Την ώρα που η ελληνική κρίση «απειλεί» με νέα σοκ την ευρωζώνη, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και άλλοι τέσσερις αξιωματούχοι της Ε.Ε. ετοιμάζονται να ξετυλίξουν το όραμά τους για το κοινό νόμισμα, που προβλέπει μεγαλύτερο έλεγχο για τις Βρυξέλλες.
Σε έκθεση που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα ο πρόεδρος της Κομισιόν προτείνει μεταξύ άλλων βοήθεια για χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα, συνιστά στις κυβερνήσεις να στηρίξουν τροποποιήσεις στις διαδικασίες μέσα στην επόμενη διετία και παραθέτει μακροπρόθεσμες ιδέες που θα ενσωματωθούν στις συνθήκες, την επόμενη δεκαετία.
Παρά τις κρίσεις των τελευταίων ετών, καθώς οι κυβερνήσεις χωρίς το εργαλείο της υποτίμησης του νομίσματος πάλευαν να διαχειριστούν τα οικονομικά τους εν μέσω παγκόσμιας ύφεσης, η έκθεση ξεκινά με τη φράση «Το ευρώ είναι ένα επιτυχημένο και σταθερό νόμισμα».
Ωστόσο, αναφέρεται ότι οι «γρήγορες επιδιορθώσεις» των προβλημάτων χρειάζονται αναθεώρηση, ειδικά λόγω της υψηλής ανεργίας, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το ευρώ -που δεν είναι απλώς ένα νόμισμα αλλά «ένα πολιτικό και οικονομικό σχέδιο»- έχει μια «διαρκή, δίκαιη και δημοκρατικά νόμιμη βάση».
Η ανάγκη σύγκλισης των οικονομιών και των προϋπολογισμών, αναφέρεται στην έκθεση, σημαίνει ότι «αναπόφευκτα θα πρέπει να μοιραστεί περισσότερη εθνική κυριαρχία εν ευθέτω χρόνο», με πιθανό τελικό αποτέλεσμα ένα «υπουργείο Οικονομικών της ευρωζώνης».
Στην έκθεση ωστόσο διευκρινίζεται ότι αυτό δεν σημαίνει ότι θα μεταφέρονται μετρητά σε μόνιμη βάση σε ορισμένες χώρες, ούτε ότι θα επιδιωχθεί με αυτό τον τρόπο να εξισωθούν τα εισοδήματα μεταξύ φτωχών και πλούσιων χωρών.
Οι ηγέτες, που παρήγγειλαν αυτή την έκθεση πέρσι, θα έχουν μια πρώτη ευκαιρία να τη συζητήσουν στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης και της Παρασκευής, που μπορεί να κυριαρχείται ακόμα από την κρίση στην Ελλάδα.
Αναμένεται ότι οι αντιδράσεις θα είναι ανάμεικτες -σχολιάζει το πρακτορείο Reuters- αλλά περιέχει κάτι για όλους. Για παράδειγμα, μπορεί να ικανοποιήσει τη Γερμανία, επειδή προωθεί αυστηρότερες ποινές για χώρες, όπως προς το παρόν η Γαλλία και η Ιταλία που απέτυχαν να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για τα όρια ελλείμματος και χρέους.
Από την άλλη πλευρά, αναφέροντας ότι χώρες όπως η Γερμανία που έχουν μεγάλα πλεονάσματα πρέπει να τα προσαρμόσουν, μπορεί να ευχαριστήσει άλλες χώρες που το ζητούν καιρό τώρα επίμονα. Επίσης προτείνει, με αοριστίες όμως, να μοιραστούν με κάποιο τρόπο δημοσιονομικοί πόροι για να βοηθηθούν χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, ένα θέμα που η Άνγκελα Μέρκελ θα προτιμούσε να μην συζητάει.
Άμεσα μέτρα
Βραχυπρόθεσμα, προτείνει τη συγκρότηση άμεσα εθνικών αρχών ανταγωνισμού -πιθανόν στο πρότυπο της Ολλανδίας ή του Βελγίου- που θα πιέζουν τις κυβερνήσεις να ακολουθούν πολιτικές οι οποίες θα τονώνουν την παραγωγικότητα.
Ζητά μεγαλύτερη προσπάθεια στην προώθηση της απασχόλησης και των βιώσιμων συστημάτων συνταξιοδότησης ως μέρος μιας πιο «δυναμικής» εκμετάλλευσης των αξιολογήσεων των εθνικών προϋπολογισμών που κάνουν ετησίως οι Βρυξέλλες.
Επίσης, προτείνει μέτρα για την ενδυνάμωση της συνεργασίας προκειμένου να αποφευχθούν στο μέλλον τραπεζικές κρίσεις, όπως αυτές που ανάγκασαν κυβερνήσεις να διαθέσουν χρήματα από τον προϋπολογισμό.
Ένα μέτρο που αναφέρεται για αυτές τις περιπτώσεις είναι μέσα στην επόμενη διετία την δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Σχήματος Ασφάλισης των Καταθέσεων (European Deposit Insurance Scheme) προκειμένου όλες οι χώρες μέλη να μοιράζονται το ρίσκο.
Η έκθεση έχει τίτλο «Ολοκληρώνοντας την Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Ευρώπης» και την υπογράφουν εκτός από τον Γιούνκερ οι επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, της Ευρωβουλής Μάρτιν Σουλτς και του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ.
