Με δύο σημαντικές αλλαγές, που επιβλήθηκαν από την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), κατατέθηκε το βράδυ της Παρασκευής στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος για τις λεγόμενες «οικιστικές πυκνώσεις», χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα προλάβει να συζητηθεί και να ψηφιστεί έως τις επικείμενες εθνικές εκλογές.
Προβλέπει εξαίρεση από την κατεδάφιση για 25 χρόνια των αυθαιρέτων, καθώς και ειδικό δασικό πρόστιμο 1.000-5.000 ευρώ που θα διατίθεται αποκλειστικά για την αποκατάσταση της βλάβης στο περιβάλλον.
Οι διατάξεις του αφορούν περίπου 120.000 στρέμματα, όπως αποτυπώνονται από τους έως τώρα επικυρωμένους δασικούς χάρτες. Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος, καλύπτουν το 0,18% της επιφάνειας της χώρας, από τα οποία προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία μόνον 20.000 στρέμματα, ποσοστό 0,04%.
Ωστόσο, από τα σχεδιαγράμματα που έχουν υποβάλει οι δήμοι, η επιφάνειά τους ανέρχεται σε 290.000 στρέμματα και είναι άγνωστος ο αριθμός των αυθαιρέτων τα οποία με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν επιτρέπεται να νομιμοποιηθούν.
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά την κατάργηση του όρου «οικιστικές πυκνώσεις», που προσδιορίζει διαμορφωμένους οικισμούς σε εκτάσεις που είχαν δασικό χαρακτήρα με βάση τις αεροφωτογραφίες του 1945 και, με αυτό το δεδομένο, δεν μπορούν να ενταχθούν σε σχέδιο.
Στην τελική ρύθμιση που κατατέθηκε στη Βουλή αναφέρονται ως «περιοχές σε ιώδες περίγραμμα» και περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στους δασικούς χάρτες.
Αυτή είναι η δεύτερη και σημαντικότερη αλλαγή που έγινε για να μην κριθεί αντισυνταγματική η ρύθμιση από το ΣτΕ. Αυτό σημαίνει ότι οι τέως «οικιστικές πυκνώσεις» θα ενταχθούν εκ των υστέρων στους αναρτημένους ή επικυρωμένους δασικούς χάρτες και οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν ενστάσεις.
Ο έλεγχος των περιοχών θα γίνει σε δύο φάσεις και από διαφορετικές υπηρεσίες, με στόχο να εξαιρεθούν από τις νέες ρυθμίσεις όσες εκτάσεις εμπίπτουν σε προστατευόμενες περιοχές, όπως δίκτυο NATURA, εθνικοί δρυμοί κ.λπ. Εξαιρούνται ρητώς ακίνητα που έχουν κατασκευαστεί σε καμένες δασικές εκτάσεις και μετά την απόφαση με την οποία έχουν κηρυχθεί αναδασωτέες.
Με τις τελικές ρυθμίσεις δεν γίνεται διάκριση ανάμεσα σε προ και μετά τις 11/6/1975 κτίρια, ημερομηνία οπότε τέθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα της χώρας, το οποίο με το άρθρο 24 θεσμοθέτησε για πρώτη φορά την προστασία του δάσους και γενικά του φυσικού περιβάλλοντος.
Σε όλες τις περιπτώσεις προβλέπεται διατήρηση για 25 χρόνια όλων των οικοδομών που έχουν κατασκευαστεί έως τον Ιούλιο του 2011, η οποία είναι η «κόκκινη γραμμή» για τη νομιμοποίηση όλων των κατηγοριών αυθαιρέτων, πάλι με απόφαση του ΣτΕ.
Οι ιδιοκτήτες τους δεν θα έχουν δικαίωμα να κάνουν προσθήκες στα υπάρχοντα κτίσματα, αλλά επιτρέπεται να τα ανακαινίσουν στο εσωτερικό τους. Ο χρόνος κατασκευής των αυθαιρέτων θα αποδεικνύεται από αεροφωτογραφίες και άλλα δημόσια έγγραφα.
Με την υποβολή της δήλωσης ένταξης στο μέτρο, ο ιδιοκτήτης καταβάλλει παράβολο 250 ευρώ για κάθε κτίσμα και στη συνέχεια θα πληρώσει και το ενιαίο δασικό πρόστιμο το οποίο καθορίζεται με βάση το εμβαδόν του κτίσματος και τον περιβάλλοντα χώρο. Περιλαμβάνει σταθερό πρόστιμο 1.000 ευρώ που προσαυξάνεται με βάση έναν μαθηματικό τύπο και μπορεί να φτάσει τα 5.000 ευρώ.
Θεσπίζεται μείωση 33% για ακίνητα που αποτελούν πρώτη και μοναδική κατοικία του ιδιοκτήτη του και φτάνει το 50% αν έχει κατασκευαστεί σε ιδιωτικό δάσος. Καταβάλλεται σε 100 δόσεις, με ελάχιστο ποσό τα 100 ευρώ, ενώ για εφάπαξ πληρωμή υπάρχει έκπτωση 20%. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενταχθούν στη διαδικασία σε μια διετία από την ψήφιση του νομοσχεδίου, που μπορεί να παραταθεί με υπουργική απόφαση.
«Καταθέσαμε ένα νομοσχέδιο που επιλύει προβλήματα πολιτικής ανεπάρκειας και υστεροβουλίας των προηγούμενων κυβερνήσεων», αναφέρει σε δήλωσή του ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Σωκράτης Φάμελλος, που παραδέχεται ωστόσο ότι «πιθανά η προκήρυξη εκλογών δεν θα δώσει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης της κοινοβουλευτικής νομοθεσίας».
