Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε χθες μετά πολλών επαίνων τον προϋπολογισμό του 2019 που κατέθεσε η κυβέρνηση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, προτείνοντας παράλληλα την κατάργηση του μέτρου για την περικοπή των συντάξεων επί του οποίου είχε δεσμευτεί η Αθήνα κατόπιν πιέσεων του ΔΝΤ. Ετσι, άνοιξε ο δρόμος και για την εφαρμογή των αντιμέτρων ή ενός μέρους από αυτά που έχει αναγγείλει η κυβέρνηση.
Οι προτάσεις της Κομισιόν αναμένεται να υιοθετηθούν στις 3 Δεκεμβρίου από τους 19 υπουργούς της ευρωζώνης. Εγκρίθηκε, επίσης, η πρώτη μεταμνημονιακή έκθεση στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα, στην οποία ζητείται από την Αθήνα να επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις.
Οι πρώτες εξετάσεις, λοιπόν, της Ελλάδας στη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στέφθηκαν από απόλυτη επιτυχία. Στην αξιολόγηση από την Επιτροπή του Σχεδίου Δημοσιονομικού Προγράμματος (ΣΔΠ) που κατέθεσε η Αθήνα, η Ελλάδα περιλαμβάνεται στα 10 κράτη-μέλη των οποίων τα σχέδια συμμορφώνονται με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2019.
Οι 10 «εντάξει»
Η ομάδα των 10 αποτελείται από τις εξής χώρες: Γερμανία, Ιρλανδία, Κύπρος, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Αυστρία, Φινλανδία και Ελλάδα. Για τρία κράτη-μέλη -Εσθονία, Λετονία και Σλοβακία- διαπιστώνεται ότι τα ΣΔΠ συμμορφώνονται σε γενικές γραμμές με το Σύμφωνο του 2019, αλλά ενδέχεται να οδηγήσουν σε αποκλίσεις από τους δημοσιονομικούς στόχους.
Για 4 κράτη-μέλη -Βέλγιο, Γαλλία, Πορτογαλία και Σλοβενία- τα ΣΔΠ ενέχουν κίνδυνο μη συμμόρφωσης με το Σύμφωνο και ενδέχεται να οδηγήσουν σε σημαντική απόκλιση από τους μεσοπρόθεσμους στόχους. Για την Ισπανία, το δημόσιο έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί κάτω από το όριο του 3% του ΑΕΠ το 2019 και η χώρα αναμένεται να εξέλθει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Υπάρχει κίνδυνος, όμως, μη συμμόρφωσης με το Σύμφωνο.
Και φτάνουμε στην Ιταλία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει την ύπαρξη «ιδιαιτέρως σοβαρής περίπτωσης μη συμμόρφωσης» με το Σύμφωνο. Και προτείνει την έναρξη της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Μια διαδικασία που θα κρατήσει μήνες και ίσως όλο το 2019, δίνοντας έτσι χρόνο για διορθωτικές κινήσεις στην ιταλική κυβέρνηση του συνασπισμού της Λέγκας και των 5 Αστέρων.
Ο Λετονός αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, και ο επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί χρησιμοποίησαν ήπιους τόνους (ιδίως ο Γάλλος) για την περίπτωση της Ιταλίας και απέφυγαν τις απειλές περί επιβολής οικονομικών κυρώσεων. Προς το παρόν επιδιώκεται η συνέχιση του διαλόγου με τη Ρώμη, διατηρώντας το όπλο των κυρώσεων για την άσκηση πιέσεων, ιδίως μέσω των αγορών (ρεπορτάζ για την αντίδραση της Ρώμης στη σελίδα 15).
Το δίδυμο Ντομπρόβσκις-Μοσκοβισί έσταζε μέλι για το σχέδιο του ελληνικού προϋπολογισμού και γενικά για τις επιδόσεις και τη στάση της Ελλάδας. «Θέλω να συγχαρώ την Ελλάδα γιατί το σχέδιο προϋπολογισμού πληροί τις προϋποθέσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και ανάπτυξης», δήλωσε ο Λετονός, καλώντας την κυβέρνηση να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις ώστε να προετοιμαστεί η έξοδος της χώρας στις αγορές. Ο Γάλλος επίτροπος χαρακτήρισε την παρθενική συμμετοχή της χώρας στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ως ένα «σημαντικό στάδιο» επιστροφής στην ομαλότητα.
