Στο 5%, πάνω από τα όρια του πληθωρισμού του Νοεμβρίου τρέχουν οι τιμές στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, σύμφωνα με τη νέα έρευνα του Ινστιτούτου Λιανεμπορίου και Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), η οποία αφορά 22 τυπικές κατηγορίες προϊόντων, όπως πωλούνται στις αλυσίδες σουπερμάρκετ. Το ΙΕΛΚΑ εκτιμά ότι ένα τυπικό γιορτινό καλάθι θα κοστίσει 86,18 ευρώ, όταν το 2020 κόστιζε 81,81 ευρώ.
Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση, της τάξης του 24% αφορά το αρνί και ακολουθεί η κατεψυγμένη γαλοπούλα, με 13%, ενώ η βασιλόπιτα, τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες είναι ακριβότερα κατά 5%, 6% και 8% αντίστοιχα. Τσουχτερές είναι οι αυξήσεις σε είδη πρώτης ανάγκης, όπως το ρύζι (7%) τα αβγά (8%), το αλεύρι (9%), ενώ μείωση καταγράφεται σε εποχικά προϊόντα όπως η ντομάτα (-25%).
Σε ονομαστικές τιμές οι εκτιμήσεις του ινστιτούτου για το καλάθι των Χριστουγέννων είναι αρκετά μετριοπαθείς, χαμηλότερες από αυτές που βλέπει καθημερινά ο καταναλωτής στα ράφια. Π.χ. η φέτα στο καλάθι του ΙΕΛΚΑ κοστίζει 8,19 ευρώ, ενώ μια επώνυμη φέτα κοστίζει από 10 ώς 12 ευρώ το κιλό. Το ινστιτούτο σημειώνει ότι η μέση διακύμανση των τιμών των προϊόντων είναι ιδιαίτερα αυξημένη, περίπου 35-38% της αξίας τους, δηλαδή οι τιμές ανεβοκατεβαίνουν με βάση προωθητικές ενέργειες, προσφορές και πακέτα τύπου 2+1 δώρο.
Οι καταναλωτές που συμμετείχαν στην έρευνα αναφέρουν ως βασική αιτία των αυξήσεων στα τρόφιμα τις διεθνείς ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, σε ποσοστό 53% και ακολουθούν η πανδημία, τα κόστη της βιομηχανικής παραγωγής, η φορολογία-ΦΠΑ, ενώ ένα 22% τις αποδίδει «στα κόστη της λιανικής διάθεσης».
Για αυξήσεις από 8-10% στις τιμές καταναλωτή κάνει λόγο ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδας, Μιχάλης Μούσιος, ενώ οι αυξήσεις στο κόστος των πρώτων υλών κυμαίνονται σε διψήφια ποσοστά και στην ενέργεια σε τριψήφια. Σχεδόν 80% έχουν ακριβύνει τα άλευρα από την αρχή του 2021, μας λέει ο ίδιος, ενώ σημαντική είναι η επιβάρυνση από την αύξηση στα υλικά συσκευασίας, που έχουν ακριβύνει ώς και 40%. Μειωμένη κατά 15% σε σύγκριση με πέρυσι παραμένει η αγοραστική κίνηση στους φούρνους, με τον κόσμο να περιμένει την τελευταία εβδομάδα των Χριστουγέννων για να κάνει τις αγορές του.
«Αντέχουμε μόνο και μόνο επειδή η πλειονότητα των φούρνων είμαστε οικογενειακές επιχειρήσεις και βάζουμε δωρεάν εργασία. Δεν ξέρουμε τι θα γίνει από το 2022, καθώς τα κόστη αναμένεται να αυξηθούν και άλλο κι εμείς δεν μπορούμε να τα μετακυλήσουμε στις τιμές λιανικής. Δεν θα είμαστε πλέον βιώσιμοι. Φοβόμαστε τα λουκέτα», καταλήγει και ζητά μείωση στο ΦΠΑ για τα προϊόντα άρτου, στο 6% από 13% και γενναίες μειώσεις στις τιμές της ενέργειας, που είναι το 30% του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων.
