Καμπανάκι χρεοστασίων

Τον κώδωνα του κινδύνου για το ενδεχόμενο εκτόξευσης των στάσεων πληρωμών κρατικού χρέους από χώρες που έχουν υψηλό χρέος και η οικονομία τους ταλανίζεται από την πανδημία του κορονοϊού, κρούει η Fitch.

Ενώ βρισκόμαστε μόλις στα μέσα Μαΐου, τρεις χώρες έχουν ήδη σταματήσει την εξυπηρέτηση του χρέους τους. Πρώτος ο Λίβανος που στις 9 Μαρτίου αθέτησε πρώτη φορά στην ιστορία του κρατικό χρέος.

Εχοντας να επιλέξει μεταξύ της πείνας του λαού του και της αποπληρωμής των πιστωτών, η κυβέρνηση του Χασάν Ντιάμπ διάλεξε να μην αποπληρώσει ευρωομόλογο αξίας 1,2 δισ. δολαρίων. Στις 17 Απριλίου ακολούθησε ο Ισημερινός. Αδυνατώντας να καταβάλει στους κατόχους των ομολόγων του οφειλές ύψους 811 εκατ. δολαρίων που έληγαν μεταξύ 27 Μαρτίου και 15 Ιουλίου, η κυβέρνηση της λατινοαμερικανικής χώρας συμφώνησε με τους πιστωτές της τη μετάθεση της αποπληρωμής των οφειλομένων για τα μέσα Αυγούστου.

Λίβανος, Ισημερινός και Αργεντινή δήλωσαν αδυναμία εξυπηρέτησης

Τέλος, η πολύπαθη Αργεντινή –που η οικονομία της βυθίζεται μεταξύ ύφεσης και πανδημίας– βρίσκεται στα πρόθυρα μιας τρίτης χρεοκοπίας σε διάστημα μιας 20ετίας, καθώς οι επίπονες προσπάθειες της κυβέρνησης να έλθει σε συμφωνία με τους πιστωτές για την αναδιάρθρωση του ύψους 66 δισ. δολαρίων χρέους δεν έχουν ευοδωθεί. Το Μπουένος Αϊρες πρέπει να αποπληρώσει ώς την επόμενη Παρασκευή στους ξένους κυρίως πιστωτές του (μεταξύ των οποίων και κάποιοι επενδυτικοί κολοσσοί της Wall Street) τοκοχρεολύσια ύψους μισού δισ. δολαρίων και είναι αβέβαιο αν θα τα καταφέρει.

Οι παραπάνω 3 στάσεις πληρωμών ισοφαρίζουν ήδη το ρεκόρ χωρών που έχουν αθετήσει κρατικό χρέος σε διάστημα ενός έτους το οποίο για τελευταία φορά καταγράφηκε το 2017. Καθώς είναι μόλις Μάιος, η Fitch προειδοποιεί ότι, εκτός των «3», νέες χρεοκοπίες είναι πολύ πιθανές στη συνέχεια φέτος από τις υπερχρεωμένες χώρες. Ο οίκος έχει υποβαθμίσει φέτος την πιστοληπτική ικανότητα 29 χωρών.

Οκτώ εξ αυτών έχουν υποβαθμιστεί στη βαθμίδα «C», η οποία καθιστά το χρέος τους ιδιαίτερα ευάλωτο στα παιχνίδια των κερδοσκόπων και τον κίνδυνο αθέτησης του πολύ υψηλό. Η Fitch έχει προειδοποιήσει ότι ακόμη 24 χώρες αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο υποβάθμισης της δανειοληπτικής ικανότητάς τους στη συνέχεια.

Το πλέον επισφαλές χρέος έχουν πέντε αφρικανικές χώρες, Γκαμπόν, Μοζαμβίκη, Κονγκό, Σουρινάμ και Ζάμπια, ενώ πολύ υψηλό κίνδυνο υποβάθμισης της πιστοληπτικής τους ικανότητας σε «C» εμφανίζουν το Ελ Σαλβαδόρ, το Ιράκ και η Σρι Λάκνκα.

Σύμφωνα με τον διεθνή οίκο αξιολογήσεων, το ποσοστό αθέτησης χρέους μεταξύ των χωρών που είχαν αξιολόγηση «C» στα τελευταία 25 χρόνια ήταν 26,5%. Η στάση πληρωμών συμβαίνει μάλιστα πολύ γρήγορα, συνήθως παίρνει 7 μήνες σε μια χώρα να κηρύξει αδυναμία πληρωμών αφότου η πιστοληπτική ικανότητά της υποβαθμιστεί σε «C». Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το πρόβλημα έχει επιδεινωθεί. Στην τελευταία πενταετία, συγκεκριμένα, το ποσοστό αθέτησης χρέους για τις πιο χαμηλά αξιολογημένες χώρες έχει εκτοξευθεί στο 38,5%. Μόνο 5 χώρες που η πιστοληπτική ικανότητά τους είχε υποβαθμιστεί σε «C» κατάφεραν να γλιτώσουν από τη χρεοκοπία.

Μεταξύ των χωρών που ενδεχομένως να οδηγηθούν σε στάση πληρωμών στη συνέχεια, οι πλέον επίφοβες είναι αυτές που η οικονομία τους βασίζεται στις εξαγωγές εμπορευμάτων και ειδικά του πετρελαίου, η τιμή του οποίου έχει υποστεί καθίζηση τους τελευταίους μήνες. Οσες εξ αυτών συσσωρεύουν επιπλέον προβλήματα, όπως υψηλό χρέος, υψηλά επιτόκια εξυπηρέτησής του και χαμηλά συναλλαγματικά αποθέματα, κινδυνεύουν περισσότερο. Ο Ισημερινός ήταν μια τέτοια περίπτωση.