Μεγάλη ανησυχία έχει δημιουργήσει σε χιλιάδες δανειολήπτες, κυρίως στεγαστικών δανείων, η πρεμιέρα των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Στην Ελλάδα ωστόσο υπάρχει θεσμικό πλαίσιο που προστατεύει την κατοικία.
Πρόκειται για τον νόμο Κατσέλη – Σταθάκη, στον οποίο μπορούν να καταφύγουν δανειολήπτες με «κόκκινες» οφειλές βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων (περιουσιακών, εισοδηματικών, οικογενειακής κατάστασης) αλλά και ο Κώδικας Δεοντολογίας των Τραπεζών που οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν και προσφέρουν ρυθμίσεις-λύσεις που βασίζονται στις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, όπως αυτές ορίζονται από τη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, ανάλογα και με την οικογενειακή κατάσταση του δανειολήπτη.
Σημειώνεται ότι η προστασία πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς έληξε τον Δεκέμβριο 2014 και υπήρξε προειδοποίηση ότι δεν θα ανανεωθεί – παραταθεί, γιατί θα έπρεπε να νομοθετηθεί μέχρι τότε ο νέος τροποποιημένος Νόμος Κατσέλη. Τελικά η τροποποίηση αυτή ολοκληρώθηκε από τον υπουργό Γιώργο Σταθάκη το 2015.
Ποιους προστατεύει λοιπόν ο τροποποιημένος Νόμος Σταθάκη;
► Η πρώτη κατηγορία προστατευμένων που μπορούν να ενταχθούν στην προστασία του νόμου αφορά:
- α) Τετραμελείς οικογένειες με οικογενειακό εισόδημα μέχρι 20.639 € και αντικειμενική αξία του ακινήτου δεν υπερβαίνει τα 170.000 €
- β) Ζευγάρια με οικογενειακό εισόδημα 13.917 € και για κάθε παιδί επιπλέον 3.361 €
- γ) Ατομα με όριο εισοδήματος τα 8.180 €
Οι δανειολήπτες αυτής της κατηγορίας προβλέπεται ότι θα πληρώνουν μια μικρή δόση στην τράπεζα. Στην περίπτωση που δεν μπορούν να καταβάλουν ούτε αυτό το ελάχιστο μηνιαίο ποσό (σύμφωνα με τον υπολογισμό των εύλογων δαπανών διαβίωσης) τότε το Ελληνικό Δημόσιο αναλαμβάνει να το καταβάλει στις τράπεζες.
► Η δεύτερη κατηγορία προστατευμένων αφορά:
- α) Τετραμελείς οικογένειες με οικογενειακό εισόδημα μέχρι 35.086 € και αντικειμενική αξία ακινήτου μέχρι 230.000 €
- β) Ζευγάρια με οικογενειακό εισόδημα 23.659 €
- γ) Ατομα με όριο εισοδήματος τα 13.906 €
Σε αυτές τις περιπτώσεις η δόση υπολογίζεται εκ νέου βάσει της εμπορικής αξίας του ακινήτου και το χρέος μειώνεται μέχρι την εμπορική αξία του ακινήτου. Δίνεται έτσι η προοπτική μελλοντικής διαγραφής των οφειλών κατά το ποσοστό της μείωσης της εμπορικής αξίας των κατοικιών. Ο δανειολήπτης θα έχει σταθερή δόση για τρία χρόνια (2018) οπότε θα επανεκτιμηθεί ο σχετικός συντελεστής.
► Τα φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν υπαχθεί στον Νόμο Σταθάκη/Κατσέλη έχουν προστασία που απορρέει από τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΤτΕ, ο οποίος είναι υποχρεωτικός για τις τράπεζες. Με βάση τον υπολογισμό των εύλογων δαπανών διαβίωσης της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή οι δανειολήπτες δεν υποχρεώνονται να καταβάλουν δόση πάνω από το διαθέσιμο εισόδημά τους ανάλογα με την οικογενειακή τους κατάσταση.
Αυτό που θα πρέπει να κάνουν οι δανειολήπτες είναι να ενημερώνουν τις τράπεζες και να ζητούν εγγράφως τις προτάσεις για τις ρυθμίσεις των οφειλών τους. Στον Κώδικα Δεοντολογίας της ΤτΕ εντάσσονται επίσης οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες.
