Ανακάλυψε το χάσμα!

«Αλλος για Χίο τράβηξε κι άλλος για Μυτιλήνη» ήταν η περιβόητη… σύγκλιση των χωρών της ευρωζώνης στη 15ετία που μεσολάβησε από την εισαγωγή του κοινού νομίσματος. Την «ευρωζώνη των δύο ταχυτήτων» παραδέχτηκε χθες και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), τονίζοντας χαρακτηριστικά σε σχετικό άρθρο στο μηνιαίο της δελτίο ότι «ελάχιστη πραγματική σύγκλιση υπήρξε μεταξύ των οικονομιών της ευρωζώνης, παρά τις αρχικές προσδοκίες ότι το κοινό νόμισμα θα δράσει ως καταλύτης για την ταχύτερη πραγματική σύγκλιση».

Η διαπίστωση

Η ΕΚΤ εξέτασε τη σύγκλιση μεταξύ των φτωχότερων και των πλουσιότερων οικονομιών του ευρώ σε όρους κατά κεφαλήν πραγματικού ΑΕΠ. Διαπίστωσε ότι στο σύνολο της δεκαπενταετίας 1999-2014, οι ενδείξεις μεταξύ των 12 χωρών που υιοθέτησαν πρώτες το ευρώ ήταν περισσότερο αυτές της απόκλισης παρά της σύγκλισης.

«Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις απόκλισης ανάμεσα στις χώρες που υιοθέτησαν από νωρίς το ευρώ… στο διάστημα αυτών των 15 ετών μια ομάδα χωρών με σχετικά χαμηλά εισοδήματα διατήρησαν (Ισπανία και Πορτογαλία) ή ακόμη αύξησαν (Ελλάδα) την εισοδηματική τους απόκλιση σε σχέση με τον μέσο όρο», ανέφερε χαρακτηριστικά η ΕΚΤ στο οικονομικό της δελτίο. «Επίσης, η Ιταλία, που ήταν αρχικά χώρα με υψηλότερο εισόδημα, κατέγραψε τη χειρότερη επίδοση, γεγονός που υποδηλώνει την ουσιαστική απόκλισή της από την ομάδα των χωρών υψηλού εισοδήματος».

Η ΕΚΤ αποδίδει την απόκλιση των χωρών αυτών στους αδύναμους θεσμούς, τις διαρθρωτικές αδυναμίες, τη διακοπή της μεταρρυθμιστικής τους προσπάθειας, τη χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, τον χαμηλό ανταγωνισμό, την ανορθολογική κατανομή των κεφαλαίων, την απότομη πτώση των πραγματικών επιτοκίων και την υπερβολική πιστωτική επέκταση.

Τι… ξέχασαν

Καθόλου δεν την απασχόλησαν η ασυμμετρία των διαφορετικών οικονομιών για την οποία πολλοί μίλησαν όταν ξεκινούσε το ευρώ, ούτε βέβαια οι πολιτικές οικονομικής ευημερίας σε βάρος της εξαθλίωσης των γειτόνων που ακολούθησε όλα αυτά τα χρόνια η Γερμανία. Ετσι -και έχοντας πάντα ως μπούσουλα τη γνωστή άρχουσα οικονομική θεώρηση- η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι για να επιτευχθεί μια πραγματική και βιώσιμη σύγκλιση θα πρέπει να διασφαλιστούν:

1. Η μακροοικονομική σταθερότητα. Η ΕΚΤ παρατηρεί εδώ ότι, παρά την αξιοσημείωτη δημοσιονομική προσαρμογή που πέτυχαν χώρες της ευρωζώνης οι οποίες εντάχθηκαν σε προγράμματα διάσωσης (όπως η Ελλάδα), αρκετές εξ αυτών ταλανίζονται ακόμη από υψηλό δημόσιο, ιδιωτικό και εξωτερικό χρέος. Προτείνει έτσι διατήρηση της σταθεροποιητικής δημοσιονομικής πολιτικής με στόχο τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους αλλά και τη σταθεροποίηση των κερδών της βελτιωμένης ανταγωνιστικότητας.

2. Η ενίσχυση της οικονομικής ευελιξίας, που θα συμβάλει στη διόρθωση της κακής κατανομής του κεφαλαίου. Η ΕΚΤ εφιστά εδώ την προσοχή για συνέχεια των μεταρρυθμίσεων στις χώρες που εντάχθηκαν σε προγράμματα οικονομικής βοήθειας, έτσι ώστε να έλθουν ακόμη πιο κοντά με τις άλλες χώρες της ευρωζώνης σε όρους οικονομικής ευελιξίας.

3. Η επίτευξη υψηλότερης συνολικής παραγωγικότητας. Οι πολιτικές για τη βελτίωση της συνολικής παραγωγικότητας θα πρέπει να εστιάσουν στην ποιότητα της εργασίας, την ποιότητα του κεφαλαίου και τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου στήριξης της καινοτομίας των επιχειρήσεων.