Μία δεκαετία και υπό συγκεκριμένες συνθήκες –κυρίως υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης– θα χρειαστεί η πραγματική οικονομία για να απαλλαγεί από τα «κόκκινα» δάνεια.
Οπως διευκρινίζουν τραπεζικά στελέχη, οι δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει οι τράπεζες έναντι των εποπτικών αρχών μέχρι το 2021 καθώς και τα σχέδια που βρίσκονται στο τραπέζι ώστε να μειωθούν δραστικά τα 88 δισ. προβληματικών δανείων αφορούν την εξυγίανση των λογιστικών βιβλίων των τραπεζών –που είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα–, όμως χιλιάδες δανειολήπτες, από επιχειρηματίες και επαγγελματίες μέχρι νοικοκυριά, θα συνεχίζουν να ζουν με τον βραχνά των δανείων τα οποία είτε εξυπηρετούν μετά κόπων και βασάνων είτε δεν εξυπηρετούν καθόλου.
Και αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του οικονομικά ενεργού πληθυσμού θα μείνει αποκλεισμένο από νέες χρηματοδοτήσεις για αρκετά χρόνια ακόμα.
«Αυτό που βίωσε η χώρα μας μοιάζει με οικονομική “πυρηνική βόμβα” και πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες για πολλά χρόνια ακόμα» αναφέρει τραπεζικό στέλεχος.
Ωστόσο, αν και οι σχεδιασμοί δεν λύνουν το πραγματικό πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων, η εξυγίανση των τραπεζικών βιβλίων είναι καθοριστικής σημασίας για την πραγματική οικονομία.
Τα σχέδια που προβλέπουν μεταφορά των 88 δισ. ευρώ κόκκινων δανείων σε σχήματα ειδικού σκοπού κινούνται στην κατεύθυνση εξυγίανσης των τραπεζών.
Το 2019 είναι κομβικό έτος, καθώς, όπως όλα δείχνουν, θα δημιουργηθούν 2-3 εταιρείες (με τη μια ή άλλη μορφή) που θα αναλάβουν τη διαχείριση των προβληματικών δανείων με στόχευση την πραγματική, ουσιαστική μείωση των «κόκκινων» δανείων.
Θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι σε αυτά τα νέα σχήματα –bad bank στην πραγματικότητα– θα ηγηθούν κορυφαία τραπεζικά στελέχη που την περίοδο της κρίσης, θέλοντας και μη, απέκτησαν τεράστια εμπειρία στη διαχείριση των προβληματικών δανείων.
Με δεδομένο, μάλιστα, ότι τα έσοδα που θα προκύπτουν από τη διαχείριση των «κόκκινων δανείων» θα πληρώνει τα senior ομόλογα που θα εκδώσουν οι τράπεζες για τα προβληματικά δάνεια που θα μεταφερθούν στα «οχήματα», περιθώρια… πειραματισμών και πίστωση χρόνο δεν υπάρχουν. Ποια είναι όμως τα… σχέδια που συζητιούνται;
Το σχέδιο της ΤτΕ για τη δημιουργία SPV, στο οποίο θα μεταφερθούν «κόκκινα» δάνεια 40 δισ. ευρώ και θα έχει «προίκα» 7,4 δισ. ευρώ από τον αναβαλλόμενο φόρο εξετάζεται από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DGComp) και τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) της ΕΚΤ.
Το Πρόγραμμα προστασίας Περιουσιακών Στοιχείων (APS) του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας το οποίο προϋποθέτει συμμετοχή του Δημοσίου με εισφορά κεφαλαίων για την παροχή εγγυήσεων και πρέπει να πάρει το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη.
Ωστόσο, αυτά τα δύο σχέδια θέλουν χρόνο για να εγκριθούν και να ξεκινήσουν να… τρέχουν. Αντίθετα, το σχέδιο άμεσης εφαρμογής είναι της Eurobank, που δημιουργεί δικό της Οχημα Ειδικού Σκοπού, στο οποίο μεταφέρονται όλα τα κόκκινα δάνεια, καθώς έχει λάβει όλες τις εγκρίσεις από τις εποπτικές αρχές.
