Καθώς ακόμη ένα τελεσίγραφο του Τραμπ προς το Ιράν εκπνέει σήμερα και το ενδεχόμενο εκεχειρίας παραμένει θολό, η μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας συνέχισε και χθες να αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο εντείνοντας την αβεβαιότητα και την ανησυχία των κυβερνήσεων για τις υψηλές τιμές και τις επιπτώσεις τους.
Η τιμή του αργού πετρελαίου μπρεντ εκτοξεύτηκε νωρίς το πρωί, ώρες μετά το «πασχαλιάτικο μήνυμα αγάπης» του Αμερικανού προέδρου προς την Τεχεράνη, πάνω από τρία δολάρια στα 111,5 δολάρια ανά βαρέλι.
Ωστόσο στη συνέχεια έχασε όλα του τα κέρδη δοκιμάζοντας το όριο των 107 δολαρίων, για να ανακάμψει ξανά το απόγευμα ξεπερνώντας εκ νέου τα 110 δολάρια. Η αγορά πάσχιζε αγωνιωδώς να αποτιμήσει την πρόταση 45ήμερης κατάπαυσης του πυρός σε συνδυασμό με τις απειλές του Τραμπ για χτύπημα στις ιρανικές υποδομές, ενώ η απόφαση του ΟΠΕΚ+ για αύξηση της παραγωγής ελάχιστη ηρεμία προσέφερε. Η αύξηση της παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως από την 1η Μαΐου, την οποία συμφώνησαν την Κυριακή τα μέλη του OΠEK+, πέρα από το ότι είναι μικρή για να καλύψει το έλλειμμα που έχει δημιουργήσει ο πόλεμος και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, υπάρχει επί της ουσίας μόνο στα χαρτιά καθώς πολλές από τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες-μέλη της ομάδας δεν θα είναι σε θέση να αυξήσουν την παραγωγή τους λόγω του πολέμου.
Διαταραχές
Οι διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή έχουν ήδη οδηγήσει τα διυλιστήρια σε αναζήτηση εναλλακτικών πηγών αργού πετρελαίου, με το ενδιαφέρον τους να εστιάζεται κυρίως στα φυσικά φορτία των ΗΠΑ και της Βόρειας Θάλασσας. Η Ευρώπη είναι συνήθως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας του αργού πετρελαίου των ΗΠΑ, αλλά ο ανταγωνισμός πλέον είναι μεγαλύτερος, με τους Ασιάτες αγοραστές να αναζητούν φορτία από την Αμερική, την Αφρική και την Ευρώπη προκειμένου να αντικαταστήσουν το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.
Τα ασιατικά διυλιστήρια, αποκλεισμένα από την προμήθεια καυσίμων στη Μέση Ανατολή, υποβάλλουν επιθετικές προσφορές για κάθε διαθέσιμο βαρέλι της λεκάνης του Ατλαντικού και αυτό έχει ήδη ως αποτέλεσμα την εκτόξευση των τιμών σποτ για το αμερικανικό αργό πετρέλαιο West Texas Intermediate σε ιστορικά υψηλά.
Σε αυτό το αυξανόμενο περιβάλλον πίεσης πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο επιβολής φόρου στα απροσδόκητα λόγω των υψηλών τιμών κέρδη των εταιρειών.
Υπερκέρδη
Οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Αυστρίας απηύθυναν με επιστολή τους κοινή έκκληση για την επιβολή του φόρου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση προκειμένου, όπως έγραψαν, να ανακουφιστούν οι καταναλωτές και να περιοριστεί η άνοδος του πληθωρισμού χωρίς να επιβαρυνθούν οι προϋπολογισμοί των χωρών-μελών. Ενα τέτοιο μέτρο, τόνισαν, «θα έστελνε επίσης σαφές μήνυμα ότι όσοι επωφελούνται από τις συνέπειες του πολέμου πρέπει να κάνουν το καθήκον τους για να μετριάσουν το βάρος για το ευρύ κοινό».
