Επιχείρηση υψηλού ρίσκου το «σώστε τα Χριστούγεννα»

Αβεβαιότητες-δηλητήριο, για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και κλάδους που αποτελούν συνδετικό κρίκο μιας ολόκληρης παραγωγικής αλυσίδας και θεωρούνται κομβικοί για την αναθέρμανση του ΑΕΠ, κρύβει το κυβερνητικό σχέδιο με τα νέα μέτρα των 2,5 δισ. ευρώ ώς το τέλος Δεκεμβρίου για την καταπράυνση των πληγών από τον κορονοϊό.

Είναι προφανές ότι πρόκειται για ένα σχέδιο το οποίο στοχεύει στη διάσωση της χριστουγεννιάτικης αγοράς, όπου ο τζίρος στα εμπορικά καταστήματα, στην εστίαση και τη διασκέδαση εκείνη την περίοδο είναι ιδιαίτερα αυξημένος – αν και πέρυσι τον Δεκέμβριο οι εισπράξεις στο λιανεμπόριο δεν έκαναν τη διαφορά που περίμενε ο εμπορικός κόσμος αφού ήταν 2 δισ. ευρώ κάτω σε σχέση με αυτές του 2018 που ανήλθαν σε 5,4 δισ. ευρώ.

Παρά ταύτα, η κυβέρνηση τα «δίνει όλα» προς αυτή την κατεύθυνση και σε μια κίνηση υψηλού ρίσκου προχωρεί εσπευσμένα σε ολικό κλείσιμο του επισιτιστικού κλάδου που αποτελεί τη δεύτερη «βαριά βιομηχανία» μετά τον τουρισμό. Στόχος είναι οι επιχειρήσεις του κλάδου να ανεβάσουν ρολά μέσα στις γιορτές και να πάρουν τις «ανάσες» που θέλουν ώστε να κρατηθούν όρθιες. Σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν δύο σενάρια: το καλό, να περπατήσει αυτό το σχέδιο και η επιδημιολογική κατάσταση να παραμείνει διαχειρίσιμη, και το δυσμενές, να έχουμε ρεκόρ νέων κρουσμάτων από το άνοιγμα της αγοράς που θα οδηγήσει σε νέα πιο σκληρή καραντίνα.

Μήπως τελικά αντί για 2,3-2,5 δισ. ευρώ, που είναι οι πιο συντηρητικές εκτιμήσεις από παράγοντες του οικονομικού επιτελείου για τα επίπεδα πάνω στα οποία θα κυμανθεί ο τζίρος φέτος τα Χριστούγεννα, φτάσει η χώρα να το πληρώσει πολύ πιο ακριβά από μια «κλειστή» οικονομία; Μια τέτοια τροπή θα ήταν καταστροφική για τη χώρα και πραγματικό δηλητήριο για την οικονομία και τον προϋπολογισμό. Κάθε μήνας γενικευμένης καραντίνας στοιχίζει περίπου 3 μονάδες ύφεσης, με τις απώλειες στο ΑΕΠ να υπολογίζονται σε περίπου 5 με 5,5 δισ. ευρώ.

Κάτι αντίστοιχο συνέβη φέτος με τον τουρισμό, που η κυβέρνηση άνοιξε τα σύνορα για μην καταβαραθρωθούν οι ταξιδιωτικές εισπράξεις και μαζί με αυτές ο προϋπολογισμός, για να εισπράξει τελικά μόνο θύελλες: η πανδημία άρχισε να χειροτερεύει από τον Ιούνιο, με αποτέλεσμα να έχουμε κλεισίματα αγορών και καραντίνες και λιγότερα έσοδα από το εξωτερικό, που συνολικά ανήλθαν σε μόλις 3 δισ. ευρώ, χιλιόμετρα μακριά από τα 20 δισ. ευρώ που συγκεντρώθηκαν το 2019.

Η ανακοίνωση των νέων μέτρων με επίκεντρο τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους βρίσκει το οικονομικό επιτελείο με το βλέμμα στραμμένο στο «μαξιλάρι» των ταμειακών διαθεσίμων και με την αγωνία στο «κόκκινο» για τη χρηματοδότησή τους. Ο λογαριασμός για τα δημόσια ταμεία φουσκώνει επικίνδυνα και εκτός από τη δεξαμενή των ταμειακών διαθεσίμων των 39 δισ. ευρώ, στο Γενικό Λογιστήριο έχουν φτάσει να συνυπολογίζουν τις επιστροφές των κερδών από τα ελληνικά ομόλογα (ANFA’s, SMP’s) ύψους 744 εκατ. ευρώ, από τη στιγμή που στον χάρτη δεν διαφαίνεται να υπάρχει εισροή άλλων πόρων από τα κοινοτικά ταμεία.

