«Κοκτέιλ» οφειλών 19 δισ. απειλεί 1,3 εκατ. πολίτες

Με τις συμπληγάδες της ακρίβειας, των δανείων που μπήκαν σε αναστολή, των φόρων που θα «τρέξουν» νωρίτερα από κάθε άλλη φορά αλλά και των οφειλών από την πανδημία που θα «ξεπαγώσουν» σε λίγους μήνες, θα έρθουν αντιμέτωπα από το νέο έτος τα ελληνικά νοικοκυριά. Τα χτυπήματα στην τσέπη θα είναι ισχυρά, ενώ αυτοί που θα ταρακουνηθούν περισσότερο υπολογίζεται ότι είναι 1,3 εκατ. φορολογούμενοι, οι οποίοι θα σηκώσουν τον «λογαριασμό» των 19 δισ. ευρώ που θα αρχίσει να ξεδιπλώνεται σταδιακά από το 2022.

Συγκεκριμένα από τον Ιανουάριο ξεκινά να γράφει το κοντέρ των πληρωμών, οπότε εκατοντάδες χιλιάδες μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις και επαγγελματίες θα πρέπει να περάσουν από το ταμείο της ΑΑΔΕ για να επιστρέψουν 4,9 δισ. ευρώ που έλαβαν από τις επιστρεπτέες προκαταβολές. Βαθιά το χέρι στο πορτοφόλι πρέπει να βάλουν επίσης οι οφειλέτες με χρέη, ύψους 2,6 δισ. ευρώ, προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία τα οποία πάγωσαν την περίοδο της πανδημίας και ξεκινά η εξόφλησή τους στη βάση των ειδικών ρυθμίσεων που έχουν ενεργοποιηθεί.

Λογαριασμοί

Την ίδια στιγμή, σε κανονικότητα μπαίνουν από το νέο έτος στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, ύψους 9 δισ. ευρώ, που λόγω της κορονο-κρίσης έχουν εισέλθει από το 2020 σε ένα γενικευμένο καθεστώς αναβολής πληρωμής τόκων ή και χρεολυσίων (μορατόρια) έως και τον Μάρτιο του 2021 ή σε προγράμματα σταδιακής επαναφοράς που έχουν εφαρμόσει οι τράπεζες αμέσως μετά ή στα προγράμματα κρατικής επιδότησης «Γέφυρα 1 και 2».

Πέρα από τις δόσεις για τα δάνεια και τις οφειλές οι φορολογούμενοι θα πρέπει να σημειώσουν στο τεφτέρι με τις πληρωμές και τον νέο λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που με βάση τον νέο σχεδιασμό θα ξεκινήσει να τρέχει από τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο του 2022. Παρά λοιπόν τις ρυθμίσεις και τα προγράμματα των μηνιαίων δόσεων, είναι άγνωστο πόσοι πολίτες θα καταφέρουν να ανταποκριθούν στις συσσωρευμένες αυτές υποχρεώσεις, όταν στο τέλος του μήνα θα πρέπει να υπολογίσουν και τους νέους, αυξημένους ώς και 100%, λογαριασμούς για το ρεύμα συν τις άλλες αυξήσεις που θα ακολουθήσουν σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα και υπηρεσίες και θα οδηγήσουν στο «κόκκινο» τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.

Αναλυτικότερα το κύμα των υποχρεώσεων που θα σαρώσει τα νοικοκυρά από το 2022 έχει ως εξής:

1. Παγωμένες οφειλές 2,6 δισ. ευρώ σε Εφορία και Ταμεία: Κορονο-χρέη 2,6 δισ. ευρώ προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία τα οποία δημιουργήθηκαν από τον Μάρτιο του 2020 έως και τον Ιούλιο του 2021 έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν σε έως και 72 δόσεις περίπου 1 εκατ. φορολογούμενοι. Συγκεκριμένα, μπορούν να επιλέξουν 36 άτοκες δόσεις ή 72 έντοκες με επιτόκιο 2,5%. Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν:

■ 392.785 φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα.

■ 299.195 φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα (κυρίως μισθωτοί που τέθηκαν σε αναστολή και ελεύθεροι επαγγελματίες, αλλά και ιδιοκτήτες ακινήτων που έχασαν εισοδήματα από ενοίκια).

■ 134.455 νομικά πρόσωπα.

2. Ποσό 4,9 δισ. ευρώ από «επιστρεπτέες προκαταβολές»: Από τα 8,3 δισ. ευρώ που δόθηκαν μέσω των 7 κύκλων πρέπει να επιστραφούν τα 4,9 δισ. ευρώ. Οι δικαιούχοι έχουν τις εξής επιλογές:

■ Να αποπληρώσουν το συνολικό ποσό που οφείλουν σε 60 δόσεις, ξεκινώντας από τον Ιανουάριο του 2022.

■ Να εξοφλήσουν εφάπαξ το ποσό που έχουν λάβει με επιπλέον «κούρεμα» ύψους 15% επί του επιστρεπτέου τμήματος.

■ Να επιλέξουν, όσοι είχαν μείωση εσόδων τουλάχιστον 30% το 2020, αντί του «κουρέματος» της οφειλής των τριών πρώτων φάσεων, το οποίο φτάνει στο 50%, να λάβουν «επιταγή», η οποία θα έχει αξία ίση με το 35% των ποσών που έλαβαν αθροιστικά κατά τις τρεις πρώτες φάσεις, με την οποία θα μπορούν να αποπληρωθούν φορολογικές υποχρεώσεις από φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ και ΦΠΑ. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να εξοφληθεί το 100% της «επιστρεπτέας» σε 60 δόσεις από 31/1/2022. Το μέτρο δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί.

3. Δάνεια 9 δισ. ευρώ σε αναστολή: Δάνεια «κόκκινα» και ενήμερα, στεγαστικά και επιχειρηματικά, που βρίσκονται σε προγράμματα σταδιακής επαναφοράς από τις τράπεζες ή επιδοτούνται μέσω της «Γέφυρας 1 και 2» επανέρχονται σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης από το νέο έτος. Βέβαια εξετάζεται ένα σενάριο τρίμηνης παράτασης του προγράμματος «Γέφυρα 1» για τους υφιστάμενους δικαιούχους λόγω των πόρων των 50 εκατ. ευρώ που θα μείνουν αδιάθετοι. Σχετικό αίτημα έχει υποβάλει το οικονομικό επιτελείο στους θεσμούς. Το ποσοστό επιδότησης δεν αναμένεται να ξεπεράσει το 40%. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, το ύψος των δανείων που μπήκαν σε μορατόρια το 2020 ανήλθε σε 27 δισ., για να υποχωρήσουν σε 4,1 δισ. στο τέλος του χρόνου, ενώ με τα νέα προγράμματα σταδιακής επαναφοράς που εφάρμοσαν οι τράπεζες αυτά φτάνουν τα 9 δισ. το 2021.

4. ΕΝΦΙΑ 2,5 δισ. ευρώ το 2022: Αλλάζει η εξόφληση του ΕΝΦΙΑ από το 2022 και σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό ο λογαριασμός του νέου φόρου ακινήτων θα φτάσει στους φορολογούμενους νωρίτερα από κάθε άλλη φορά. Από τον Μάρτιο οι εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων θα ξεκινήσουν να πληρώνουν τον νέο φόρο για την ακίνητη περιουσία τους σε 10 ή 12 μηνιαίες δόσεις.