Αφορολόγητο, συντάξεις, απολύσεις και πρωτογενή πλεονάσματα μπαίνουν από σήμερα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς.
Η άφιξη των τεσσάρων επικεφαλής των Ε.Ε., ΔΝΤ, ΕΚΤ, ESΜ στην Αθήνα έχει σημάνει συναγερμό στην κυβέρνηση που τα προηγούμενα 24ωρα εργαζόταν πυρετωδώς πάνω στις προτάσεις με τα δημοσιονομικά μέτρα τα οποία θα παρουσιάσει στους δανειστές.
Στην ατζέντα της σημερινής πρώτης ημέρας συζητήσεων περιλαμβάνονται το «υπερταμείο», η αγορά ενέργειας και τα δημοσιονομικά.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η υπεραπόδοση των στόχων του 2016 αφήνει σημαντικά περιθώρια έτσι ώστε τα μέτρα να είναι αρκετά κάτω από το 2% του ΑΕΠ (3,6 δισ. ευρώ) που ήταν η τελευταία εκτίμηση των θεσμών.
Με το «όπλο» του πλεονάσματος υπό μάλης, ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος και ο αναπληρωτής υπουργός Γιώργος Χουλιαράκης θα επιχειρήσουν στο διάστημα των περίπου επτά ημερών που οι δανειστές θα μείνουν στην πρωτεύουσα να σημειωθεί πρόοδος και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τεχνική συμφωνία.
Ωστόσο, τα μηνύματα που έρχονται από Βερολίνο και Ουάσινγκτον δεν είναι τόσο ενθαρρυντικά και μάλλον το αντίθετο προοιωνίζονται. Το «μπρα ντε φερ» θα είναι εξαιρετικά δύσκολο αφού, όπως διαφαίνεται, το ΔΝΤ θα έχει και πάλι τον πρώτο λόγο σε αυτές τις διαπραγματεύσεις.
Εκτός από τις ισχυρές πιέσεις που δέχεται η ελληνική πλευρά από τους δανειστές, για την προκαταβολική λήψη μέτρων για την κάλυψη των δημοσιονομικών στόχων μετά το 2018, τίποτε άλλο δεν είναι δεδομένο.
Σύμφωνα με την κοινή πρόταση που έβαλαν στο τραπέζι οι δανειστές, η Αθήνα θα πρέπει να νομοθετήσει προληπτικά μέτρα που θα διασφαλίζουν τον στόχο του 3,5% στα πρωτογενή πλεονάσματα, μετά το 2018.
Θεωρούν ότι η «έκπτωση» του 1 δισ. ευρώ που έκαναν στα μέτρα (από 4,6 δισ. που ζητούσαν αρχικώς σε 3,6 δισ. που περιλαμβάνει η τελευταία πρόταση) είναι αρκετή από τη μεριά τους και ζητούν από την ελληνική κυβέρνηση να κάνει την επόμενη κίνηση.
Εμμένουν μάλιστα για παρεμβάσεις στο αφορολόγητο, τις συντάξεις και την αγορά εργασίας (ομαδικές απολύσεις), οι οποίες -μαζί με άλλα μέτρα- θα πρέπει να ψηφιστούν τώρα για να ισχύσουν ακόμη και από το 2018 (σ.σ. προκειμένου να κλείσει και το κενό του 2018) με «αντάλλαγμα» κάποιες παροχές που θα ενεργοποιηθούν μόνο αν υπάρχουν υπερ-πλεονάσματα.
Από ελληνικής πλευράς επιχειρείται η μείωση του ΦΠΑ -πράγμα για το οποίο απαιτείται απόφαση από την Ε.Ε.- ή εναλλακτικά μείωση των φορολογικών συντελεστών στα φυσικά πρόσωπα, νέος τρόπος υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ ώστε να προκύψουν ελαφρύνσεις για όσους έχουν μικρές ιδιοκτησίες και επιβαρύνσεις για τους μεγαλοϊδιοκτήτες και ενίσχυση των κοινωνικών επιδομάτων.
Υπό τις παρούσες συνθήκες η δεύτερη αξιολόγηση δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν από το Eurogroup της 20ής Μαρτίου, με όλες τις πηγές από την Κομισιόν να μιλούν για Απρίλιο ή και για Μάιο ακόμη, αφού στα ανοιχτά μέτωπα της δεύτερης αξιολόγησης θα πρέπει να προστεθούν και οι εκλογικές αναμετρήσεις που ξεκινούν στην Ευρώπη, αρχής γενομένης από τις ολλανδικές εκλογές (15 Μαρτίου) που επηρεάζουν άμεσα τις εξελίξεις.
Λίγο αργότερα (23 Απριλίου και 7 Μαΐου) θα στηθούν κάλπες και στη Γαλλία, ενώ στις 24 Σεπτεμβρίου έπονται οι ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία.
Τρίτο στεφάνι με το ΔΝΤ
Την ίδια στιγμή, σε ένα νέο συμβόλαιο χρηματοδότησης με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ύψους 4 δισ. ευρώ, οδηγείται η Αθήνα. Τα κεφάλαια-δόσεις θα εκταμιεύονται σταδιακά και έπειτα από αυστηρό έλεγχο της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συζητήσεις με το ΔΝΤ για το νέο πρόγραμμα βοήθειας θα γίνουν παράλληλα με τις συναντήσεις για τη δεύτερη αξιολόγηση.
Βέβαια οι αποφάσεις δεν είναι άμεσες καθώς το Ταμείο θα πρέπει να συντάξει δύο νέες εκθέσεις. Μία για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και μια δεύτερη για τη βιωσιμότητα του ελληνικούς χρέους που θα «κουμπώσουν» με αυτές τις Κομισιόν και με τις οποίες θα ανοίξει ο δρόμος για τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα.
Χωρίς νέα έκθεση που να χαρακτηρίζει «βιώσιμο» το ελληνικό χρέος από «εξαιρετικά μη βιώσιμο» που είναι τώρα, το Ταμείο δεν μπορεί να συμμετάσχει, γι’ αυτό και θα περιμένει το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης και τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) για το νέο σήμα προς το Δ.Σ. του Ταμείου αλλά και προς τις αγορές.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία σε επίπεδο διαπραγματεύσεων με την ελληνική κυβέρνηση, το ΔΝΤ θα συντάξει το νέο, δικό του, λεπτομερές Μνημόνιο, το οποίο ονομάζεται Memorandum of Economic and Financial Policies (MEFP), δηλαδή Μνημόνιο Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής, και το οποίο θα πρέπει να «ταιριάξει» με το κείμενο της Κομισιόν (MoU) όπως ακριβώς συνέβη με τις περιπτώσεις των Μνημονίων 1 και 2 όπου τα δύο κείμενα «έτρεχαν» παράλληλα. Βέβαια, όπως έχει παρατηρηθεί και είναι ήδη γνωστό στους Ελληνες φορολογουμένους, το Μνημόνιο του ΔΝΤ είναι πιο αυστηρό σε μέτρα σε σχέση με το ευρωπαϊκό.
Παρά ταύτα, η Αθήνα κατ’ απαίτηση των Βρυξελλών είναι υποχρεωμένη απέναντι σε ένα τρίτο στεφάνι με το Ταμείο, ειδάλλως όπως έχει διαμηνυθεί δεν πρόκειται να υπάρξει συνέχεια με το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης.
