Για τσουνάμι επιχειρηματικών χρεοκοπιών και πιστωτικό κραχ στις αναδυόμενες αγορές λόγω της αναμενόμενης αύξησης των επιτοκίων στη Δύση προειδοποιεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Οπως αποκαλύπτει η εξαμηνιαία έκθεση Global Financial Stability Report του Ταμείου (δύο κεφάλαια της οποίας δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα), μεταξύ 2004 και 2014, τα χρέη των –εκτός χρηματοπιστωτικού τομέα– εταιρειών στις αναπτυσσόμενες οικονομίες τετραπλασιάστηκαν από 4 τρισ. δολάρια σε 18 τρισ. δολάρια.
Αυτή η έκρηξη δανεισμού έχει εκτινάξει το εταιρικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στο 75%, από επίπεδο χαμηλότερο του 50% το 2004. Πρωταγωνιστές αυτού του υπερδανεισμού είναι οι επιχειρήσεις της Κίνας, ενώ ακολουθούν εταιρείες από την Τουρκία, τη Χιλή και τη Βραζιλία.
Το Ταμείο αποδίδει την τεράστια αύξηση του δανεισμού των επιχειρήσεων στον αναπτυσσόμενο κόσμο σε διεθνείς κυρίως παράγοντες.
Μεταξύ άλλων και στα ιστορικά χαμηλά επιτόκια και την πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης που ακολούθησαν οι κεντρικές τράπεζες των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας και της ευρωζώνης. Οπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει, η χαλαρή νομισματική πολιτική στον ανεπτυγμένο κόσμο αποτέλεσε δέλεαρ για τις επιχειρήσεις του αναπτυσσόμενου, οι οποίες αύξησαν ραγδαία τη μόχλευσή τους.
Ωστόσο, το Ταμείο προειδοποιεί πια ότι το πάρτι τελείωσε. Καθώς επίκειται αύξηση των επιτοκίων στις ΗΠΑ, τονίζει, οι κυβερνήσεις των αναδυόμενων αγορών θα πρέπει να προετοιμάζονται για μια αύξηση των εταιρικών χρεοκοπιών, αφού οι επιχειρήσεις τους θα δυσκολευτούν πολύ να αντεπεξέλθουν στο υψηλότερο κόστος δανεισμού.
Φαύλος κύκλος
Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε μάλιστα να προκαλέσει έντονες πιέσεις στις τοπικές τράπεζες που έχουν αγοράσει μεγάλο μέρος του εταιρικού χρέους. Κάτι που θα τις αναγκάσει να περιορίσουν τις χορηγήσεις και θα τροφοδοτήσει έναν φαύλο κύκλο ανάλογο με αυτόν που σημειώθηκε στη διάρκεια της παγκόσμιας πιστωτικής κρίσης μεταξύ 2008 και 2009.
«Τα σοκ στον εταιρικό τομέα μπορούν πολύ γρήγορα να επεκταθούν στον χρηματοπιστωτικό τομέα και να δημιουργήσουν έναν φαύλο κύκλο καθώς οι τράπεζες θα περιορίζουν τον δανεισμό. Η περιορισμένη προσφορά δανείων θα μείωνε στη συνέχεια τη συνολική ζήτηση και την αξία των εχέγγυων, συρρικνώνοντας περαιτέρω την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και ως εκ τούτου την οικονομική δραστηριότητα, αυξάνοντας από την άλλη πλευρά τις ζημιές για τον χρηματοπιστωτικό τομέα» αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.
Το ΔΝΤ δεν είναι όμως το μόνο που πιστεύει ότι επίκειται μεγάλη κρίση στις αναδυόμενες αγορές. Πριν από λίγες ημέρες, ο επικεφαλής οικονομολόγος της κεντρικής τράπεζας της Βρετανίας, Αντι Χαλντέιν, προειδοποίησε ότι το τρίτο μέρος της «τριλογίας της κρίσης» –που ξεκίνησε το 2008 από την αγορά στεγαστικής πίστης των ΗΠΑ και εξελίχθηκε σε κρίση χρέους στην ευρωζώνη– ξεκινά μόλις τώρα, με ένα σοκ στις αναδυόμενες αγορές.
Και ενώ οι κώδωνες του κινδύνου μέρα με τη μέρα χτυπούν όλο και πιο ηχηρά, τα διεθνή χρηματιστήρια υποχώρησαν χθες στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών.
Ο παγκόσμιος δείκτης μετοχών MSCI προσέγγισε χθες το πρωί το χαμηλότερο επίπεδό του από τον Σεπτέμβριο του 2013, ενώ η τιμή της πλατίνας βυθιζόταν σε χαμηλό εξαετίας.
Διόλου τυχαία η Ινδία έσπευσε να μειώσει τα επιτόκιά της. Και στην οικονομία της ευρωζώνης όμως τα πράγματα δεν είναι πολύ καλύτερα, αφού η Γερμανία ανακοίνωσε ότι ο πληθωρισμός της αυτόν τον μήνα ήταν αρνητικός (-0,2%) πρώτη φορά από τον περασμένο Ιανουάριο.
