Ανοίγει τη συζήτηση για τα υψηλά πλεονάσματα

Θέμα πλεονασμάτων ανοίγει λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία στο Λουξεμβούργο ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος την επόμενη εβδομάδα θα έχει συναντήσεις με επενδυτές σε Νέα Υόρκη και Βοστόνη.

Σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών στο Reuters, «οι μακροπρόθεσμοι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα ενδεχομένως να επανεξεταστούν». Για την ώρα έχουν «κλειδώσει» στο 3,5% ώς το 2022 και στο 2,2% κατά μέσο όρο ώς το 2060.

«Εάν με ρωτάτε ως οικονομολόγο», συνέχισε ο κ. Τσακαλώτος, «το πρωτογενές πλεόνασμα είναι πολύ υψηλό», αλλά οι «ευρωπαϊκές οικονομίες γενικά έχουν ένα πλαίσιο που δίνει μεγάλη έμφαση στη δημοσιονομική πειθαρχία. Οποιαδήποτε αλλαγή σε αυτές τις παραδοχές, στις οποίες βασίζονται τα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους, θα σήμαινε νέες εκθέσεις βιωσιμότητας από την EKT, τον ΕΜΣ και το ΔΝΤ – πολύ νωρίτερα από το 2032, που έχουν δεσμευτεί ότι θα επανεξετάσουν το θέμα οι ευρωπαϊκοί θεσμοί».

«Η Ελλάδα, πάντως, έχει την ικανότητα να χρηματοδοτείται με τις δικές της δυνάμεις από τις αγορές», τονίζει ο κ. Τσακαλώτος ενόψει της εξόδου της από το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης. Ωστόσο, αίσθηση έχει προκαλέσει η τοποθέτηση του προέδρου του Eurogroup, χθες, στο Ευρωκοινοβούλιο, ότι από τα 15 δισ. της τελευταίας δόσης από το 3ο Μνημόνιο η Αθήνα θα λάβει μόλις τα 9,5 δισ., ποσό που θα κατευθυνθεί σε λογαριασμό για το «μαξιλάρι ρευστότητας».

Σύμφωνα με τον Πορτογάλο αξιωματούχο, τα υπόλοιπα 5,5 δισ. θα διατεθούν το 2020 σε ειδικό λογαριασμό για την κάλυψη των υποχρεώσεων αποπληρωμής χρέους.

Ακολούθησε διορθωτική ανακοίνωση από το Γραφείο Τύπου του προέδρου του Eurogroup που ανέφερε ότι η δόση των 15 δισ. θα εκταμιευτεί την επόμενη εβδομάδα και θα είναι στο σύνολό της.

Αποπληρωμή

Το θέμα είναι ότι με αυτά τα κεφάλαια, που είναι τα τελευταία δανεικά με χαμηλό επιτόκιο από τον ESM, η ελληνική πλευρά θα έχει την ευκαιρία να εξετάσει το σενάριο της πρόωρης αποπληρωμής μέρους του ακριβού δανείου που έχει λάβει από το ΔΝΤ (3,3 δισ. ευρώ) από τη στιγμή που οι δανειακές ανάγκες κυμαίνονται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Οι φετινές υποχρεώσεις μαζί με τους τόκους καλύπτονται ήδη από το πλεόνασμα, παρά το γεγονός ότι στις 20 Ιουλίου θα πρέπει να πληρωθούν ομόλογα αξίας 1,3 δισ. που έχει η ΕΚΤ στο χαρτοφυλάκιό της και υπόλοιπα δόσεων προς το ΔΝΤ (1,9 δισ. ήταν το σύνολο για το 2018).

Την ίδια στιγμή, κάθε άλλο παρά προβληματισμό προκαλούν στον Ευκλείδη Τσακαλώτο οι υποχρεώσεις σε δάνεια που έχει η χώρα στην τριετία 2019-2021.

Πρόκειται για ένα ποσό δανειακών αναγκών που προσεγγίζει τα 22,9 δισ. ευρώ και είναι η πρώτη φορά που ένας υπουργός Οικονομικών μπορεί να χαρακτηρίσει αυτές τις υποχρεώσεις σαν μια «απλή βόλτα στο πάρκο».

Ιδιαίτερα δε όταν έχει στην άκρη ένα υψηλό ποσό πόρων έκτακτης ανάγκης, 24,1 δισ. ευρώ, που μειώνει την εξάρτηση της χώρας από τις διεθνείς αγορές τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι του 2020.

Με την τελευταία δόση από τον ESM κλείνει ο κύκλος των δανείων των εταίρων προς την Ελλάδα συνολικού ύψους 288,7 δισ. ευρώ.

Η Αθήνα έλαβε 73 δισ. ευρώ με το 1ο Μνημόνιο, 153,8 δισ. ευρώ με το 2ο Μνημόνιο και 61,9 δισ. ευρώ με το 3ο Μνημόνιο.

Τα ποσά αυτά ήταν τα ανταλλάγματα για τα εκατοντάδες προαπαιτούμενα μέτρα που ψήφισε η ελληνική Βουλή.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο στο πλαίσιο του 3ου Μνημονίου οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν έφτασαν τις 450, και όπως είπε ο Μάριο Σεντένο η εφαρμογή θα χρειαστεί κάποιο χρόνο.

Μεταρρυθμίσεις

Η Ελλάδα εξέρχεται από τα μνημόνια στις 21 Αυγούστου, και ακολουθεί η ενεργοποίηση της ενισχυμένης εποπτείας αλλά και της μεταμνημονιακής παρακολούθησης (που ισχύει για όλα τα κράτη που μπήκαν σε μνημόνιο).

Θα ξεκινήσει, επίσης, ο έλεγχος του ΔΝΤ με τον ρόλο του τεχνικού συμβούλου. Ωστόσο, οι αξιολογήσεις της ελληνικής οικονομίας δεν πρόκειται να σταματήσουν.

Η πρώτη αναμένεται περί τα τέλη Σεπτεμβρίου και η άλλη τον Δεκέμβριο. Από τη δεύτερη θα εξαρτηθεί, μάλιστα, η επιστροφή των πρώτων 600 εκατ. ευρώ από τα κέρδη ομολόγων κεντρικών τραπεζών και της ΕΚΤ.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, στην αξιολόγηση του Σεπτεμβρίου θα εξεταστούν:

◼ Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προς τη Eurostat για τα δημοσιονομικά και το χρέος του 2018.

◼ Το προσχέδιο Προϋπολογισμού που θα πρέπει να κατατεθεί στη Βουλή την 1η Οκτωβρίου.