Η συμφωνία εντός Ε.Ε. που επισημοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα χρειάζεται σημαντικά βήματα για να ολοκληρωθεί στην πράξη και ένα από αυτά είναι να συμφωνήσουν τα κράτη – μέλη μεταξύ τους για διαμοιρασμό του αερίου και αυτή τη στιγμή τέτοιου είδους συγκλίσεις δεν έχουν σημειωθεί.
Διακρατικές συμφωνίες έκτακτης ανάγκης
Όπως επισημαίνει το πρακτορείο Reuters μόνο έξι τέτοιες συμφωνίες έχουν εξασφαλιστεί, αφήνοντας τους περισσότερους από τους 27 της Ε.Ε. στον αέρα και χωρίς οδικό χάρτη για το πώς θα μοιραστούν την ενέργεια ή την οικονομική αποζημίωση που θα πρέπει να καταβάλουν ή να εισπράξουν εφόσον το κάνουν αυτό.
«Οι διμερείς συμφωνίες είναι το μοναδικό πράγμα που θα κρατήσει στο τέλος της ημέρας, εάν υπάρξει πραγματική κρίση προμήθειας ενέργειας» σημειώνει ο Κρίστιαν Έγκενχοφερ, ερευνητής το Κέντρο Ευρωπαϊκών Πολιτικών Σπουδών.
Μπορεί το σχέδιο της Ε.Ε. για μείωση της κατανάλωσης κατά 15% να πέρασε από τους υπουργούς Ενέργειας του μπλοκ,, όμως επαφίεται στα κράτη να βρουν λύση για το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη η μοιρασιά της ενέργειας.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία αναγκάζει τα κράτη – μέλη να στέλνουν φυσικό αέριο σε γειτονικά κράτη που αντιμετωπίζουν προβλήματα σε κατοικίες ή κρίσιμες δομές, όπως νοσοκομεία. Για να συμβεί αυτό οι κυβερνήσεις κάνουν διακρατικές συμφωνίες, όμως μέχρι τώρα μόνο οκτώ χώρες καλύπτονται από τις έξι συμφωνίες που έχουν υπογραφεί.
Συμφωνίες έχουν υπογραφεί μέχρι στιγμής ανάμεσα και σε Γερμανία – Αυστρία, Εσθονία – Λετονία, Ιταλία – Σλοβενία, ενώ ορισμένα κράτη είναι σε διαπραγματεύσεις όπως η Γερμανία με την Τσεχία, την ώρα που το Βερολίνο είναι σε συζητήσεις και με την Πολωνία και την Ιταλία.
Ορισμένες χώρες, όμως, που είναι πολύ εξαρτημένες από τη ρωσική ενέργεια, όπως η Ουγγαρία, δεν έχουν καμία τέτοια συμφωνία. Η Ιταλία και η Γαλλία είναι δύο από τους μεγαλύτερους καταναλωτές αερίου. Η Ιταλία έχει μόλις μια συμφωνία και η Γαλλία καμία.
Η Ρώμη βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα για συμφωνία αποθήκευσης αερίου, όμως εκφράζονται ανοιχτά φόβοι πως αρκετές χώρες θα μαζέψουν αέριο και θα αρνηθούν να βοηθήσουν τους γείτονές τους.
Οι επικλήσεις στην αλληλεγγύη και τα χρόνια των μνημονίων
Ο Σιμόνε Ταλιαπιέτρα, συνεργάτης του Ινστιτούτου Μπρούγκελ, προτείνει ένα ευρωπαϊκό πλάνο αποζημιώσεων όπου χώρες θα πληρώνουν άλλα κράτη – μέλη για να αποθηκεύουν και να μοιράζουν αέριο, υποστηρίζοντας ότι χωρίς πρωτοβουλία από τις Βρυξέλλες δύσκολα θα εξασφαλιστεί η όποια αλληλεγγύη.
Το Reuters, άλλωστε, σημειώνει ότι το σχέδιο περί αποζημιώσεων μπορεί να ακούγεται θετικό σε κράτη όπως η Ελλάδα και η Ισπανία που αντέδρασαν στην πρόταση της Κομισιόν για μείωση της κατανάλωσης.
Η Ισπανία δεν στηρίζεται στο ρωσικό αέριο και Ευρωπαίοι διπλωμάτες σημειώνουν ότι οι εκκλήσεις των Βρυξελλών για αλληλεγγύη δεν ηχούν καλά σε ορισμένες πρωτεύουσες που δέχθηκαν σκληρή γερμανική κριτικά στα χρόνια της λιτότητας και των μνημονίων.
Το Βερολίνο επιμένει να κάνει επίκληση στην αλληλεγγύη, ενώ διπλωμάτες προειδοποιούν ότι μια μεγάλη κρίση στη Γερμανία δεν θα ωφελήσει κανέναν εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα δημιουργήσει ισχυρούς τριγμούς στην Ευρώπη.
«Εάν πέσει η Γερμανία, όλοι μας θα πέσουμε μαζί της» σημειώνει χαρακτηριστικά στο Reuters.
