωση του ελλείμματος, με κορύφωση τον Δεκέμβριο του 2021 όταν το έλλειμμα διογκώθηκε κατά 1,1 δισ. ευρώ σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020 και διαμορφώθηκε σε 1,7 δισ. ευρώ.
Η αύξηση του ελλείμματος οφείλεται στη διεύρυνση της «μαύρης τρύπας» στο ισοζύγιο αγαθών στα 2,785 δισ. ευρώ από 1,516 δισ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2020 λόγω της εκτίναξης του κόστους των εισαγωγών και των υψηλότερων ρυθμών αύξησής τους σε σχέση με τις εξαγωγές. Οι εισαγωγές αναρριχήθηκαν στα 6,268 δισ. ευρώ από 4,332 δισ. ευρώ, ενώ μόνο οι εισαγωγές καυσίμων κόστισαν μηνιαίως 1,843 δισ. ευρώ έναντι 1,021 δισ. ευρώ.
