ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Μέτρα-ασπιρίνες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης ανακοίνωσε χθες η Κομισιόν. Οπως είχε αποκαλύψει η «Εφ.Συν.», η εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με το όνομα AccelerateEU δεν συμπεριλαμβάνει γενναία μέτρα υποστήριξης των κοινωνιών που έχουν πληγεί από τις αυξημένες τιμές των καυσίμων και τις δευτερογενείς αυξήσεις στα προϊόντα, παρότι κάθε κράτος-μέλος πλήττεται σε διαφορετικό βαθμό από την κρίση.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέτρα που προτάθηκαν χθες είναι άμεσα, στοχευμένα, προσωρινά και… συγκρατημένα. Τα κράτη-μέλη έχουν τη δυνατότητα για εισοδηματική στήριξη στους αδύναμους με ενεργειακά κουπόνια και συστήματα κοινωνικής μίσθωσης, αλλά και με μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Εμφαση δίνεται στην ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις για μέτρα έκτακτης ανάγκης προς στήριξη των πλέον εκτεθειμένων οικονομικών τομέων. Επίσης, η Κομισιόν συνιστά τον συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών για να ξαναγεμίσουν τα υπόγεια φυσικό αέριο και πετρέλαιο, ενώ συστήνει ένα νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των επιπέδων αποθεμάτων καυσίμων κίνησης στην Ε.Ε.
Οι προτάσεις συμπεριλαμβάνουν και μακροπρόθεσμα σχέδια της Ε.Ε., όπως για παράδειγμα επενδύσεις και στήριξη των εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Ολα τα μέτρα θα βρεθούν στο τραπέζι των 27 Ευρωπαίων ηγετών στην άτυπη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί σήμερα και αύριο στην Κύπρο.
Είναι η δεύτερη φορά σε λιγότερο από πέντε χρόνια που οι Ευρωπαίοι πληρώνουν το τίμημα της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η Ε.Ε. έχει δαπανήσει επιπλέον 24 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας λόγω των υψηλότερων τιμών – χωρίς να λάβει ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας.
«Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση αποτελεί έντονη υπενθύμιση ότι η επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή, ασφαλή και οικονομικά προσιτή ενέργεια αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την οικονομία και την ασφάλεια», σημείωσε η Επιτροπή.
«Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα διαμορφώσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις τού σήμερα και τις κρίσεις τού αύριο. Η στρατηγική μας AccelerateEU θα φέρει τόσο άμεσα όσο και πιο διαρθρωτικά μέτρα αρωγής στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Πρέπει να επιταχύνουμε τη μετάβαση σε εγχώρια, καθαρή ενέργεια. Αυτό θα μας δώσει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια και σημαίνει ότι θα είμαστε σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσουμε γεωπολιτικές καταιγίδες», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Αναλυτικά τα μέτρα
Πιο αναλυτικά, για την Κομισιόν, ο συντονισμός είναι το κλειδί. Η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι τα μέτρα σε επίπεδο κρατών-μελών θα ληφθούν σε πλήρη συντονισμό. Αυτό περιλαμβάνει το «ξαναγέμισμα» υπόγειων εγκαταστάσεων με φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Επίσης, τα εθνικά έκτακτα μέτρα και τα μέτρα που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας κηροζίνης για τα αεροσκάφη και ντίζελ για τα πλοία, συμπεριλαμβανομένης της διαθέσιμης δυναμικότητας παραγωγής των διυλιστηρίων πετρελαίου, θα πρέπει να συντονίζονται στενά.
Το Παρατηρητήριο Καυσίμων θα παρακολουθεί την παραγωγή, τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τα επίπεδα αποθεμάτων καυσίμων κίνησης στην Ε.Ε. Για να αντιμετωπιστεί ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών των καυσίμων και των πιθανών ελλείψεων στον τομέα των αερομεταφορών της Ε.Ε., η Επιτροπή θα αποσαφηνίσει επίσης τις υφιστάμενες δυνατότητες ευελιξίας στις αερομεταφορές.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η προστασία των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, από τις αυξήσεις των τιμών μπορεί να περιλαμβάνει στοχευμένους τρόπους εισοδηματικής στήριξης, ενεργειακά κουπόνια και συστήματα κοινωνικής μίσθωσης, μειώνοντας τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Επίσης, η Επιτροπή θα εγκρίνει προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις, το οποίο θα παρέχει πρόσθετη ευελιξία στις εθνικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων μέτρων έκτακτης ανάγκης για τη στήριξη των πλέον εκτεθειμένων οικονομικών τομέων.
Εως το καλοκαίρι, η Επιτροπή θα υποβάλει σχέδιο δράσης για την ηλεκτροδότηση. Θα περιλαμβάνει έναν φιλόδοξο στόχο εξηλεκτρισμού και μέτρα για την άρση των φραγμών στον εξηλεκτρισμό του βιομηχανικού, του μεταφορικού και του κατασκευαστικού τομέα. Η ταχεία εφαρμογή του επενδυτικού σχεδίου για βιώσιμες μεταφορές είναι καίριας σημασίας για την επιτάχυνση της ανάπτυξης βιώσιμων καυσίμων αεροσκαφών.
Ο εξηλεκτρισμός πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλο δίκτυο. Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης νομοθετική πρόταση σχετικά με τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.
Τέλος, οι επενδύσεις: σημαντικοί πόροι είναι διαθέσιμοι σε επίπεδο Ε.Ε., όπως εκείνοι στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (219 δισ. ευρώ) και τα Ταμεία Συνοχής. Στην τρέχουσα κρίση, η ταχύτητα και ο αντίκτυπος είναι υψίστης σημασίας.
Η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη διαθέσιμη χρηματοδότηση της Ε.Ε. Ωστόσο, το δημόσιο χρήμα από μόνο του δεν θα καλύψει τις σημαντικές επενδυτικές ανάγκες (660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030) για την ενεργειακή μετάβαση. Γι’ αυτό η Κομισιόν θα αναλάβει δράση για ιδιωτικές επενδύσεις.
