Στην τελική φάση τους βρίσκονται οι διαδικασίες για την εκταμίευση της πρώτης δόσης των 4 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, που θα σηματοδοτήσει και την ουσιαστική εκκίνηση των επενδυτικών έργων. Μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου το υπουργείο Οικονομικών θα έχει ενσωματώσει τις παρατηρήσεις της ελληνικής πλευράς στην Επιχειρησιακή Συμφωνία που έχει αποστείλει η Κομισιόν, θα έχει κοινοποιηθεί το σχετικό εξαμηνιαίο πόρισμα της Επιτροπής και θα έχει κατατεθεί το ελληνικό αίτημα.
Στη συνέχεια, προβλέπεται ότι θα απαιτηθεί περίπου ένα δίμηνο (μέχρι και τα τέλη Φεβρουαρίου) για να εξεταστεί το αίτημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ στη συνέχεια θα απαιτηθεί επιπλέον ένα εικοσαήμερο περίπου μέχρι να δώσει την τελική έγκρισή του το αρμόδιο όργανο, το Συμβούλιο της Ε.Ε. Οταν ολοκληρωθεί η διαδικασία, το καλεντάρι θα γράφει τέλη Μαρτίου του 2022.
Η εκατοντάδων σελίδων Επιχειρησιακή Συμφωνία περιγράφει λεπτομερώς τα ορόσημα και τους στόχους, άμεσα και μακροχρόνια, τον τρόπο και τις διαδικασίες με τις οποίες θα ελέγχεται η επίτευξή τους, αλλά και γενικότερα τον τρόπο και τους «μηχανισμούς» συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών (ελληνικής κυβέρνησης και Κομισιόν).
Από αυτό το χρονικό σημείο και ύστερα αρχίζει η πραγματική δοκιμασία της κατάθεσης συγκεκριμένων business plan και της υλοποίησης των αντίστοιχων έργων. «Λεφτά υπάρχουν» και είναι πολλά –31 δισ. ευρώ–, αλλά οι προϋποθέσεις ένταξης είναι πολύ πιο απαιτητικές σε σχέση με ό,τι είχαν γνωρίσει οι ελληνικές επιχειρήσεις, παραδείγματος χάριν με το ΕΣΠΑ. Πιο βατή για τις επιχειρήσεις θα είναι η διαδικασία των επιδοτήσεων και πολύ περισσότερο απαιτητική η διαδικασία των δανείων.
Τόσο η Κομισιόν όσο και η ελληνική κυβέρνηση γνωρίζουν πολύ καλά δύο πράγματα: πρώτο, ότι η ελληνική είναι η δεύτερη οικονομία στην ευρωζώνη όσον αφορά τη φοροδιαφυγή-φοροαποφυγή και την αδήλωτη εργασία και, δεύτερο, ότι εξαιτίας της κρίσης, ύστερα από το 2010 απώλεσε το τραπεζικό προφίλ, δηλαδή την πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό. Είτε γιατί μπήκαν στο «κόκκινο» είτε γιατί «βυθίστηκαν» ακόμη περισσότερο στη «μαύρη» οικονομία είτε γιατί η μακροχρόνια αποχή από τη συστηματική σχέση με τις τράπεζες δεν έχει αναταχθεί.
Το υπουργείο δηλώνει ότι το «πακέτο» των δανειοδοτήσεων είναι ανοιχτό για όλες τις επιχειρήσεις μέχρι να εξαντληθεί το προς διάθεση συνολικό ποσό των 12,7 δισ. ευρώ· δεδομένων όμως των δυσκολιών που προαναφέρθηκαν, έχει εντάξει στο σκέλος των δανειοδοτήσεων και μεγάλες επιχειρήσεις. Το σκέλος των επιδοτήσεων απευθύνεται μόνο σε μικρομεσαίες –με βάση τον ευρωπαϊκό ορισμό– επιχειρήσεις.