Στην επιστολή, που απευθύνεται στον επίτροπο της Ε.Ε. για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, οι υπουργοί επισήμαναν ότι παρόμοιος φόρος έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας είχε υιοθετηθεί και το 2022. «Δεδομένων των τρεχουσών στρεβλώσεων της αγοράς και των δημοσιονομικών περιορισμών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει γρήγορα ένα παρόμοιο μέσο συνεισφοράς σε ολόκληρη την Ε.Ε. βασισμένο σε ισχυρή νομική βάση» έγραψαν.
Λεπτομέρειες
Η επιστολή δεν παρείχε λεπτομέρειες για το επίπεδο του φόρου επί των απροσδόκητων κερδών που πρότειναν οι υπουργοί ή για το σε ποιες εταιρείες θα έπρεπε να επιβληθεί. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι έλαβε την επιστολή και ότι την αξιολογεί, ενώ ο επικεφαλής Ενέργειας της Ε.Ε. είχε δηλώσει στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας ότι το ενδεχόμενο αναβίωσης των μέτρων για την ενεργειακή κρίση που χρησιμοποιήθηκαν το 2022, συμπεριλαμβανομένων προτάσεων για τον περιορισμό των τιμολογίων δικτύου και των φόρων επί της ηλεκτρικής ενέργειας, είναι υπό εξέταση.
Ας σημειωθεί ότι στη δέσμη μέτρων έκτακτης ανάγκης που είχε υιοθετήσει η Ε.Ε. το 2022 μετά τη συρρίκνωση των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία περιλαμβανόταν ανώτατο όριο στις τιμές του φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ε.Ε. και φόρος στα απροσδόκητα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών.
Την ίδια στιγμή πάντως αξιωματούχοι της Κομισιόν και της ΕΚΤ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα μέτρα στήριξης απέναντι στην ενεργειακή κρίση, καλώντας τις κυβερνήσεις να μην το παρακάνουν επιδεινώνοντας τη δημοσιονομική τους κατάσταση.
Μόνο βραχυπρόθεσμα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι επιδοτήσεις για την ενέργεια, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και τα ανώτατα όρια τιμών πρέπει να είναι περιορισμένης χρονικής διάρκειας και εμβέλειας προκειμένου να μην τροφοδοτήσουν ελλείμματα και πληθωρισμό.
Ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Βάλντις Ντομπρόβσκις, έχει διαμηνύσει ότι τα μέτρα που θα υιοθετηθούν θα πρέπει να είναι μόνο συνεκτικά και βραχυπρόθεσμα, καθώς οι δύο προηγούμενες κρίσεις, σε συνδυασμό με την αύξηση των αμυντικών δαπανών μετά το 2022, έχουν περιορίσει τα περιθώρια δημοσιονομικής δράσης των κυβερνήσεων. Στο ίδιο μήκος κύματος η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε ότι «ευρείας βάσης και αόριστης διάρκειας μέτρα» ενδέχεται να έχουν αντίθετα αποτελέσματα, καθώς θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν «υπερβολικά» τη ζήτηση και να οδηγήσουν σε πληθωρισμό. Προέτρεψε τους κυβερνώντες να επικεντρωθούν σε «προσωρινές, στοχευμένες και εξατομικευμένες δράσεις για την άμβλυνση του σοκ, μειώνοντας τη ζήτηση ενέργειας και αποζημιώνοντας τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα».
Για μάζεμα και εξορθολογισμό των ολοένα αυξανόμενων αμυντικών δαπανών, έτσι ώστε να περιοριστεί ο δημοσιονομικός κίνδυνος που παρουσιάζουν, ούτε η Κομισιόν ούτε η ΕΚΤ ανέφεραν κάτι. Προς τέρψιν βέβαια των πολεμοκάπηλων, εταιρειών παραγωγής οπλών και λοιπών δυνάμεων.
-320x213.png)
