Οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες, εκτός από τον… Γερμανό τους, θέλουν και το Ταμείο τους, λένε στελέχη του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM). Σε χθεσινό άρθρο τους στο blog του οργανισμού προτείνουν τη λειτουργία Ταμείου Σταθερότητας εντός του ESM με σκοπό να «επιβλέπει» τη δημοσιονομική σταθερότητα των κρατών-μελών και να επεμβαίνει αναλόγως για να αποσοβήσει μείζονες τριγμούς.
Η πρόταση είναι μεν άτυπη, με την έννοια ότι δεν αποτελεί επίσημη θέση του οργανισμού, είναι όμως σύμφωνη με το πνεύμα παλαιότερης πρότασής του, οι δε ιδιότητες των συγγραφέων του άρθρου (Νικόλα Τζιαμαρόλι – γενικός γραμματέας και μέλος του Δ.Σ. του ESM, Φλοριάν Μιτς – πρώην κορυφαίος στρατηγικός αναλυτής του ESM και Μάρτιν Ρέι – οικονομολόγος αρμόδιος για θέματα δημοσιονομικής σταθεροποίησης) «υπογράφουν» τη βαρύτητά του.
Οι αρθρογράφοι θεωρούν ότι τώρα, που έχει ανοίξει η συζήτηση για τους νέους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, είναι η πολιτικά καταλληλότερη στιγμή για να συζητηθεί η ιδέα ενός Ταμείου Σταθεροποίησης. Η βασική ιδέα που συζητείται στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών κανόνων είναι η αύξηση του πλαφόν δημόσιου χρέους για τις χώρες-μέλη από το 60% στο 90% ή 100% του ΑΕΠ. Οσων χωρών-μελών το δημόσιο χρέος υπερβαίνει αυτό το όριο θα καθορίζεται διαδικασία μείωσής του με δημοσιονομικά μέτρα. Η αύξηση του πλαφόν κατά 30-40 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ μοιάζει με «μπόνους» για τις υπερχρεωμένες χώρες-μέλη του ευρωπαϊκού Νότου, στην πραγματικότητα είναι ένας αναπόφευκτος ρεαλισμός που «βγάζει στη σέντρα» ακριβώς αυτές τις χώρες, εξαιρώντας από την υποχρέωση δημοσιονομικής προσαρμογής τις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά (των οποίων το χρέος είναι κάτω από το συζητούμενο νέο όριο).
Ετσι, οι χώρες του Νότου αντιστέκονται σε μια τέτοια «μονομερή» ρύθμιση και ζητούν σαν εξισορρόπηση διάφορες ιδέες (όπως ευρωομόλογο για ειδικές κατηγορίες δαπανών, π.χ. για την ενέργεια και την κλιματική αλλαγή, εξαίρεση επενδυτικών δαπανών από το έλλειμμα και επομένως το χρέος κ.λπ.). Στο σημείο αυτό -και με στόχο να γεφυρωθεί το χάσμα- παρεμβαίνουν τα στελέχη του ESM προτείνοντας τη δημιουργία Ταμείου Σταθεροποίησης.
Ο ρόλος του θα είναι να δίνει χαμηλότοκα δάνεια (που προφανώς θα εκταμιεύει ο ESM) στις χώρες που απειλούνται με δημοσιονομική αστάθεια. Προφανώς η προσθήκη αυτής της «διάστασης» στις δικαιοδοσίες του οργανισμού τον μετατρέπει σε «ευρωπαϊκό ΔΝΤ». Οι συντάκτες του άρθρου προσθέτουν ως επιχείρημα ότι είναι η λύση που μπορεί να λειτουργήσει άμεσα, αφού δεν απαιτεί τροποποίηση συνθηκών ούτε χρόνο για να λειτουργήσει – ο ESM και ο μηχανισμός του υπάρχουν ήδη, ο δε οργανισμός επιτρέπει «ευελιξία» αφού δεν αποτελεί ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο…
