«Εκρηξη» ευελιξίας στην αγορά εργασίας το 2019

Συνέχεια στην αποκλιμάκωση της ανεργίας (16,6% τον Οκτώβριο του 2019 έναντι 18,5% τον αντίστοιχο μήνα του 2018 και 16,8% τον Σεπτέμβριο του 2019), σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, αλλά αρνητικό πρόσημο στην απασχόληση, για πρώτη φορά ύστερα από τέσσερα χρόνια, βάσει των στοιχείων από το πληροφορικό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ για τον Δεκέμβριο του 2019.

Ασθενική (κατά 1,7%) αύξηση της απασχόλησης κατά τη Στατιστική Υπηρεσία για τον Οκτώβριο, αλλά με εκτόξευση των απολύσεων σε ετήσια βάση και διοχέτευση σε θέσεις μερικής και εκ περιτροπής εργασίας, οδηγώντας σε νέα υποχώρηση την πλήρη απασχόληση για τον Δεκέμβριο του 2019.

Αυτή η φαινομενικά αντιφατική εικόνα προκύπτει από την ταυτόχρονη δημοσιοποίηση των στοιχείων για τις ροές απασχόλησης και τον δείκτη ανεργίας, για τον Οκτώβριο και το δωδεκάμηνο Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2019, από δύο διαφορετικές πηγές (ΕΛΣΤΑΤ και ΕΡΓΑΝΗ).

Συμπερασματικά, από την εξέταση όλων των στοιχείων καταγράφεται έκρηξη της ευελιξίας που αφήνει το αποτύπωμά της σε αύξηση των απολύσεων έναντι των προσλήψεων και αρνητικό πρόσημο για το 2019.

Η εκτίμηση που θέλει την εμπέδωση πλέον μιας αρκετά ευέλικτης αγοράς εργασίας με όλο μικρότερο δίχτυ ασφάλειας και ευκολότερες απολύσεις δεν στερείται λογική.

Επομένως, μπορεί τα χθεσινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ να επιβεβαιώνουν την τάση μείωσης του δείκτη ανεργίας για τον Οκτώβριο και να πανηγυρίζει γι’ αυτό ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Ωστόσο η εικόνα συνολικά για το 2019 σε ό,τι αφορά την απασχόληση είναι χειρότερη συγκριτικά με το 2018! Κι αυτό ισχύει τόσο για τα ποσοτικά στοιχεία όσο και για τα ποιοτικά, δηλαδή το είδος και τη διάρκεια των νέων θέσεων που δημιουργήθηκαν. Ας δούμε τι αποκαλύπτουν τα στατιστικά στοιχεία;

α. Αύξηση των αποχωρήσεων/απολύσεων κατά 175.321 έναντι του 2018. Περισσότερες, κατά 120.234, απολύσεις είτε με τη μορφή των καταγγελιών συμβάσεων αορίστου χρόνου είτε με τη λήξη συμβάσεων έργου. Επίσης, αύξηση σημείωσαν και οι οικειοθελείς αποχωρήσεις, κατά 55.087 έναντι του 2018. Στις οικειοθελείς αποχωρήσεις, συχνά, υποκρύπτεται η απόλυση έναντι οικονομικού αντισταθμίσματος ή οι συνταξιοδοτήσεις. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι μετά το 2017, οπότε ξεκινά και πάλι η σημαντική αύξηση των θέσεων απασχόλησης -ενδεχομένως και λόγω των προγραμμάτων κοινωφελούς εργασίας- μια σταδιακή υποχώρηση εκδηλώνεται το αμέσως επόμενο έτος, 2018, για να αποτυπωθεί με αρνητικό πρόσημο στα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ για το 2019.

β. Αναστροφή της θετικής εικόνας που είχε την τελευταία τετραετία η απασχόληση τον μήνα Δεκέμβριο (από το 2015 μέχρι και το 2018), αφού για το 2019 εμφανίζει μειωμένο το ισοζύγιο προσλήψεων-απολύσεων κατά 3.666 θέσεις εργασίας.

γ. Επικράτηση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης οι οποίες αναλογούν στο 54,22% των θέσεων εργασίας (1.277.396 θέσεις πλήρους απασχόλησης, 1.203.794 μερικής απασχόλησης και 349.695 εκ περιτροπής εργασίας). Ακόμη μεγαλύτερο το μερίδιο της μερικής και της εκ περιτροπής στις νέες θέσεις εργασίας, ανέρχεται στο 57,22%.

δ. Μείωση του αριθμού των ανέργων κατά 98.069 άτομα σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2018 (μείωση 11,2%) και κατά 12.294 (μείωση 1,5%) σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2019. Η μείωση του αριθμού των ανέργων δεν επέδρασε παρά ελάχιστα στην αύξηση του αριθμού των απασχολούμενων (+1,7%) τον Οκτώβριο του 2019, ενώ μείωση εμφανίζει η απασχόληση του Οκτωβρίου σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2019. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει ότι η έξοδος από την ανεργία μετατρέπεται είτε σε μαύρη και αδήλωτη εργασία είτε σε ροές προς το εξωτερικό ή μπορεί να συνδέεται με τη συνταξιοδότηση.