Ευρωζώνη: επιβράδυνση αλλά και ανθεκτικότητα

Ανθεκτικότητα αλλά και ασυμμετρία επέδειξε η οικονομία της ευρωζώνης απέναντι στην Ομικρον. Τα χθεσινά στοιχεία της Eurostat για την ανάπτυξη της οικονομίας των 19 χωρών που μοιράζονται το ευρώ έδειξαν επιβράδυνση στο δ’ τρίμηνο του 2021, την περίοδο δηλαδή της κλιμάκωσης του τέταρτου κύματος της πανδημίας με την επικράτηση της παραλλαγής Ομικρον και την επιβολή περιοριστικών μέτρων σε κάποια από τα κράτη-μέλη.

Η Ομικρον χτύπησε και αυτή τη φορά περισσότερο τις υπηρεσίες και πιο συγκεκριμένα τον τουρισμό, τα ταξίδια, τη φιλοξενία και την αναψυχή, σε μια από τις σημαντικότερες για τον τζίρο τους περιόδους του έτους, τα Χριστούγεννα. Το ΑΕΠ της ευρωζώνης αυξήθηκε στο διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου κατά 0,3% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, πολύ χαμηλότερα δηλαδή από την αντίστοιχη αύξηση 2,3% που είχε καταγράψει στο διάστημα Ιουλίου-Σεπτεμβρίου 2021.

Η επιβράδυνση τροφοδοτήθηκε εκτός της πανδημίας και από τα συνεχιζόμενα προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού, την εκτόξευση των τιμών ενέργειας και την άνοδο του πληθωρισμού. Παρά την επιβράδυνση, η οικονομία των «19» κατάφερε να διαχειριστεί καλύτερα αυτό το κύμα της πανδημίας σε σχέση με τα προηγούμενα. Το ΑΕΠ συνέχισε να αυξάνεται, συντελώντας στην επίτευξη ανάπτυξης 5,2% για το σύνολο του 2021, αρκετά κοντά δηλαδή στο 5,7% που επέτυχαν αντίστοιχα οι ΗΠΑ. Και αυτό, σύμφωνα με κάποιους οικονομολόγους, αποτελεί ένδειξη ισχύος για την οικονομία της ευρωζώνης.

Ανθεκτικότητα και ισχύ δεν επέδειξαν όμως όλες οι οικονομίες. Υπήρξαν διαφοροποιήσεις. Η Αυστρία, για παράδειγμα, κατέγραψε αρνητική ανάπτυξη -2,2% σημειώνοντας τη χειρότερη επίδοση μεταξύ των χωρών, ενώ συρρίκνωση κατέγραψε και η μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης Γερμανία.

Η προσανατολισμένη εξαγωγικά οικονομία της επλήγη πολύ περισσότερο απ’ ό,τι οι υπόλοιπες από τα προβλήματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με αποτέλεσμα το γερμανικό ΑΕΠ να συρρικνωθεί στο δ’ τρίμηνο κατά 0,7%. Αντίθετα, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης Γαλλία επέτυχε χάρη στην ισχυρότερη εγχώρια κατανάλωση ανάπτυξη 0,7%. Αλλά και η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του ευρώ, η Ιταλία, επέτυχε καλύτερη της αναμενόμενης ανάπτυξη, 0,6%, ενώ αντίστοιχα καλές ήταν και οι επιδόσεις που επέτυχαν οι δυο χώρες της Ιβηρικής χερσονήσου στις οποίες κυβερνά η Κεντροαριστερά. Η μεν Ισπανία με 2% επέτυχε τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από τις χώρες της ευρωζώνης στο δ’ τρίμηνο του 2021.

Η Πορτογαλία του επανεκλεγέντος την Κυριακή σοσιαλιστή πρωθυπουργού Αντόνιο Κόστα επέτυχε αντίστοιχα ανάπτυξη 1,6% για το δ’ τρίμηνο και 4,9% για το σύνολο του 2021 που αποτελεί την ισχυρότερη επίδοση της Λισαβόνας από το 1990. Πρόκειται για άθλο αν ληφθεί υπόψη ότι η υποστηριζόμενη από τους κομμουνιστές και ριζοσπαστική Αριστερά κυβέρνηση του Αντόνιο Κόστα λοιδορήθηκε αγρίως στο ξεκίνημά της από το ευρωπαϊκό συντηρητικό κατεστημένο και δέχτηκε ουκ ολίγες φορές ύπουλα χτυπήματα από το «κράτος των Βρυξελλών».

Παρά τη θετική ανάπτυξη υπάρχουν πάντως αρκετές αβεβαιότητες, πολλοί παράγοντες που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν ή να επηρεάσουν την οικονομική ανάπτυξη της ευρωζώνης στη συνέχεια φέτος. Σημαντικότερες όλων προβάλλουν στην παρούσα φάση η ουκρανική κρίση και οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου μπρεντ ξεπέρασε το τελευταίο τριήμερο και τα 91 δολάρια ανά βαρέλι και το ερώτημα πια είναι αν θα σταματήσει φτάνοντας στα 100.

Εν τω μεταξύ τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια έκλεισαν χθες τον χειρότερο μήνα τους εδώ και πάνω από ένα έτος. Παρά το μέτριο ράλι του χθες, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχώρησε συνολικά τον Ιανουάριο κατά 3,9%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση του από τον Οκτώβριο του 2020. Στο περιβάλλον αυτό και με δεδομένη μια μικρή υποχώρηση του ετήσιου πληθωρισμού στη Γερμανία τον Ιανουάριο (4,9% από 5,1% τον Δεκέμβριο) συνεδριάζει την Πέμπτη η ΕΚΤ. Τα γεράκια της ακονίζουν τα νύχια τους καθώς λίγο νωρίτερα η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένεται να αυξήσει για δεύτερη συνεχόμενη φορά τα επιτόκιά της.