H δημογραφική κρίση ανοίγει και πάλι συζήτηση για το ασφαλιστικό

Προτού ακόμη συνειδητοποιήσουμε τι σημαίνει κεφαλαιοποιητικό σύστημα στις επικουρικές συντάξεις, με βάση τον νόμο 4826/21 κυβερνητικοί παράγοντες αρχίζουν να μας προϊδεάζουν για την εν γένει αποτυχία του αναδιανεμητικού συστήματος προετοιμάζοντας αλλαγές και στην κύρια σύνταξη με τη μετάβαση ενδεχομένως σε ένα σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης. Αφορμή για την ανάπτυξη αυτής της συζήτησης στο εσωτερικό της κυβέρνησης και με χρονικό ορίζοντα μετεκλογικό, είναι η δημογραφική κρίση. «Το 2030 αναμένεται να ξεπεράσουμε την Ιταλία, παίρνοντας τον τίτλο της πιο γερασμένης χώρας στην Ε.Ε.» σημείωσε χθες ο Π. Τσακλόγλου, υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, από το βήμα συνεδρίου που διοργάνωσε ο Economist. «Η χώρα γερνάει και γερνάει γρήγορα για δύο κυρίως λόγους. Κάνουμε λιγότερα παιδιά και αυτό δεν οφείλεται στις δυσκολίες της τελευταίας δεκαετίας.

Το ποσοστό γονιμότητας μειώνεται εδώ και δεκαετίες, έπεσε κάτω από το όριο του 2,1 που απαιτείται για να διατηρηθεί ο πληθυσμός σταθερός (εκτός μεταναστευτικών ροών) στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και σήμερα βρίσκεται στο 1,4 με προοπτικές μικρής μόνο ανάκαμψης. Το ελληνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης υπήρξε σχεδόν καθ’ ολοκληρίαν διανεμητικό μέχρι σήμερα. Διανεμητικό σύστημα πρακτικά σημαίνει ότι οι συντάξεις των τωρινών συνταξιούχων πληρώνονται από τις εισφορές των τωρινών εργαζομένων».

Οπως ανέφερε ο κ. Τσακλόγλου, «τα διανεμητικά συστήματα δουλεύουν καλά όταν οι ασφαλισμένοι είναι πολλοί και οι συνταξιούχοι λίγοι, αλλά έχουν δυσκολίες σε γερασμένες κοινωνίες όπου οι ασφαλισμένοι λιγοστεύουν και οι συνταξιούχοι πληθαίνουν». «Και η Ελλάδα γερνάει ταχύτατα», τόνισε ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για να επισημάνει στη συνέχεια πως «όταν πριν από μερικές δεκαετίες ήταν τέσσερις και πέντε οι εργαζόμενοι που αντιστοιχούσαν σε κάθε συνταξιούχο, το σύστημα δούλευε μια χαρά. Σήμερα η αναλογία συνταξιούχων προς εργαζόμενους είναι 1:1,7 και ακόμα και οι πιο αισιόδοξες προβολές που έχουμε για το μέλλον –με μείωση της ανεργίας και αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό– δεν την εκτιμούν σε παραπάνω από 1:2».

«Ανικανότητα»

Μια διαμετρικά αντίθετη άποψη, που αναδεικνύει τη δημογραφική κρίση ως μια ευκαιρία για να επικεντρωθούν οι πολιτικές στις ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας, ανέπτυξε στο συνέδριο η τομεάρχης Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ, Εφη Αχτσιόγλου. Μεταφέροντας τη φωνή των νέων ανθρώπων που σε συνθήκες εργασιακής επισφάλειας, με χαμηλούς μισθούς και αμέτρητες υπερωρίες αναβάλλουν διαρκώς τη δημιουργία οικογένειας, η κ. Αχτσιόγλου προσδιόρισε τη δημογραφική κρίση και ως «την ανικανότητα των κυβερνήσεων να εγγυηθούν με κοινωνικές πολιτικές ένα συλλογικό μέλλον με προοπτική».

Στη δέσμη των μέτρων που πρότεινε προέταξε την πιλοτική εφαρμογή του 35ωρου με υποστήριξη από το κράτος των επιχειρήσεων που θα δοκιμάσουν τη μείωση του χρόνου εργασίας και επέμεινε ιδιαίτερα στην αλλαγή του εργασιακού μοντέλου που μπορεί να δώσει ανάσα προοπτικής για τα νέα ζευγάρια.