Τα μισά λεφτά από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SURE ύψους 2,7 δισ. ευρώ θα είναι έκπληξη αν τα πάρουμε φέτος και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο μια νέα έξοδος στις διεθνείς αγορές, πριν από το τέλος του έτους, θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Αυτό και μόνο για να μην ξεφουσκώσει το «μαξιλάρι» των εσόδων και το οικονομικό επιτελείο βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο.

Επιστρεπτέα 4 και 5

Ηδη η κυβέρνηση αποφάσισε να αυξήσει στα 900 εκατ. ευρώ τα δάνεια μέσω του τέταρτου κύκλου της επιστρεπτέας προκαταβολής, έναντι αρχικού σχεδιασμού για 600 εκατ. ευρώ. Με αυτήν την κίνηση επιδιώκει να λειάνει τις αντιδράσεις που προκάλεσαν τα μέτρα για τα λουκέτα στην εστίαση και τη διασκέδαση, με τους φορείς των δύο κλάδων να ζητούν περισσότερη στήριξη από το ελληνικό κράτος. Την ίδια στιγμή προγραμματίζεται νέος, πέμπτος κύκλος τον Δεκέμβριο, ύψους 700 εκατ. ευρώ. Και στις δύο καινούργιες επιστρεπτέες προκαταβολές, το 50% της κάθε ενίσχυσης δεν επιστρέφεται.

Ετσι, από το 1,5 δισ. ευρώ που θα μπει στην πραγματική οικονομία το δίμηνο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου, τα 750 εκατ. ευρώ θα έχουν μορφή επιχορήγησης και δεν θα επιστραφούν από τους δικαιούχους. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν πλέον όλες οι ατομικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως εάν απασχολούν εργαζόμενους ή έχουν ταμειακή μηχανή, υπό την προϋπόθεση ότι παρουσιάζουν μείωση τζίρου 20% και έχουν ελάχιστο τζίρο αναφοράς 300 ευρώ.

Ειδικά οι επιχειρήσεις που έχουν κλείσει ή κλείνουν με κρατική εντολή τον Οκτώβριο και μέχρι τις 10 Νοεμβρίου δικαιούνται να συμμετάσχουν στην επιστρεπτέα προκαταβολή 4, ανεξαρτήτως πτώσης τζίρου τους, εφόσον έχουν ελάχιστο τζίρο αναφοράς 300 ευρώ. Επίσης, αποκτούν πλέον δικαίωμα συμμετοχής και οι νέες επιχειρήσεις. Οι ατομικές επιχειρήσεις χωρίς εργαζόμενους θα λάβουν σταθερό ποσό 1.000 ευρώ στην επιστρεπτέα προκαταβολή 4 και έως 1.000 ευρώ στην επιστρεπτέα προκαταβολή 5.

Τα μέτρα στήριξης του Νοεμβρίου

Tα μέτρα στήριξης εργαζομένων – επιχειρήσεων που ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας:

1. Επίδομα 534 ευρώ τον μήνα για τους εργαζόμενους που τίθενται σε προσωρινή αναστολή σύμβασης εργασίας.
2. Πάγωμα ΦΠΑ μέχρι τις 30 Απριλίου 2021 για τις επιχειρήσεις που αναστέλλεται η λειτουργία τους με κρατική εντολή.
3. Μειώσεις 40% στα ενοίκια για επαγγελματική – φοιτητική στέγη.
4. Αναστολή δόσεων τραπεζικών δανείων έως το τέλος του έτους.
5. Αναστολή δόσεων οφειλών για επιχειρήσεις και εργαζόμενους.
6. Επέκταση κατά 2 μήνες των επιδομάτων ανεργίας που έληξαν και λήγουν τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο.
7. Υποχρεωτική τηλεργασία ανά την επικράτεια για το 50% του προσωπικού σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα.
8. Νέοι κύκλοι επιστρεπτέας προκαταβολής.