«Σκοτσέζικο ντους» στις αγορές πετρελαίου

Ετσι χαρακτήρισε η Morgan Stanley τη συνεχιζόμενη κατάσταση ανασφάλειας στη Μέση Ανατολή και τα Στενά του Ορμούζ. H εύθραυστη εκεχειρία ισοδυναμεί με «σκοτσέζικο ντους» στις αγορές πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων συνολικότερα, καθώς τις συγκρατημένα αισιόδοξες εκτιμήσεις διαδέχεται η απογοήτευση. Ετσι, παρ’ όλο που η περίοδος της πολεμικής αναμέτρησης έχει παρέλθει, η εύθραυστη εκεχειρία δεν επιτρέπει την επιστροφή στην κανονικότητα.

Η τιμή του πετρελαίου μπρεντ (που αφορά περισσότερο τις αγορές εκτός ΗΠΑ) ήταν 114,5 δολάρια το βαρέλι στις 4 Μαΐου, μειώθηκε σε 100,99 στις 7 Μαΐου και διαμορφώθηκε σε επίπεδα λίγο πάνω από τα 104 δολάρια το βαρέλι χθες. Αντίστοιχα, η τιμή του αμερικανικού WTI (που ενδιαφέρει περισσότερο τις ΗΠΑ) κυμάνθηκε ως εξής: 106,76 δολάρια το βαρέλι στις 4 Μαΐου, 94,86 στις 7 Μαΐου και 97,92 δολάρια το βαρέλι χθες.

Οι χθεσινές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ότι η εκεχειρία βρίσκεται σε εύθραυστη κατάσταση, και του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ότι η σύγκρουση με το Ιράν «δεν έχει τελειώσει», ενέτειναν χθες τους φόβους για επανάληψη, έστω και σε μικρότερη κλίμακα και πιο στοχευμένων, των πολεμικών επιχειρήσεων.

Αν η καθημερινή διαμόρφωση των διεθνών τιμών είναι παρακολούθημα των γεωπολιτικών ειδήσεων και εκτιμήσεων της ημέρας, το μεγάλο πρόβλημα είναι οι μεσοπρόθεσμες συνέπειες. Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, εκτίμησε ότι χάνονται περίπου 100 εκατ. βαρέλια τη βδομάδα, ενώ η παραγωγή των χωρών του OPEC μειώθηκε σε χαμηλό εικοσαετίας τον Απρίλιο.

Το πρόβλημα όμως είναι ακόμα μεγαλύτερο από τις καθημερινές απώλειες και αφορά την προσέγγιση του «κρίσιμου σημείου» πέραν του οποίου προκαλείται ανήκεστος βλάβη και οι συνέπειες προσλαμβάνουν χαρακτήρα όχι αριθμητικής αλλά γεωμετρικής προόδου.

Είναι το σημείο που τα αποθέματα πετρελαίου δεν επαρκούν πλέον για να λειτουργήσει ομαλά ο μηχανισμός τροφοδοσίας της αγοράς. Η JP Morgan τοποθετεί αυτό το σημείο στις αρχές Ιουνίου, δηλαδή σε λιγότερο από 20 ημέρες από τώρα!

Αν φτάσουμε ώς εκεί με την αβεβαιότητα να παραμένει και τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν κλειστά, τότε θα πάρει τον λόγο η… γεωμετρική πρόοδος όσον αφορά τη διαμόρφωση των διεθνών τιμών και θα επικρατήσει ο πανικός.

Αν οι χθεσινές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου παραπέμπουν σε μια προσποίηση οριστικοποίησης της «μεγάλης νίκης» που χρειάζεται ο Αμερικανός πρόεδρος για να αποχωρήσει από το πεδίο θριαμβολογώντας μετά από έναν νέο, μικρής εμβέλειας γύρο πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, τότε θα έχουμε μια άμεση εκτίναξη των τιμών και ύστερα μια εξομάλυνση αλλά χωρίς αξιόπιστη συμφωνία ή και χωρίς καθόλου συμφωνία. Αν οι δηλώσεις εντάσσονται στο γεωπολιτικό παιχνίδι των πιέσεων και της «μπλόφας», τότε η συνθήκη της εύθραυστης εκεχειρίας θα παραταθεί.

Οπως και να έχει, πρόκειται πλέον για μάχη με τον χρόνο, με την κλεψύδρα να αδειάζει επικίνδυνα…