«Πάγος» Κομισιόν στην παράταση του Ταμείου Ανάκαμψης

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Αντίστροφα μετράει ο χρόνος ολοκλήρωσης του προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης. Χθες, κατά την παρουσίαση της κατάστασης του Ταμείου και των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρός της, Βάλντις Ντομπρόβσκις, κάλεσε τα κράτη-μέλη να ανανεώσουν τα σχέδιά τους, απλοποιώντας τα όσο γίνεται, προκειμένου να μπορέσουν να αποστείλουν τις τελικές αιτήσεις πληρωμής τους το 2026. «Με 454 ημέρες να απομένουν για την εφαρμογή, η ώρα για δράση και υλοποίηση είναι τώρα», είπε ο Β. Ντομπρόβσκις μιλώντας για επείγοντα μέτρα που πρέπει να ληφθούν.

«Τα κράτη-μέλη πρέπει τώρα να επανεξετάσουν τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ενόψει της προθεσμίας της 31ης Αυγούστου 2026. Μόνο τα μέτρα που είναι βέβαιο ότι θα εφαρμοστούν μέχρι αυτήν την προθεσμία θα πρέπει να παραμείνουν στα σχέδια», τόνισε. Με τον τρόπο αυτό έκλεισε τη συζήτηση για παράταση του Ταμείου, όπως ζητούν ορισμένες κυβερνήσεις, μεταξύ τους και η ελληνική.

Για την αναθεώρηση των σχεδίων του Ταμείου Ανάκαμψης, η Κομισιόν προτείνει την κλιμάκωση των επιτυχημένων και προχωρημένων έργων, το «σπάσιμο» σε μικρότερα έργα του Ταμείου για συνέχιση με εθνικά ή άλλα κονδύλια της Ε.Ε., για παράδειγμα χρηματοδότηση συνοχής, και την ιεράρχηση επιχορηγήσεων έναντι δανείων, αλλά και τον προσανατολισμό των έργων άμυνας προκειμένου να υπάρξει δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω άλλων εργαλείων της Ε.Ε.

Μεσοπρόθεσμο

Οσον αφορά την ελληνική οικονομία γενικότερα, οι μεγάλες οικονομικές ανισορροπίες και η υψηλή ανεργία συνεχίζουν να «πληγώνουν» την Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι η χώρα «εκτιμάται ότι συμμορφώνεται με τη συνιστώμενη μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών, λαμβάνοντας υπόψη την ευελιξία στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής».

Πάντως η Κομισιόν έδωσε πράσινο φως στο μεσοπρόθεσμο σχέδιο της Ελλάδας, αφού εκτιμάται ότι συμμορφώνεται με τη συνιστώμενη μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε την ύπαρξη μακροοικονομικών ανισορροπιών στα κράτη-μέλη. Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ανισορροπίες, καθώς τα τρωτά σημεία τους παραμένουν.

«Κακό βαθμό» παίρνει η Ελλάδα στην έκθεση της κοινωνικής σύγκλισης της Κομισιόν. Η ανάλυση των ειδικών εντόπισε προκλήσεις για την ανοδική κοινωνική σύγκλιση για τρία κράτη-μέλη (Ελλάδα, Ιταλία και Ρουμανία), λαμβάνοντας υπόψη τις απαντήσεις πολιτικής που έχουν αναλάβει ή σχεδιάζουν τα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση των εντοπισμένων κινδύνων.

Συστάσεις

Σχετικά με τις πολιτικές απασχόλησης, τις οικονομικές, κοινωνικές, δομικές και δημοσιονομικές πολιτικές της Ελλάδας, η Κομισιόν προχωρεί σε βασικές συστάσεις. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται η ενίσχυση των συνολικών αμυντικών δαπανών, με τήρηση των μέγιστων ρυθμών αύξησης των καθαρών δαπανών, αλλά και η συνέχιση μεταρρυθμίσεων, όπως για τη φορολογική συμμόρφωση, για την ψηφιοποίηση των τελωνειακών και φορολογικών ελέγχων και τη βελτίωση της προβλεψιμότητας του φορολογικού συστήματος.