Στάθηκε ιδιαίτερα στην επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ, η οποία «ανοίγει την πόρτα για την κατάργηση του μέτρου που προβλέπει την περικοπή των συντάξεων» και θυμήθηκε πάλι τις «θυσίες» των Ελλήνων που απέφεραν καρπούς, χωρίς φυσικά να ξεχάσει τα «θετικά» αποτελέσματα του προγράμματος που επιβλήθηκε από τους εταίρους-δανειστές και το οποίο εφάρμοσε η κυβέρνηση…
Για τις συντάξεις, είπε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν υποστήριξε ποτέ την περικοπή τους. Αλλωστε, «η μη περικοπή τους δεν επηρεάζει τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος», είπε, ενώ η περικοπή τους θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη φτωχοποίηση των Ελλήνων συνταξιούχων.
Η εποπτεία
Ως προς την πρώτη έκθεση της Επιτροπής στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα, επιβεβαιώνεται η τήρηση της δέσμευσης για το πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά χαρακτηρίζεται «μέτρια» η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις. Οπως αναφέρεται στην έκθεση, η Ελλάδα έχει αναλάβει δεσμεύσεις για 16 ειδικές μεταρρυθμίσεις σε όλους τους τομείς. Μέχρι σήμερα όμως, καμία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Αλλες προχωρούν αρκετά ικανοποιητικά, άλλες λιγότερο και άλλες έχουν σημαντικό πρόβλημα.
Ορισμένα παραδείγματα: η παραχώρηση της Εγνατίας οδού, η επένδυση στο Ελληνικό, η στελέχωση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και οι παραχωρήσεις των περιφερειακών λιμανιών.
Η Επιτροπή προσδιορίζει ότι στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας, η αξιολόγηση της δεύτερης έκθεσης θα γίνει μάλλον τον Φεβρουάριο του 2019. Από αυτήν θα εξαρτηθεί η ενεργοποίηση των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους. Ενα από αυτά είναι και η επιστροφή των κερδών από τα ελληνικά ομόλογα της ΕΚΤ και κεντρικών τραπεζών κρατών-μελών.
Πρόκειται για ένα ποσό 4,8 δισ. ευρώ, που θα δοθεί με… δόσεις (600 εκατ. ευρώ ανά 6μηνο ), υπό την προϋπόθεση να διαπιστωθεί πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις. Οι γνωστοί εκβιασμοί των εταίρων-δανειστών… Το όλο θέμα θα αποτελέσει αντικείμενο διαβουλεύσεων με την τρόικα, που έρχεται τον Ιανουάριο με ένα πακέτο απαιτήσεων, μεταξύ των οποίων η αντικατάσταση του νόμου Κατσέλη.
Συνέχιση ανάκαμψης προβλέπει ο ΟΟΣΑ
Διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας πάνω από το 2,1% έως το 2020 προβλέπει ο ΟΟΣΑ. Στην έκθεσή του για την ελληνική οικονομία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα προβλέπει συνέχεια της οικονομικής ανάκαμψης και το ελληνικό ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 2,1% φέτος, 2,2% το 2019 και 2,1% το 2020. Υπογραμμίζει ότι η σημαντική συμβολή των εξαγωγών στην άνοδο του ΑΕΠ θα υποχωρήσει.
Ομως η ανάκαμψη της κατανάλωσης των νοικοκυριών και των επενδύσεων θα λειτουργήσει αντισταθμιστικά, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη. Επιπλέον, η συνέχιση του προγράμματος μεταρρυθμίσεων από την κυβέρνηση θα υποστηρίξει την ανάκαμψη, ενώ η ανεργία θα συνεχίσει να υποχωρεί, φθάνοντας από το 21,5% στα τέλη του 2017 στο 17% το 2020.
Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, ο ΟΟΣΑ, πάντως, προειδοποιεί ότι η ανάκαμψη είναι εύθραυστη. Το κλειδί για τη συνέχεια είναι οι υψηλότερες επενδύσεις. Ομως τα «κόκκινα» δάνεια και η επιδείνωση του κλίματος στις αγορές εξαιτίας των εξελίξεων σε Ιταλία και Τουρκία μπορεί να λειτουργήσουν αρνητικά γι’ αυτές.
