Πόσο κοντά βρισκόμαστε σε μια συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης

Λίγες ημέρες πριν τη Σύνοδο Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες την ερχόμενη Παρασκευή και Σάββατο (17/18 Ιουλίου) η Ευρώπη παραμένει διχασμένη παρά τη συμβιβαστική πρόταση του προεδρεύοντας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ.

Τα «παζάρια» μεταξύ των δύο μπλοκ που είχαν σχηματιστεί καλά κρατούν με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, να επιχειρεί να παίξει το ρόλο του πυροσβέστη παρουσιάζοντας την Παρασκευή μια συμβιβαστική πρόταση.

Ο Γαλλογερμανικός άξονας με τη στήριξη των χωρών του νότου προτείνει ένα γενναίο πακέτο ύψους 750 δισ. Ευρώ με τη μεγαλύτερη δυνατή ευελιξία την ίδια ώρα που οι χώρες του βορρά (Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Δανία) επιμένουν σε λογικές μνημονίων.

Για να γεφυρώσει τις διαφορές αυτές, ο Σαρλ Μισέλ, προτείνει παραχωρήσεις στις χώρες που αντιδρούν, οι οποίες αφορούν στο ύψος του προϋπολογισμού και τις επιστροφές από αυτόν καθώς και τα κριτήρια κατανομής των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η πρόταση Μισέλ, διατηρεί τα 750 δισ. ευρώ και την αναλογία επιχορηγήσεων και δανείων (500 δισ. επιχορηγήσεις και 250 δισ. Δάνεια) και μειωμένο προϋπολογισμό για την επταετία 2021-2027 (1,074 τρισ. ευρώ).

Το μέγεθος του Ταμείου και του νέου προϋπολογισμού

Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Δανία επιδιώκουν έναν μικρότερο προϋπολογισμό από το περίπου 1,1 τρισ. ευρώ που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την πρόταση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να βρίσκεται προς την κατεύθυνση αυτή . Από την άλλη πλευρά, οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης αλλά και του νότου που είναι αποδέκτες αγροτικών επιδοτήσεων και αναπτυξιακών προγραμμάτων του προϋπολογισμού της ΕΕ, θέλουν να διατηρηθούν οι παροχές αυτές.

Οι χώρες του νότου θέλουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης να δοθούν κυρίως με τη μορφή επιχορηγήσεων, ενώ η Ολλανδία θέλει μόνο δάνεια. Ο Σαρλ Μισέλ διατήρησε την πρόταση της Κομισιόν για επιχορηγήσεις 500 δισ. ευρώ και δάνεια 250 δισ. ευρώ.

Προκειμένου να έχουμε ένα συμβιβασμό, ο ευρωπαίος αξιωματούχος προβλέπει πως οι Αυστρία, Γερμανία, Σουηδία, Δανία και Ολλανδία θα διατηρήσουν τις επιστροφές τους από τον προϋπολογισμό (rebates) με τη μορφή των εφάπαξ διορθωτικών ποσών.

Άλλα σημεία της πρότασης Μισέλ

• Προτείνεται νέα ευρωπαϊκή εισφορά επί του μη ανακυκλωμένου πλαστικού μιας χρήσης από το 2021, επί των ηλεκτρονικών συναλλαγών και επί του αποτυπώµατος άνθρακα εισαγόμενων προϊόντων μέχρι το 2023. Περισσότεροι ευρωπαϊκοί φόροι θα επιβληθούν αργότερα για την αποπληρωμή του δανεισμού για τη στήριξη των οικονομιών. 
• Στις χώρες μέλη θα είναι διαθέσιμες επιχορηγήσεις: 217 δισ. ευρώ το 2021-22 με βάση την ανεργία, τα δημογραφικά στοιχεία και τα επίπεδα του ΑΕΠ πριν την πανδημία και άλλα 93 δισ. θα διατεθούν το 2023, με βάση την πτώση του ΑΕΠ από το ξέσπασμα της πανδημίας και μετά.
• Θα υπάρχει τρίμηνη διαδικασία έγκρισης για τη χορήγηση των κονδυλίων ανάπτυξης με βάση κριτήρια, όπως «ορόσημα και στόχοι» για μεταρρυθμίσεις και η ψηφοφορία θα απαιτεί πλειοψηφία μεταξύ των 27 χωρών μελών
• Τα κονδύλια του Ταμείου Ανάπτυξης θα πρέπει να καταβληθούν μέχρι τα τέλη του 2026. Η αποπληρωμή του χρέους θα αρχίσει από το 2027.
• Το ένα τρίτο όλων των δαπανών της Ε.Ε. θα διατεθεί σε σχέδια καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής. Η πρόσβαση στο Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για την κατάργηση σταδιακά της χρήσης άνθρακα θα είναι διαθέσιμη μόνο σε χώρες που θα πετυχαίνουν τον στόχο για την κλιματική ουδετερότητα 2050.