Αναφέρονται επίσης η βελτίωση των ρυθμιστικών εργαλείων και η μείωση του διοικητικού φόρτου για τις εταιρείες, η επανεξέταση και η άρση των υψηλών εμποδίων εισόδου στην άσκηση επαγγελματικών υπηρεσιών και στους νεοεισερχόμενους στις αγορές προϊόντων και η βελτίωση της διακυβέρνησης του εθνικού συστήματος έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας. Τονίζεται η ανάγκη για απλοποίηση των δικαστικών διαδικασιών και μείωση της διάρκειάς τους, επιταχύνοντας τις αστικές διαδικασίες με υιοθέτηση ενός κώδικα για τους εναλλακτικούς μηχανισμούς επίλυσης διαφορών, για αναθεώρηση του κώδικα δικαστών και επιτάχυνση της δικαστικής επίλυσης διαφορών που σχετίζονται με τις δημόσιες συμβάσεις.

Συνιστάται η ανάπτυξη λύσεων ευελιξίας μη ορυκτών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένης της απόκρισης στη ζήτηση και της αποθήκευσης, οι οποίες θα συμβάλουν στη βελτίωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Ζητούνται επίσης η επιτάχυνση της απαλλαγής του τομέα των μεταφορών από τις εκπομπές άνθρακα, η αναβάθμιση των αστικών και διαπεριφερειακών δημόσιων συγκοινωνιών και η βελτίωση των σιδηροδρομικών υποδομών, μεταξύ άλλων μέσω της ανάληψης των βραχυπρόθεσμων απαιτούμενων οργανωτικών μεταρρυθμίσεων και της επιταχυνόμενης ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας στο σιδηροδρομικό δίκτυο για τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας, της αποδοτικότητας και της ασφάλειας.

Τέλος, συστήνονται η αύξηση του ποσοστού των γυναικών και των ευάλωτων ομάδων που εργάζονται ή αναζητούν εργασία και η βοήθεια σε περισσότερους νέους ώστε να βρουν εργασία προωθώντας πιο ευέλικτες εργασιακές ρυθμίσεις, επεκτείνοντας την επίσημη προσχολική φροντίδα και εκπαίδευση και τη μακροχρόνια φροντίδα, ενισχύοντας τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας και αντιμετωπίζοντας τις αναντιστοιχίες δεξιοτήτων.

Η «εθνική ρήτρα διαφυγής» ελαφραίνει τα ελλείμματα

Ενώ η Ελλάδα επαινείται για τα υψηλά πλεονάσματά της, άλλα κράτη-μέλη υπόκεινται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (Γαλλία, Ιταλία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία και Σλοβακία), ωστόσο η Επιτροπή θεωρεί ότι για την ώρα δεν χρειάζεται να ληφθούν περαιτέρω μέτρα.

Για το Βέλγιο, μετά την υποβολή του μεσοπρόθεσμου σχεδίου του, η προβλεπόμενη αύξηση των καθαρών δαπανών του το 2025 υπερβαίνει το ανώτατο όριο της σύστασης, αλλά παραμένει εντός των ορίων της ευελιξίας που παρέχει η εθνική ρήτρα διαφυγής. Αντίθετα, η αύξηση δαπανών της Ρουμανίας υπερβαίνει σημαντικά το ανώτατο όριο που της έχει τεθεί για δημοσιονομική διόρθωση.

Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης την πρόοδο στην εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων σχεδίων 18 κρατών-μελών. Πέραν της Ελλάδας, 11 κράτη-μέλη (Αυστρία, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβενία, Σουηδία) αξιολογούνται ως συμμορφούμενα με τη μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών, λαμβανομένης υπόψη της εθνικής ρήτρας διαφυγής.

Η Πορτογαλία και η Ισπανία συμμορφώνονται σε γενικές γραμμές, με περιορισμένες αποκλίσεις από τις συνιστώμενες διαδρομές τους. Ωστόσο, για την Κύπρο, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει κίνδυνος απόκλισης από τους συνιστώμενους μέγιστους ρυθμούς ανάπτυξης που έχει ορίσει το Συμβούλιο.