Την εικόνα οικονομικής επιβράδυνσης στην Ε.Ε. και ιδιαίτερα στην ευρωζώνη φέτος, για την οποία η ΕΚΤ όχι μόνο προειδοποιεί εδώ και μήνες αλλά προετοιμάζεται με αναβίωση της ποσοτικής χαλάρωσης, εδραιώνουν οι θερινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιοποιήθηκαν χθες.
Η επιτροπή εκτιμά ότι η ανάπτυξη της ευρωζώνης θα «φρενάρει» στο 1,2% φέτος και στο 1,4% το 2020, κυρίως λόγω επιβράδυνσης της «ατμομηχανής» της, της γερμανικής οικονομίας, αλλά και λόγω της τεράστιας αβεβαιότητας που προκαλεί η απρόβλεπτη εμπορική και νομισματική πολιτική Τραμπ.
Η εικόνα αυτή δεν αφήνει ανεπηρέαστη την Ελλάδα, για την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαμηλώνει τις προσδοκίες για την ανάπτυξη το 2019 στο 2,1% του ΑΕΠ έναντι του 2,2% προηγούμενης πρόβλεψής της, δημιουργώντας ισχυρές αμφιβολίες για την υπεραισιοδοξία της κυβέρνησης Μητσοτάκη ότι θα απογειώσει μαγικά -και ανεπηρέαστα από τη διεθνή συγκυρία- τους ρυθμούς ανάπτυξης με την άμεση εφαρμογή του προγράμματός της.
Ενίσχυση της ζήτησης
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο κεφάλαιο για την Ελλάδα επισημαίνει ότι η ανάπτυξη του α’ τριμήνου του έτους αποδίδεται πρωτίστως στην ανάκαμψη των επενδύσεων στις κατασκευές και στον εξοπλισμό των επιχειρήσεων, αλλά και στην αύξηση του κατώτατου μισθού που έθεσε σε ισχύ από τον περασμένο Φεβρουάριο η απελθούσα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.
Η αύξηση, κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είχε αισθητή επίδραση στην ενίσχυση της ζήτησης, της ιδιωτικής κατανάλωσης, και κατ’ επέκταση στον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 1,3% που καταγράφηκε το πρώτο τρίμηνο του έτους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μάλιστα, εκτιμά ότι ανάλογη θετική επίδραση στην εγχώρια ζήτηση και στην ανάπτυξη θα έχει η εφαρμογή των μέτρων του Μαΐου -13η σύνταξη, μείωση ΦΠΑ κ.λπ.- τα οποία καταγγέλλονταν ως «παροχολογία» από τη Ν.Δ. ως αντιπολίτευση. Ωστόσο, τη θετική επίδραση των μέτρων στην ανάπτυξη την αντιστάθμισαν, κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η κάμψη των εξαγωγών και η μειωμένη δημόσια κατανάλωση.
Αυτά είναι σε αδρές γραμμές τα στοιχεία που ωθούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να χαρακτηρίζει «εύθραυστη» τη φύση της ανάκαμψης στην Ελλάδα.
Προς επίρρωση των βασικών εκτιμήσεων της επιτροπής, ο επίτροπος Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί προέβλεψε ότι τα μέτρα του Μαΐου θα δώσουν ώθηση στην οικονομία, αλλά «υπό την προϋπόθεση της εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων», ενώ αναφερόμενος στον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5%, τη μείωση του οποίου διεκδικεί η νέα κυβέρνηση, υπενθύμισε μόνο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπογραμμίσει τον κίνδυνο να μην επιτευχθεί φέτος.
Το πλεόνασμα
«Πάγο» στις κυβερνητικές φιλοδοξίες για επαναδιαπραγμάτευση των πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5%, στα οποία έχει δεσμευτεί η Ελλάδα, φαίνεται να βάζει η Ανγκελα Μέρκελ. Σε συνάντηση με τον Φινλανδό ομόλογό της η καγκελάριος τόνισε ότι «οι υπουργοί Οικονομικών [σ.σ. της ευρωζώνης] δεν βλέπουν λόγο για αλλαγή του πλαισίου των προϋποθέσεων. Με αυτό συμφωνώ κι εγώ».
Η κ. Μέρκελ, μάλιστα, επισήμανε ότι «δεν παίζει ρόλο σε ποιο κόμμα ανήκει ο εκάστοτε πρωθυπουργός» και επικαλούμενη την τηλεφωνική συνομιλία της με τον κ. Μητσοτάκη ανάφερε χαρακτηριστικά: «Μου υποσχέθηκε ότι θα υλοποιήσει γοργά μια μεταρρυθμιστική ατζέντα, η οποία θα δημιουργήσει και οικονομική ανάπτυξη».
Κυβερνητικές πηγές πάντως, κατά το ΑΠΕ, έσπευσαν να διαβάσουν θετικά τις δηλώσεις Μέρκελ: «Δεν λέει τίποτα διαφορετικό από ό,τι έχει προαναγγείλει η νέα κυβέρνηση… Υλοποιώντας ευρύ σχέδιο μεταρρυθμίσεων θα φέρει στη χώρα ισχυρή ανάπτυξη, θα ανακτήσει την εμπιστοσύνη εταίρων και αγορών κι έτσι θα διεκδικήσει με αξιοπιστία τη μείωση των υπερβολικών πλεονασμάτων».
Το προφανές από τα παραπάνω είναι ότι όσο εύθραυστη είναι η ανάκαμψη της οικονομίας, άλλο τόσο εύθραυστες είναι και οι ισορροπίες στις σχέσεις της νέας κυβέρνησης με τους εταίρους-δανειστές.
