Στα κράτη-μέλη ρίχνει το «μπαλάκι» των ενισχύσεων η Κομισιόν

Αποκλειστικά για τις χώρες που έχουν δημοσιονομικό χώρο, αλλά και για συγκεκριμένους τομείς δραστηριότητας «κόπηκε και ράφτηκε» η ευελιξία της Κομισιόν για το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων. Χθες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε αυτό το προσωρινό πλαίσιο, προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη-μέλη να αντιμετωπίσουν τη νέα ενεργειακή κρίση στη Μέση Ανατολή. Αλλά η βοήθεια είναι μικρή, περιορισμένη χρονικά και για… λίγους, αφού η τυχόν στήριξη –οικονομική βοήθεια– που θα δώσει το κράτος-μέλος σε εκείνους που πλήττονται από την κρίση θα προσμετρηθεί στο χρέος της χώρας. Συνεπώς, μόνο τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. που έχουν δημοσιονομικό χώρο θα μπορέσουν να επωφεληθούν από αυτές τις προβλέψεις.

Στην ουσία, η ευελιξία που ενέκρινε η Κομισιόν αφορά τους όρους έγκρισης αυτής της κρατικής βοήθειας. «Μέχρι τώρα, ήταν δυνατή η αντιστάθμιση του 50% της επιλέξιμης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Τώρα αυξάνουμε αυτό το ποσοστό ξανά στο 70% σε χρονικό πλαίσιο. Είναι μια στοχευμένη, προσωρινή και αναλογική απάντηση που θα βοηθήσει στη μετατόπιση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από τις άμεσες επιπτώσεις που έχουν προκύψει λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή», δήλωσε κατά την παρουσίαση η αρμόδια αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Ισπανίδα Σοσιαλίστρια Τερέζα Ριμπέρα.

Σχέδιο METSAF

Το σχέδιο της Κομισιόν (METSAF) επιτρέπει στα κράτη-μέλη να ενεργήσουν άμεσα για να διασφαλίσουν ότι «η ανάπτυξη των πιο εκτεθειμένων εταιρειών δεν θα υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα από την τρέχουσα κρίση». Η ευελιξία θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κατά την περίοδο εφαρμογής του, η Επιτροπή θα επανεξετάζει το περιεχόμενο, το πεδίο εφαρμογής και τη διάρκεια του Πλαισίου υπό το πρίσμα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και της γενικής οικονομικής κατάστασης.

Την ίδια στιγμή, διευκρινίζεται ότι προτεραιότητα παραμένει η μετάβαση προς μια καθαρή οικονομία ως η μακροπρόθεσμη λύση για την προστασία των εταιρειών της Ε.Ε. από τις επιπτώσεις των παγκόσμιων ενεργειακών κρίσεων.

Η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών. Αυτό περιλαμβάνει ενισχύσεις που βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων των τιμών καυσίμων ή λιπασμάτων, καθώς και μια απλοποιημένη προσέγγιση για μικρά ποσά ενίσχυσης.

Το σχέδιο της Κομισιόν περιλαμβάνει επίσης μια προσωρινή προσαρμογή στο Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων της Συμφωνίας Καθαρής Βιομηχανίας (CISAF), επιτρέποντας περαιτέρω ευελιξία και υψηλότερες εντάσεις ενίσχυσης για την αντιμετώπιση των αυξήσεων των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.

Τι προβλέπεται

Συγκεκριμένα, το πλαίσιο επιτρέπει ότι για τη γεωργία, την αλιεία, τις χερσαίες μεταφορές (οδικές, σιδηροδρομικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές) και τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων εντός της Ε.Ε., τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αντισταθμίσουν έως και το 70% των επιπλέον δαπανών ενός δικαιούχου λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων που προκλήθηκε από την κρίση.

Η αύξηση της τιμής θα καθορίζεται από κάθε κράτος μέλος, εξετάζοντας τη διαφορά μεταξύ της σχετικής τιμής αγοράς και μιας ισχύουσας ιστορικής τιμής αναφοράς. Το συνολικό επιπλέον κόστος θα υπολογίζεται στη συνέχεια με βάση την τρέχουσα ή την τελευταία κατανάλωση του δικαιούχου πριν από την κρίση.

Γι’ αυτούς τους τομείς, μια πιο απλή επιλογή θα διευκολύνει τους δικαιούχους ώστε να κρίνονται επιλέξιμοι για την ενίσχυση. Η επιλογή αυτή επιτρέπει στα κράτη-μέλη να προσαρμόζουν τα ποσά των μεμονωμένων ενισχύσεων σε στοιχεία όπως το μέγεθος και το είδος των δραστηριοτήτων των δικαιούχων, μια γενική εκτίμηση της κατανάλωσης καυσίμων στον τομέα ή άλλες σχετικές προσεγγιστικές τιμές, αντί να υποχρεούνται οι δικαιούχοι να παρέχουν λεπτομερή αποδεικτικά στοιχεία της πραγματικής τους κατανάλωσης. Με βάση αυτήν την επιλογή, κάθε δικαιούχος μπορεί να λάβει έως και 50.000 ευρώ.

Τέλος, για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο προσωρινών προγραμμάτων ελάφρυνσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, θα είναι δυνατή η αύξηση της έντασης της ενίσχυσης από 50% σε έως και 70% για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας της επιλέξιμης κατανάλωσης. Αυτό μπορεί να καλύψει έως και το 50% της συνολικής κατανάλωσης του δικαιούχου.

Η Κομισιόν δηλώνει ότι, προς το παρόν, η κατάσταση δεν απαιτεί επείγοντα μέτρα όπως η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής ή άλλες ευελιξίες. Ωστόσο, διπλωμάτες ανέφεραν στην «Εφ.Συν.» ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση και «αν χρειαστεί, θα προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα».