Μοντέλο Κύπρου για την προστασία πρώτης κατοικίας και ιταλικό για τα «κόκκινα» δάνεια

Σε αγώνα δρόμου έχουν επιδοθεί κυβέρνηση και τράπεζες για να είναι έτοιμο το νέο θεσμικό πλαίσιο προστασία της πρώτης κατοικίας και της στεγαστικής πολιτικής πριν από τη λήξη του νόμου Κατσέλη στο τέλος Φεβρουαρίου.

Αυτό που δεν έχει ξεκαθαρίσει, και αποτελεί βασικό θέμα διαπραγμάτευσης, είναι το όριο προστασίας (αξία ακινήτου) που σήμερα είναι 180.000 για ένα άτομο και φτάνει μέχρι τις 280.000 ευρώ για οικογένεια με τρία παιδιά, με τις τράπεζες να πιέζουν για μείωση ακόμα και κάτω από τις 100.000 ευρώ. Σύμφωνα πάντως με κυβερνητικό αξιωματούχο «δεν πάμε σε Κατσέλη minus».

Τεχνικά κλιμάκια

Σήμερα τα τεχνικά κλιμάκια θα έχουν την πρώτη συνάντηση, η οποία θα έχει τον χαρακτήρα επισκόπησης του τελευταίου τριμήνου όπου θα αξιολογηθεί η πορεία των εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων αλλά και ο αριθμός των νέων υποθέσεων που μπήκαν στην προστατευτική ομπρέλα του νόμου Κατσέλη πριν από την εκπνοή του.

Δεδομένο είναι ότι διάδοχος νόμος-πλαίσιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας θα υπάρχει και μάλιστα χωρίς να μείνει, όπως διαβεβαιώνουν, κενό ούτε μίας ημέρας, που σημαίνει ότι από την 1η Μαρτίου θα εφαρμοστεί ο νέος νόμος. Ακόμα κι αν δεν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, θα υπάρξει νέα μικρή παράταση του υφιστάμενου πλαισίου.

Το έτερο δεδομένο είναι ότι όλοι, δηλαδή κυβέρνηση, τράπεζες και θεσμοί, συμφωνούν πως πρέπει να υπάρξει μόνιμη προστασία και με αυτό το σκεπτικό «βρισκόμαστε πολύ κοντά», σύμφωνα με αξιωματούχους, στην υιοθέτηση του κυπριακού μοντέλου «Εστία», που προβλέπει κρατική επιδότηση ίση με το 1/3 της μηνιαίας δόσης των «κόκκινων» στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας των οικονομικά ευάλωτων δανειοληπτών (8.180 ευρώ ετήσιο εισόδημα για ένα άτομο έως τις 24.000 ευρώ για οικογένεια με τρία παιδιά) και ενώ έχει προηγηθεί «κούρεμα» από την τράπεζα.

Ειδικότερα το υπό επεξεργασία ελληνικό σχέδιο «Εστία» έχει ως βάση τη σχέση αξία δανείου και υποκείμενο ακίνητο (loan to value). Ετσι, όταν η αξία του δανείου είναι υψηλότερη από την τρέχουσα του ακινήτου, η τράπεζα προχωράει σε «κούρεμα» της διαφοράς, δηλαδή του υπερβάλλοντος ποσού, και εν συνεχεία προχωράει σε νέα ρύθμιση (μπορεί να προβλέπει επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, μείωση επιτοκίου κ.λπ.), η δόση της οποίας επιδοτείται κατά το 1/3 από το κράτος.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η συζήτηση του οικονομικού επιτελείου με τις τράπεζες αφορά στο πώς θα γίνεται το «κούρεμα» του δανείου, ποιες είναι οι προβλέψεις, τα ενέχυρα κ.λπ. καθώς και πώς θα αποτυπωθεί το «κούρεμα» του δανείου στα βιβλία των τραπεζών.

Η ελληνική εκδοχή τού «Εστία» αλλά και το γενικότερο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας θα έχουν πιο αυστηρά κριτήρια, ώστε να μη δημιουργηθεί νέα γενιά στρατηγικών κακοπληρωτών σε βάρος εκείνων που βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία.

Προκρίνεται η πρόταση του ΤΧΣ

Σε ό,τι αφορά εξάλλου τα σχέδια μείωσης των «κόκκινων» δανείων, κυβερνητικοί κύκλοι επιβεβαιώνουν το σχέδιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για τη δημιουργία Asset Protection Schemes (ΑPS) καθώς έχει ήδη εφαρμοστεί στην Ιταλία και είναι πιο εύκολο να δοθεί το πράσινο φως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Αντίθετα, το σχέδιο της Τραπέζης της Ελλάδος, που προβλέπει μείωση των προβληματικών δανείων με χρήση του αναβαλλόμενου φόρου, ίσως ενσωματωθεί αργότερα, καθώς υπάρχει προβληματισμός για το αν μπορεί να περάσει από την Επιτροπή λόγω state aid (κρατική ενίσχυση).