Στη «σέντρα» του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Αίσθηση έχει προκαλέσει η ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) ότι θα συμπεριλάβει και την Ελλάδα στον «δειγματοληπτικό» έλεγχο που θα ασκήσει σε έξι χώρες της Ε.Ε., προκειμένου να αξιολογηθεί πόσο αποτελεσματική είναι η δράση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε. από παραβιάσεις του κράτους δικαίου στα κράτη-μέλη. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΕΕΣ τη Δευτέρα, ο έλεγχος θα εξετάσει τα μέτρα που έχει πάρει η «κυβέρνηση» των Βρυξελλών, για να διασφαλίσει ότι χρηματοδότηση από τους ευρωπαϊκούς πόρους χορηγείται μόνο σε χώρες που σέβονται τις αρχές του κράτους δικαίου. Ο έλεγχος θα επικεντρωθεί στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής, δηλαδή τους πόρους του κοινοτικού προϋπολογισμού και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Οι έξι χώρες που μπαίνουν στο «δείγμα» του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι οι Βουλγαρία, Ελλάδα, Ιταλία, Ουγγαρία, Πολωνία και Ρουμανία. Και αν για την Ουγγαρία ή την Πολωνία είναι πασίγνωστοι οι λόγοι που κάνουν το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να τις αντιμετωπίζει ως συνήθεις υπόπτους στις παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου, αν για τις δύο βαλκανικές γειτονικές χώρες υποθέσεις διαφθοράς κορυφαίων αξιωματούχων τις έχουν φέρει συχνά στη «σέντρα» των ευρωπαϊκών θεσμών, για μεν την Ιταλία μπορούμε βάσιμα να υποψιαστούμε ότι η επιλογή της σχετίζεται με την πρόσφατη κυβερνητική αλλαγή και την αντιμεταναστευτική ρητορική της ακροδεξιάς κυβέρνησης, για δε την Ελλάδα είναι βέβαιο ότι μπαίνει στο στόχαστρο κυρίως μετά το τσουνάμι αποκαλύψεων για τις υποκλοπές και τις παρακολουθήσεις με παράνομο λογισμικό ή και απευθείας από την κρατική μυστική υπηρεσία.

Φυσικά στην προσεκτική ανακοίνωση του ΕΕΣ δεν διατυπώνεται ρητή αναφορά σε καμιά χώρα, με εξαίρεση την Ουγγαρία εις βάρος της οποίας επιβλήθηκε αναστολή της καταβολής του 55% των κονδυλίων που επρόκειτο να λάβει στο πλαίσιο τριών προγραμμάτων συνοχής της Ε.Ε. τον περασμένο Δεκέμβριο, αν δεν συμμορφωθεί στις υποδείξεις της Ε.Ε. και δεν αποσύρει μεταξύ άλλων την ομοφοβική νομοθεσία κι άλλες αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Ορμπαν. Η μη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς κρατικών αξιωματούχων, η καταστρατήγηση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, οι παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι τα σημαντικότερα πεδία του κράτους δικαίου για τα οποία η Ε.Ε. θέσπισε από το 2020 μηχανισμό ελέγχου, ετήσιες εκθέσεις και κανόνες αιρεσιμότητας, τους οποίους όταν ένα κράτος- μέλος παραβιάζει μπορεί να χάσει την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προσωρινά ή να «τιμωρείται» με μείωση των κονδυλίων.

Την αρμοδιότητα για τη διαπίστωση των παραβιάσεων έχει η Κομισιόν, ενώ ρόλο έχει και το Ευρωκοινοβούλιο, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας έγκρισης της διαχείρισης του προϋπολογισμού της Ε.Ε. από την Κομισιόν. Με δεδομένες τις εξελίξεις ιδιαίτερα στο σκάνδαλο των υποκλοπών, στο οποίο μάλιστα η αρμόδια εξεταστική επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου διαπιστώνει πλήθος θεσμικών εκτροπών από την κυβέρνηση με παρεμβάσεις στο έργο της Δικαιοσύνης και των ανεξάρτητων αρχών, είναι προφανές ότι και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο τείνει ευήκοον ους ιδιαίτερα στην έκκληση των ευρωβουλευτών για παρέμβαση και της Κομισιόν στην υπόθεση. Στο κάδρο θα πρέπει να μπουν και οι καταγγελίες εις βάρος της χώρας για τις παράνομες επαναπροωθήσεις μεταναστών.

«Οι θεσμοί της Ε.Ε. δεν αστειεύονται με το κράτος δικαίου. Κάποιοι στην Αθήνα πρέπει επιτέλους να καταλάβουν πως τα αστεία τελειώνουν» σχολίασε σε ανάρτησή του την ανακοίνωση του ΕΕΣ ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Κώστας Αρβανίτης.