Βίαιος… ο ψηφιακός καινούργιος κόσμος

«Η πανδημία επιτάχυνε με βίαιο τρόπο έναν ψηφιακό μετασχηματισμό, που έρχεται και αποτελεί το μέλλον, για το οποίο οφείλουμε να προετοιμαστούμε καταλλήλως». Με αυτή την εισαγωγή, η Μαριάννα Σκυλακάκη, εκδότρια του ψηφιακού περιοδικού Αθη-ΝΕΑ (και κόρη του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών), προλόγισε το χθεσινό διαδικτυακό σεμινάριο «Future Of Retail 2040», που διοργάνωσε η ΕΣΕΕ για το μέλλον του λιανεμπορίου.

Το επίθετο «βίαιος» ακούστηκε αρκετές φορές από διαφορετικούς ομιλητές για να περιγράψει τις ραγδαίες αλλαγές που σημειώθηκαν στις καταναλωτικές συνήθειες και σε όλο το φάσμα των κοινωνικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων τους τελευταίους δέκα μήνες. Ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στο ίδιο πάνελ, αποκάλεσε τον Covid-19 «αιτία του πρόωρου τοκετού της ψηφιοποίησης στην Ελλάδα», παραπέμποντας άθελά του στη μαρξιστική ρήση για τη βία ως μαμή της ιστορίας. Για «βίαιη επιτάχυνση που δεν ήταν απαραίτητα καλή» έκανε λόγο ο επικεφαλής του τομέα εσωτερικού εμπορίου της Google Ελλάδας-Κύπρου-Μάλτας, Ηλίας Σούσης, μην κρύβοντας μια ελαφρά δυσφορία για τον απότομο τρόπο που επιβλήθηκαν οι αλλαγές στο εμπόριο – μολονότι η Google επωφελήθηκε τα μέγιστα.

Την ίδια στιγμή, σε ένα άλλο πάνελ, του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, με το παραπλήσιο θέμα «10+1 εργαλεία για την ψηφιακή αναβάθμιση του εμπορίου», ο υφυπουργός Ανάπτυξης Γιάννης Τσακίρης μίλησε για «βίαιη προσαρμογή» παρουσιάζοντας ως αντίβαρο τη δράση «e-λιανική», που επιδοτεί μέσω ΕΣΠΑ επιχειρήσεις λιανικής πώλησης για την κατασκευή ηλεκτρονικού καταστήματος.

Το ηλεκτρονικό κατάστημα δεν αρκεί για την ψηφιοποίηση μιας επιχείρησης λιανεμπορίου, αλλά είναι μόνο η αρχή σε ένα ταξίδι που είναι μονόδρομος για όσους θέλουν να επιβιώσουν στο νέο τοπίο της αγοράς μετά τον Covid-19, τόνισαν όλοι οι ομιλητές. Ο Γεώργιος Καρανίκας, πρόεδρος της ΕΣΕΕ, θύμισε ότι μόλις το 17% των ελληνικών επιχειρήσεων έχουν e-shop, ωστόσο την περίοδο της πανδημίας το 40% πραγματοποιήσαν πωλήσεις μέσω facebook και το 43% προωθητικές ενέργειες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τις δυνατότητες του facebook και του instagram στην «αναθεώρηση της εμπειρίας του εμπορίου» παρουσίασε ο Δημήτρης Κορνιώτης, υπεύθυνος εφαρμογών μάρκετινγκ της Facebook, τονίζοντας ότι η ψηφιακή παρουσία και το φυσικό κατάστημα συνυπάρχουν σε ένα υβριδικό μοντέλο, όπου το ένα χέρι νίβει το άλλο – και τα δυο μαζί κάνουν πλουσιότερη την αυτοκρατορία του Μαρκ Ζούκερμπεργκ.

Για την κομβική σημασία της συλλογής και ανάλυσης δεδομένων μίλησε η Ευτυχία Μισαηλίδου της εταιρείας ψηφιακού μάρκετινγκ The Jοnes, τα οποία όπως είπε «δεν αφορούν μόνο την αγορά του προϊόντος, αλλά την ψυχολογία και την προσωπικότητα του καταναλωτή, δημογραφικά στοιχεία, τη συναισθηματική σύνδεση με το προϊόν και την ανάγκη που έρχεται να καλύψει».

Αντίθετα, ελάχιστα ακούστηκαν από τα εταιρικά στελέχη για τη διασφάλιση της ιδιωτικότητας και την προστασία των προσωπικών δεδομένων των καταναλωτών, στα οποία αναφέρθηκε έστω επιγραμματικά η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Δάνα Ελευθεριάδου – μαζί με την πράσινη ανάπτυξη και την κυκλική οικονομία.

Θετικό το άνοιγμα

Εξαιρετικά ενθαρρυντικά χαρακτήρισαν τα αποτελέσματα από τις πρώτες τρεις μέρες επαναλειτουργίας των καταστημάτων, ως προς τον τζίρο των πωλήσεων και ως προς την τήρηση των υγειονομικών μέτρων, οι εκπρόσωποι εμπορικών συλλόγων και επιμελητηρίων. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης, ενώ όλοι έκαναν λόγο για «συμφωνία ευθύνης», ώστε να μην παρατηρηθεί έξαρση της πανδημίας μετά το άνοιγμα του λιανεμπορίου και να μην υπάρξει πισωγύρισμα. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα ο αρχικός στόχος του 50% του τζίρου των εκπτώσεων θεωρείται ρεαλιστικός, ενώ κάποιοι βάζουν τον πήχη πιο ψηλά.

Ωστόσο εκτιμήσεις από διεθνή στελέχη της αγοράς, όπως ο πρόεδρος του Εurocommerce, Κριστιάν Βερουσέρεν, που εκπροσωπεί 5,5 εκατομμύρια μικρομεσαίες επιχειρήσεις από 31 ευρωπαϊκές χώρες, προσγείωσαν το κλίμα αισιοδοξίας στα πραγματικά δεδομένα, θυμίζοντας ότι τομείς όπως η ένδυση-υπόδηση έχουν πτώση τζίρου πάνω από 30%, τονίζοντας την ανάγκη το λιανεμπόριο να αποτελέσει προτεραιότητα για την ευρωπαϊκή πολιτική και τις εθνικές κυβερνήσεις μέσω του προγράμματος ανάκαμψης.