Υπερκέρδη για τα «γεράκια» των ΗΠΑ

Κέρδη με ουρά έφεραν στους μετόχους του αμερικανικού «στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος» οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καθώς υπερτριπλασίασαν στην περασμένη πενταετία τις εισαγωγές όπλων, λαμβάνοντας τα μισά εξ αυτών αποκλειστικά από τις ΗΠΑ.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η παρατεταμένη αδυναμία της ευρωπαϊκής διπλωματίας είχαν ως αποτέλεσμα η Γηραιά Ηπειρος να αναδειχθεί μεγαλύτερος αποδέκτης όπλων στον πλανήτη στην πενταετία 2021-2025, ξεπερνώντας τη Μέση Ανατολή. Τα ευρωπαϊκά κράτη, όπως αποκαλύπτουν τα νέα στοιχεία που δημοσιοποίησε χθες το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), ήταν υπεύθυνα για το 33% του συνόλου των εισαγωγών όπλων παγκοσμίως, με τις εισαγωγές τους να αυξάνονται μεταξύ 2016-20 και 2021-25 κατά 210%. Μετά την Ουκρανία –η οποία απορρόφησε το 9,7% του συνόλου των μεταβιβάσεων όπλων παγκοσμίως– μεγαλύτεροι εισαγωγείς όπλων της Ευρώπης στην περίοδο 2021-2025 αναδείχθηκαν η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Σχεδόν τα μισά όπλα που μεταφέρθηκαν στα ευρωπαϊκά κράτη (48%) προήλθαν από τις ΗΠΑ, ενώ ακολούθησαν Γερμανία και Γαλλία. Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση της ζήτησης των ευρωπαϊκών κρατών-μελών του ΝΑΤΟ για όπλα είχαν, σύμφωνα με το SIPRI, η αυξανόμενη αντίληψη των κυβερνήσεων για την απειλή της Ρωσίας και η αβεβαιότητά τους όσον αφορά τη δέσμευση των ΗΠΑ να υπερασπιστούν τους Ευρωπαίους συμμάχους τους. Οι συνολικές εισαγωγές όπλων των 29 ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ αυξήθηκαν μεταξύ 2016-20 και 2021-25 κατά 143%. Οι ΗΠΑ προμήθευσαν το 58% αυτών των εισαγωγών στην περίοδο 2021-25, ενώ επόμενοι μεγαλύτεροι προμηθευτές ήταν η Νότια Κορέα (8,6%), το Ισραήλ (7,7%) και η Γαλλία (7,4%).

«Παρόλο που οι ευρωπαϊκές εταιρείες αύξησαν την παραγωγή όπλων και η νέα επενδυτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις βιομηχανίες όπλων των κρατών-μελών έχει οδηγήσει σε μια σειρά από ενδοενωσιακές παραγγελίες, τα ευρωπαϊκά κράτη συνέχισαν να εισάγουν αμερικανικά όπλα την περίοδο 2021-25, ιδίως μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς», ανέφερε σχετικά η Καταρίνα Τζόκιτς, ερευνήτρια στο Πρόγραμμα Μεταφορών Οπλων του SIPRI, προσθέτοντας ότι «ταυτόχρονα, οι μεγαλύτεροι Ευρωπαίοι προμηθευτές συνέχισαν να στέλνουν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών όπλων τους εκτός Ευρώπης».

Η μεγάλη αυξηση των εισαγωγών στην Ευρώπη είχε ως αποτέλεσμα ο συνολικός όγκος όπλων που μεταφέρθηκαν παγκοσμίως να αυξηθεί μεταξύ 2016-20 και 2021-2025 κατά 9,2%. Οι ΗΠΑ, που αύξησαν τις εξαγωγές τους κατά 27% μεταξύ αυτών των δύο περιόδων, αναδείχθηκαν σε μεγαλύτερο προμηθευτή όπλων του κόσμου. Ειδικά προς την Ευρώπη, οι αμερικανικές εταιρείες όπλων αύξησαν τις εξαγωγές τους μεταξύ αυτών των δύο περιόδων κατά 217%.

Συνολικά, οι ΗΠΑ ήταν υπεύθυνες για το 42% του συνόλου των διεθνών μεταβιβάσεων όπλων την πενταετία 2021-2025 έναντι 36% το 2015-2025. Την τελευταία πενταετία εξήγαγαν όπλα σε 99 κράτη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων 35 στην Ευρώπη, 18 στην Αμερική, 17 στην Αφρική, 17 στην Ασία και την Ωκεανία και 12 στη Μέση Ανατολή. Πρώτη φορά τα τελευταία 20 χρόνια, το μεγαλύτερο μερίδιο των εξαγωγών όπλων των ΗΠΑ κατευθύνθηκε στην Ευρώπη (38%) και όχι στη Μέση Ανατολή (33%). Παρ’ όλα αυτά, ο κορυφαίος αποδέκτης όπλων των ΗΠΑ ήταν η Σαουδική Αραβία (12% των εξαγωγών όπλων των ΗΠΑ).

«Οι ΗΠΑ έχουν εδραιώσει περαιτέρω την κυριαρχία τους ως προμηθευτής όπλων, ακόμα και σε έναν ολοένα και πιο πολυπολικό κόσμο», υπογράμμισε ο Pieter Wezeman, ανώτερος ερευνητής στο Πρόγραμμα Μεταφορών Οπλων του SIPRI. «Για τους εισαγωγείς, τα αμερικανικά όπλα προσφέρουν προηγμένες δυνατότητες και έναν τρόπο ενίσχυσης των καλών σχέσεων με τις ΗΠΑ, ενώ οι ΗΠΑ θεωρούν τις εξαγωγές όπλων ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής και έναν τρόπο ενίσχυσης της εγχώριας βιομηχανίας όπλων τους, όπως καθιστά σαφές για άλλη μια φορά η νέα Στρατηγική Μεταφοράς Οπλων “Η Αμερική Πρώτα” της κυβέρνησης Τραμπ».