Η Ασία πατάει «φρένο» στην παγκόσμια ανάπτυξη και τα «κοράκια» πιέζουν για αυξημένα επιτόκια

Τρελαθήκαμε τελείως; Αύξηση επιτοκίων, ενώ η οικονομία ακόμη ψάχνει τα βήματά της; Τα τελευταία στοιχεία από την Ασία υποδεικνύουν ότι η φετινή ισχυρή ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας ίσως και να μην είναι και τόσο ισχυρή. Οπως ότι οι φωνές που ακούγονται για αύξηση των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες, λόγω του καλπάζοντος πληθωρισμού, ίσως να αποτελούν μία ακόμη σπέκουλα των αγορών.

Μπορεί η Ε.Ε. και ΗΠΑ να ανακοίνωσαν αμφότερες πριν από μερικές ημέρες ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης μεγαλύτερους του 2% στο γ′ τρίμηνο, ωστόσο η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, η Ιαπωνία, βυθίστηκε. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα η ιαπωνική οικονομία συρρικνώθηκε στο προηγούμενο τρίμηνο κατά 0,8%, πολύ περισσότερο απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί αρχικά (-0,2%) καθώς, πέρα από τα χιλιοειπωμένα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας που χτύπησαν εξαγωγές και πλάνα δαπανών των επιχειρήσεων, συρρίκνωση κατέγραψε και η ιδιωτική κατανάλωση. Σε ετήσια βάση η συρρίκνωση της ιαπωνικής οικονομίας ήταν 3% και αρκετοί οικονομολόγοι αναρωτιούνται μήπως πλέον χρειάζεται ένα νέο πακέτο τόνωσης από την κυβέρνηση του Φούμιο Κισίντα.

Η Ιαπωνία δεν ήταν όμως η μοναδική χώρα της Ασίας που είδε την οικονομία της να συρρικνώνεται στο γ′ τρίμηνο. Η Ταϊλάνδη ανακοίνωσε επίσης χθες συρρίκνωση του ΑΕΠ της κατά 0,3% στο προηγούμενο τρίμηνο, λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας και των προβλημάτων στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού. Ακόμη, υψηλούς αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης -σε ετήσια βάση- κατέγραψαν στο γ′ τρίμηνο το Βιετνάμ (-6,2%) και η Μαλαισία (- 4,5%). Αλλά και η Κίνα, που χθες ανακοίνωσε την πρώτη πτώση των τιμών των σπιτιών έπειτα από 6 χρόνια, με ανάπτυξη 5,4% στο εν λόγω τρίμηνο, περισσότερο απογοητεύει παρά εντυπωσιάζει.

Το εύλογο ερώτημα που γεννούν όλες αυτές οι απογοητευτικές επιδόσεις είναι αν η φετινή ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας -που το ΔΝΤ ανέβασε πρόσφατα σε 5,5% από 5,2%- δικαιολογεί τους φόβους που εκφράζονται -κυρίως από τους οικονομολόγους του χρηματοπιστωτικού κλάδου- για υπερθέρμανση και πληθωρισμό. Οι επικεφαλής των μεγάλων κεντρικών τραπεζών του πλανήτη επιμένουν ότι η τρέχουσα άνοδος των τιμών αποτελεί παροδικό φαινόμενο, στο οποίο συντελούν μια σειρά από παράγοντες (τα προβλήματα της αλυσίδας εφοδιασμού, η άνοδος των ευμετάβλητων τιμών ενέργειας, η υγειονομική κρίση) που θα εκλείψουν στη διάρκεια του 2022.

Χάνουν την αξιοπιστία τους όταν λένε τέτοια πράγματα, αντιτείνει από την πλευρά του ο επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της Allianz, Ελ Εριάν. «Η Fed χάνει την αξιοπιστία της» όταν υποστηρίζει ότι ο πληθωρισμός είναι παροδικός, τόνισε χαρακτηριστικά χθες ο Ελ Εριάν στο CNBC, προσθέτοντας ότι η καλύτερη απάντηση της Fed στην άνοδο των τιμών είναι η επιτάχυνση μείωσης των αγορών ομολόγων από τον επόμενο κιόλας μήνα και -κατά δεύτερο λόγο- η προετοιμασία του κόσμου για υψηλότερα επιτόκια. Στο ίδιο μήκος κύματος ένας άλλος σημαντικός τραπεζίτης του ιδιωτικού τομέα, ο επικεφαλής της Deutsche Bank Κρίστιαν Ζέβινγκ, κάλεσε επίσης χθες την ΕΚΤ να σφίξει τη νομισματική της πολιτική, καθώς η πολιτική των πολύ χαμηλών επιτοκίων έχει χάσει την αποτελεσματικότητά της.

Γιατί όμως επιμένουν οι τραπεζίτες του ιδιωτικού τομέα τόσο πολύ στην αύξηση των επιτοκίων; Υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν ακριβότερο χρήμα, ακριβότερο κόστος δανεισμού που μπορεί να οδηγήσει ανασταλτικά σε κατανάλωση και επενδύσεις γονατίζοντας την αβέβαιη -όπως δείχνουν τα παραπάνω στοιχεία- ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Από την άλλη πλευρά βέβαια, αύξηση των επιτοκίων σημαίνει και υψηλότερη πρόσοδο για όσους δανείζουν και ευρύτερα διακινούν το χρήμα. Κάτι που όπως φαίνεται συμφέρει στην παρούσα στιγμή και τον Ελ Εριάν και τον Ζέβινγκ και τα ιδρύματά τους και όλους όσοι διαχειρίζονται λιμνάζοντα πλούτο με στόχο τις βέλτιστες αποδόσεις.

Από την πλευρά της πάντως η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ αντέκρουσε -και χθες- τις εκκλήσεις των αγοραίων τραπεζιτών για σφίξιμο της νομισματικής πολιτικής, διαμηνύοντας ότι είναι απίθανο να εκπληρωθούν στη διάρκεια του 2022 οι προϋποθέσεις για μια αύξηση των επιτοκίων. Στην κατάθεση της προς την επιτροπή οικονομικών υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι ο πληθωρισμός της ευρωζώνης -στο 4,1% τον Οκτώβριο- θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα απ’ ό,τι αναμενόταν. Διεμήνυσε όμως παράλληλα ότι οι τιμές θα εξομαλυνθούν καθώς τα προβλήματα που ταλανίζουν την αλυσίδα εφοδιασμού θα μειωθούν και οι τιμές ενέργειας, όπως δείχνουν τα προθεσμιακά συμβόλαια, θα καταγράψουν αξιοσημείωτη πτώση. Η Λαγκάρντ απέκλεισε επίσης τον κίνδυνο ενός πληθωριστικού σπιράλ (συνεχούς ανόδου τιμών και μισθών), καθώς -όπως είπε- δεν βλέπει ακόμη οι αυξήσεις μισθών να τροφοδοτούν αυξήσεις στις τιμές.