Υφεση προ των πυλών βλέπει το ΔΝΤ

Ζοφερό και αβέβαιο διαγράφεται το οικονομικό μέλλον του πλανήτη, σύμφωνα με τις αναθεωρημένες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για επερχόμενη ύφεση. Με τις τρεις μεγαλύτερες οικονομίες (ΗΠΑ, Κίνα και ευρωζώνη) να βρίσκονται σε τροχιά στασιμότητας και το διεθνές ΑΕΠ να συρρικνώνεται το δεύτερο τετράμηνο του 2022, το ΔΝΤ εκτιμά ότι θα υπάρξει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 3,2%, από 6,1% το 2021. Πρόκειται για το δεύτερο ψαλίδισμα των προσδοκιών του Ταμείου μέσα στο 2022, μετά την αρχική εκτίμηση για ανάπτυξη 4,4% τον Ιανουάριο και 3,6% τον Απρίλιο. Ακόμα πιο συγκρατημένες είναι οι προβλέψεις για το 2023, με το σενάριο βάσης να προσδοκά ανάπτυξη 2,9%, έναντι 3,6% της προηγούμενης έκθεσης.

Οπως διαπιστώνει ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Πιέρ-Ολιβιέ Γκουρίντσας, η παγκόσμια οικονομία, αποδυναμωμένη ήδη από την πανδημία, υφίσταται διαδοχικούς κραδασμούς που ενδέχεται να την οδηγήσουν «στο χείλος μιας νέας παγκόσμιας ύφεσης, δύο μόλις χρόνια μετά την τελευταία». Τρία είναι τα βασικά πλήγματα που δέχτηκε η οικονομία το 2022, σύμφωνα με το ΔΝΤ: η άνοδος του παγκόσμιου πληθωρισμού σε υψηλότερα από τα αναμενόμενα επίπεδα, ειδικά στις ΗΠΑ και στις σημαντικότερες οικονομίες της Ε.Ε., η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε πιο «σφιχτές» πιστωτικές συνθήκες, η σημαντική επιβράδυνση της οικονομίας της Κίνας λόγω των νέων κυμάτων της πανδημίας Covid-19 και των λοκντάουν και τέλος η περαιτέρω διάχυση των αρνητικών συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία, ειδικά σε περίπτωση διακοπής της ροής φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Ε.Ε.

Το ΔΝΤ αναθεωρεί προς τα πάνω τις προβλέψεις του για τον πληθωρισμό, εκτιμώντας ότι θα φτάσει το 6,6% για τις προηγμένες οικονομίες και 9,5% για τις αναδυόμενες αγορές το 2022. Ταυτόχρονα βάζει στο τραπέζι ένα δεύτερο δυσμενέστερο σενάριο, στο οποίο προβλέπει επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 2,6% το 2022 και στο 2% το 2022. Αν υλοποιηθεί το κακό σενάριο, θα πρόκειται για μία από τις χειρότερες οικονομικές επιδόσεις από τη δεκαετία του 1970, καθώς μόλις άλλες πέντε φορές έχει επιβραδυνθεί τόσο πολύ ο παγκόσμιος ρυθμός ανάπτυξης. Ειδικά οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. μπορεί να έχουν σχεδόν μηδενική ανάπτυξη το 2023, με αρνητικές συνέπειες για όλο τον πλανήτη.

Η τιθάσευση του πληθωρισμού που καλπάζει και συμπιέζει το επίπεδο διαβίωσης παγκοσμίως θα πρέπει να βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας των πολιτικών, συστήνει το ΔΝΤ, μολονότι η σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής θα έχει σοβαρό οικονομικό κόστος. Ως αντίβαρο προτείνει ένα «μαξιλάρι στοχευμένης στήριξης στους πιο ευάλωτους», το οποίο πρέπει να εξισορροπηθεί από αυξημένους φόρους και περιορισμό των κρατικών δαπανών. Εξαιρετικά δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις του ΔΝΤ για τις φτωχές και υπερχρεωμένες χώρες, προβλέποντας ότι «το υψηλότερο κόστος δανεισμού, η μειωμένη πιστωτική ροή, ένα πιο ισχυρό δολάριο και πιο αδύναμη ανάπτυξη θα τις σπρώξει σε ακόμα μεγαλύτερη δυσπραγία», ενώ θεωρεί ορατό τον κίνδυνο «γενικευμένης επισιτιστικής ανασφάλειας και κοινωνικών αναταραχών εξαιτίας της αύξησης των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας».