Επιστολή φον ντερ Λάιεν στα κράτη-μέλη για το δάνειο στην Ουκρανία

Επιστολή στα κράτη μέλη έστειλε η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ζητώντας μια γρήγορη συμφωνία για το δάνειο στήριξης στην Ουκρανία.

Πρόκειται για το options paper, το χαρτί με τις επιλογές για το δάνειο επανορθώσεων ύψους 140 δις ευρώ, το οποίο η Κομισιόν είχε κληθεί να συντάξει μετά την αποτυχία των 27 Ευρωπαίων ηγετών να φτάσουν σε συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου.

Τότε, κυρίως το Βέλγιο αλλά και άλλα κράτη-μέλη είχαν εκφράσει τις ανησυχίες τους για έκδοση δανείου με βάση τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια στην ΕΕ. Διάφορα κράτη-μέλη είχαν αρχίσει να… ψελλίζουν κάτι για κοινό δανεισμό, αλλά την πρόταση αυτή έχει απορρίψει μετά βδελυγμίας η Γερμανία. Ως Τρίτη επιλογή, «κυκλοφορεί» η διάθεση κονδυλίων από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Σύμφωνα με το Reuters και Euronews, την επιστολή, η Φον Ντερ Λάιεν προτείνει τον συνδυασμό των προτάσεων που ήδη υπάρχουν στο τραπέζι:

• τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ να προέλθουν σε διμερείς συνεισφορές από τα κράτη μέλη. Η βοήθεια θα εκταμιευθεί ως μη επιστρεπτέα επιχορήγηση και θα λογιστικοποιηθεί στον εθνικό προϋπολογισμό ενός κράτους μέλους, συμπεριλαμβανομένων τυχόν σχετικών πληρωμών τόκων.
• τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ να είναι από κοινό χρέος. Οι τόκοι θα πρέπει να καλύπτονται είτε από εθνικές εγγυήσεις είτε από τον κοινό προϋπολογισμό του μπλοκ. Η τροποποίηση της νομοθεσίας για τον προϋπολογισμό θα απαιτούσε ομόφωνη έγκριση, μια δύσκολη υπόθεση δεδομένης της αντίθεσης της Ουγγαρίας στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
• Και 140 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνειο επανορθώσεων που βασίζεται σε ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας. Το Κίεβο θα κληθεί να αποπληρώσει το δάνειο μόνο αφού η Μόσχα συμφωνήσει να αποζημιώσει τις ζημιές.

«Προφανώς, δεν υπάρχουν εύκολες επιλογές», αναφέρει η επιστολή. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει την παράλυση, είτε με δισταγμό είτε με την αναζήτηση τέλειων ή απλών λύσεων που δεν υπάρχουν».

Οι δύο πρώτες επιλογές, σημειώνει, θα αύξαναν το δημοσιονομικό βάρος, καθώς η οικονομική βοήθεια θα προερχόταν είτε από άμεση συνεισφορά μετρητών από ένα κράτος μέλος είτε από νέα χρήματα που θα αντλούνταν από τις αγορές.

Η τρίτη επιλογή, το δάνειο επανορθώσεων, μειώνει αυτό το σενάριο, καθώς θα προκαλούσε επιπλέον έξοδα, νέο χρέος ή αντίκτυπο στις εθνικές συνεισφορές στον προϋπολογισμό. Αντ’ αυτού, θα χρησιμοποιούσε τα ταμειακά υπόλοιπα που δημιουργούνται από τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων φυλάσσεται στο Euroclear, ένα κεντρικό αποθετήριο τίτλων στις Βρυξέλλες.

Στο έγγραφο, η φον ντερ Λάιεν υπογραμμίζει την ιδιαίτερα αυξημένη κλίμακα χρηματοδότησης που θα χρειαστεί η Ουκρανία το 2026 και το 2027: 83,4 δισεκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση του ουκρανικού στρατού και 55,2 δισεκατομμύρια ευρώ για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την αντιμετώπιση του ελλείμματος του προϋπολογισμού.

Η εκτίμησή της βασίζεται σε εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και των αρχών του Κιέβου και βασίζεται στην υπόθεση ότι ο πόλεμος πλήρους κλίμακας της Ρωσίας θα τελειώσει στα τέλη του 2026, ακόμη και αν αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο. Η κατάπαυση του πυρός, που θεωρείται προϋπόθεση για μια ειρηνευτική συμφωνία, παραμένει ασαφής.

Είναι ξεκάθαρο ότι η Κομισιόν προτείνει την Τρίτη επιλογή, το δάνειο στα παγωμένα ρωσικά κονδύλια. Ωστόσο, παρά το… «μασάζ», το Βέλγιο εξακολουθεί να διαφωνεί. Σε συνάντηση που έγινε την Παρασκευή μεταξύ της Φον Ντερ Λάιεν και του Βέλγου Πρωθυπουργού Μπαρτ Ντε Βέμπερ, το κλίμα ήταν βαρύ -δε βγήκε καν ανακοίνωση μετά τη συνάντηση.

Τώρα, οι πρωτεύουσες θα αναλύσουν το options paper, το οποίο θα είναι η βάση της συζήτησης των ηγετών στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου όταν θα πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις.