Νέα άσκηση αντοχής για τις τράπεζες

Αναμενόμενες, χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις, χαρακτηρίζονται από τα τραπεζικά στελέχη οι παραδοχές των τεστ αντοχής (stress tests) για την Ελλάδα που ανακοίνωσε την Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ).

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες μπαίνουν στο τεστ – άσκηση που θα διεξαχθεί τον Απρίλιο με στοιχεία 31ης Δεκεμβρίου 2019, για πρώτη φορά σε συνθήκες σχετικής κανονικότητας, καθώς η χώρα βρίσκεται πλέον εκτός μνημονίων και χωρίς capital controls, ωστόσο έχουν ακόμα προκλήσεις να αντιμετωπίσουν, με μεγαλύτερη αυτή των «κόκκινων» δανείων που παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα –σε σχέση και με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο– επηρεάζοντας και τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.

Τα αποτελέσματα των stress tests θα ανακοινωθούν στο τέλος Ιουλίου 2020 και βάσει των παραδοχών της ΕΒΑ, για όλα τα κράτη-μέλη (σε ό,τι αφορά την 5η κατά σειρά άσκηση) η Αρχή υιοθετεί για πρώτη φορά μια «χαμηλότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα» αφήγηση αναφορικά με την προβλεπόμενη ύφεση σε συνδυασμό με χαμηλά ή αρνητικά επιτόκια για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Το σενάριο αυτό «προβλέπει» μείωση του πραγματικού ΑΕΠ της Ε.Ε. κατά 4,3% έως το 2022, σενάριο που είναι και το πιο δυσμενές μέχρι σήμερα. Η EBA ανέφερε ότι το σενάριο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων δεν δημιουργεί νέους οικονομικούς κινδύνους από το Brexit, δεδομένου ότι τελικώς διαλύεται μια μεγάλη πολιτική αβεβαιότητα.

Ειδικότερα για την Ελλάδα, σύμφωνα με το ακραίο δυσμενές σενάριο (adverse scenario) -αυτό που δοκιμάζει τις αντοχές των τραπεζών σε αρνητικές μακροοικονομικές συνθήκες και έχει τη μεγαλύτερη σημασία- οι παραδοχές για την ανάπτυξη και τις τιμές των ακινήτων είναι οι αναμενόμενες.

Η σωρευτική αρνητική ανάπτυξη για την τριετία 2020-2022 διαμορφώνεται στο -6%, ενώ στα οικιστικά ακίνητα η πτώση των τιμών διαμορφώνεται σωρευτικά στο -5,8% και αντίστοιχα στα εμπορικά στο -10,6%. Σημειώνεται ότι στο προηγούμενο stress test (2018) οι παραδοχές για τις τιμές των ακινήτων ήταν 17% κάτω σε βάθος τριετίας.

Η ΕΒΑ σημειώνει ότι το ΑΕΠ της Ελλάδας, λόγω της μεγάλης οικονομικής κρίσης τα προηγούμενα χρόνια, κατέγραψε απώλειες 20% και επομένως οι παραδοχές των stress tests δείχνουν ότι είναι πιο κοντά σε μια θετική πραγματικότητα.

Η Αρχή υιοθετεί δύο σενάρια, το βασικό και το ακραίο – δυσμενές. Το βασικό σενάριο για τις χώρες της Ε.Ε. βασίζεται στις προβλέψεις των εθνικών κεντρικών τραπεζών του Δεκεμβρίου του 2019, ενώ το αρνητικό σενάριο προϋποθέτει την υλοποίηση των κύριων κινδύνων χρηματοπιστωτικής σταθερότητας που έχουν εντοπιστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ESRB) στους οποίους είναι εκτεθειμένος ο τραπεζικός τομέας της Ε.Ε.

Αν κάποια από τις 51 τράπεζες της Ε.Ε. που αποτελούν το δείγμα αυτών που υποβάλλονται σε stress tests δεν βγει αλώβητη από την άσκηση με βάση τις παραδοχές του βασικού σεναρίου τότε λαμβάνονται άμεσα μέτρα εξυγίανσης (οι ελληνικές τράπεζες δεν θα έχουν πρόβλημα), ενώ στην περίπτωση του ακραίου σεναρίου τα προβλήματα που θα ανακύψουν μπορούν να «θεραπευτούν» σε βάθος χρόνου από τις ίδιες τις τράπεζες με διορθωτικά και διαρθρωτικά μέτρα.

Κοινό πλαίσιο σύγκρισης

Η άσκηση ακραίων καταστάσεων έχει στόχο να παραγάγει για τις εποπτικές αρχές, τις τράπεζες και όλους τους εμπλεκόμενους ένα κοινό πλαίσιο σύγκρισης και αξιολόγησης της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών τραπεζών σε οικονομικές συνθήκες που έχουν διαταραχθεί.

Και στη φετινή άσκηση δεν υπάρχει όριο κάτω από το οποίο μια τράπεζα «αποτυγχάνει», καθώς στόχος της άσκησης είναι να συνεισφέρει στη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης των τραπεζών (SREP).

Και στη φετινή δοκιμασία συμμετέχουν 51 τράπεζες από την Ε.Ε. (συν τη Νορβηγία) που καλύπτουν περίπου το 70% του τραπεζικού τομέα ως προς την αξία των περιουσιακών τους στοιχείων. Στα φετινά stress tests θα λάβουν μέρος και τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου, παρά το Brexit, στο πλαίσιο της μεταβατικής περιόδου μέχρι το τέλος του έτους.