Εφορία του μέλλοντος, με «hi-tech» εργαλεία για τις συναλλαγές των πολιτών, ψηφιακούς ελέγχους και εξπρές επιστροφές φόρων, υπόσχεται η κυβέρνηση με τη συνδρομή κονδυλίων ύψους 183 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης.
Ψηλά στην ατζέντα του σχεδίου βρίσκεται η ψηφιακή αναβάθμιση των φορολογικών αρχών με στόχο τον εντοπισμό κρουσμάτων φοροδιαφυγής μέσω της ενεργοποίησης προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης που θα δώσουν τη δυνατότητα σε χρόνο-εξπρές να καταγράφεται όλο το φάσμα των κινήσεων των φορολογουμένων.
Με αυτόν τον τρόπο οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν πλήρη εικόνα για την εισοδηματική και περιουσιακή κατάσταση των υπόχρεων, αλλά και για το οικονομικό προφίλ των επιχειρήσεων, αντιπαραβάλλοντας αυτά τα δεδομένα με τις δηλώσεις που έχουν υποβάλει στην Εφορία, όπου και θα διαπιστώνεται αν είναι ειλικρινείς ή αποκρύπτουν φορολογητέα ύλη. Το σύστημα θα έχει τη δυνατότητα να αντλεί δεδομένα από μια τεράστια δεξαμενή πληροφοριών και στοιχείων για τα εισοδήματα, την ακίνητη και κινητή περιουσία, τις δαπάνες, τις συναλλαγές, τις τραπεζικές και χρηματιστηριακές κινήσεις.
Το υπουργείο Οικονομικών έχει στραμμένο το βλέμμα στο γαλλικό μοντέλο, καθώς οι φορολογικές αρχές της χώρας ανέπτυξαν το 2018 ένα αντίστοιχο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, δηλαδή ένα σύστημα εξόρυξης και αξιολόγησης τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων που ελέγχονται διαδοχικά και επαληθεύονται συστηματικά.
Τα στοιχεία, εκτός των αρχείων που έχει το γαλλικό Δημόσιο, αντλούνται και από βάσεις δεδομένων ιδιωτικών εταιρειών, από το ηλεκτρονικό εμπόριο, ακόμη και από τα κοινωνικά δίκτυα. Η εμπειρία δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα του συστήματος είναι σημαντικά υψηλότερη συγκριτικά με τις παραδοσιακές μεθόδους που ακολουθούν σήμερα οι ελεγκτικές αρχές, καθώς αποκαλύφθηκαν περιπτώσεις φοροδιαφυγής μέσα από «αθέατες» διαδρομές και διαδικασίες.
Σημειώνεται ότι πολλές χώρες στην Ε.Ε. χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, με τα αποτελέσματα να είναι εντυπωσιακά. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα εφαρμοστεί στο σύνολο της φορολογίας καθώς θα καλύπτει περιπτώσεις απάτης σε φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ, δασμούς, ειδικούς φόρους κατανάλωσης, ενδοομιλικές απάτες κ.λπ.
Αλλη βασική μεταρρύθμιση που περιλαμβάνει το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης είναι η επιτάχυνση των επιστροφών ΦΠΑ μέσω της ψηφιοποίησης και απλοποίησης των συναλλαγών μεταξύ της φορολογικής διοίκησης και των επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό θα περιοριστούν οι ανθρώπινες παρεμβάσεις και οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις του μηχανισμού και θα ανοίξει ο δρόμος για την αυτοματοποιημένη διαδικασία των επιστροφών του ΦΠΑ που αποτελεί χρόνιο και πάγιο αίτημα της αγοράς, η οποία στερείται εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ την ώρα που έχει στερέψει από ρευστότητα ειδικά τους τελευταίους μήνες λόγω της πανδημίας.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, το 70% των επιστροφών φόρων έχει «βαλτώσει» στις εφορίες για διάστημα άνω των 90 ημερών. Τον Ιανουάριο του 2021 οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, αν και μειωμένες κατά 59 εκατ. ευρώ, ανήλθαν σε 577 εκατ. ευρώ και μάλιστα τα 7 στα 10 ευρώ από τα κρατικά «φέσια» και συγκεκριμένα τα 406 εκατ. ευρώ εμφάνισαν καθυστέρηση άνω των 90 ημερών. Ενα σημαντικό βήμα για το ξεμπλοκάρισμα των επιστροφών φόρων αποτελεί η ενεργοποίηση των ηλεκτρονικών βιβλίων myData υποχρεωτικά από την 1η Ιουλίου 2021.
