Συνεχίζεται η θεαματική μείωση της τιμής του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου –του λεγόμενου και «ολλανδικού»–, το οποίο από το ιστορικό ρεκόρ των 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα την 1η Δεκεμβρίου, χθες έπεσε κάτω και από τα 68 ευρώ/MWh. Μιλούμε για τον δείκτη TTF, που τιμολογεί κυρίως το ρωσικό, νορβηγικό αέριο και κάθε άλλης προέλευσης αέριο που ρέει στο δίκτυο αγωγών στην Ευρώπη.
Ο σχετικά πιο ζεστός από τις προβλέψεις χειμώνας, η μείωση της ζήτησης και οι αυξημένες ποσότητες υγροποιημένου αερίου LNG, κυρίως αμερικανικού, που τροφοδότησαν την Ευρώπη στα τέλη Δεκεμβρίου είναι οι βασικοί συντελεστές της συνεχιζόμενης μείωσης, η οποία ωστόσο επ’ ουδενί προδικάζει το τέλος της ενεργειακής κρίσης. Κι αυτό γιατί οι μεν γεωπολιτικές εντάσεις, με επίκεντρο την Ουκρανία, που αποτελούν και την πραγματική βάση της κρίσης του αερίου, παραμένουν σε σημείο βρασμού, ενώ τα «τεχνικά και νομικά» προβλήματα που εμποδίζουν τη λειτουργία του ρωσικού αγωγού Nord Stream 2, ο οποίος υπόσχεται να διπλασιάσει τις ποσότητες ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη, δεν έχουν επιλυθεί.
Στο μεταξύ, συνεχίστηκε και χθες η προς ανατολάς αντιστροφή της ροής ρωσικού αερίου μέσω του αγωγού Γιαμάλ-Ευρώπη, δηλαδή από Γερμανία προς Πολωνία, ενώ μειώθηκε και ο όγκος αερίου από Ουκρανία προς Σλοβακία. Υπενθυμίζεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν είχε επικρίνει την ηγεσία της Ε.Ε., αλλά και ειδικά τους Γερμανούς εισαγωγείς αερίου ότι μεταπωλούν και επανεξάγουν το ρωσικό αέριο κερδοσκοπώντας από τη χρηματιστηριακή τιμή του. Η γεωπολιτική διάσταση της κρίσης του αερίου αποτυπώνεται και στην αποκλίνουσα εξέλιξη των τιμών του ευρωπαϊκού και του αμερικανικού αερίου, όπως απεικονίζεται στο γράφημα που δημοσιεύουμε.
Ενώ η ξέφρενη αύξηση των τιμών των δυο προϊόντων ξεκίνησε περίπου ομοιόμορφα πέρσι, ως παρενέργεια της πανδημίας, το τελευταίο δίμηνο του έτους ακολούθησαν αντίστροφη πορεία. Ενώ το αμερικανικό αέριο, που δίνει και τη διεθνή τιμή του, στη διάρκεια Νοεμβρίου, έχασε το μισό της ιλιγγιώδους ανόδου του (από το κορυφαίο +600% από την αρχή του 2021 στο +240% στο τέλος του), το ευρωπαϊκό αέριο TTF έκανε τον Δεκέμβριο, και ενώ κορυφωνόταν η ένταση στα ρωσοουκρανικά σύνορα, άλμα 800% από την αρχή της χρονιάς ενώ διπλασιάστηκε σε μόλις 10 μέρες.
Τα γεωπολιτικά σκαμπανεβάσματα της τιμής του φυσικού αερίου αποτυπώθηκαν ανάγλυφα στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Στη διάρκεια του Δεκεμβρίου είδαμε σε όλη την Ευρώπη χονδρικές τιμές ευρώ κοντά στα 500 ευρώ η μεγαβατώρα, δηλαδή πενταπλάσιες από τη μέση τιμή στις αρχές του 2021, αλλά με την ίδια ευκολία, από τα Χριστούγεννα και μετά άρχισε μια θεαματική μείωση ακόμη και κάτω από τα 100 ευρώ η μεγαβατώρα. Για σήμερα, 4 Ιανουαρίου, η Ελλάδα εμφανίζεται και πάλι με την υψηλότερη χονδρική τιμή στην Ευρώπη: 182,46 ευρώ/MWh, έναντι 140-160 ευρώ η μεγαβατώρα για τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού δικτύου χρηματιστηρίων ενέργειας. Αδιαμφισβήτητος ο τίτλος της ακριβότερης χώρας της Ευρώπης στο ρεύμα. Είτε το αέριο ανεβαίνει είτε πέφτει.
