«Καυτή πατάτα» το περιβάλλον για το φετινό Νταβός

Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ -WEF- ανοίγει τις πύλες του την επόμενη εβδομάδα στο Νταβός της Ελβετίας με βασικό θέμα την αειφόρο ανάπτυξη, η «καυτή πατάτα» όμως είναι άλλη.

Η καθιερωμένη έκθεση Global Risks που δημοσιοποίησε χθες το Φόρουμ αναδεικνύει ως μεγαλύτερο κίνδυνο της υφηλίου το περιβάλλον και τις ραγδαίες και καταστροφικές αλλαγές σε αυτό.

Για πρώτη φορά στα 15 χρόνια που το WEF δημοσιοποιεί την εν λόγω έκθεση-έρευνα, οι πέντε μεγαλύτεροι κίνδυνοι -όπως αυτοί καταγράφηκαν από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων σε αυτήν- είναι και οι πέντε περιβαλλοντικοί:

1. Ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούν απώλειες ανθρώπινων ζωών και μεγάλες ζημιές σε ιδιοκτησίες και υποδομές,

2. Η κλιματική αλλαγή και η αποτυχία κυβερνήσεων και επιχειρήσεων να αντιμετωπίσουν παράγοντες που συνδέονται με αυτήν, όπως το φαινόμενο του θερμοκηπίου,

3. Η τεράστια απώλεια της βιοποικιλότητας του πλανήτη και η κατάρρευση οικοσυστημάτων (χερσαίων ή θαλάσσιων) με μη αναστρέψιμες συνέπειες για το περιβάλλον που έχουν παράλληλα αποτέλεσμα την εξάντληση πόρων τόσο για την ανθρωπότητα όσο και τις βιομηχανίες,

4. Μεγάλες φυσικές καταστροφές, όπως οι σεισμοί, τα τσουνάμι, οι ηφαιστειακές εκρήξεις και οι γεωμαγνητικές καταιγίδες.

5. Περιβαλλοντικές ζημίες και καταστροφές εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένου του περιβαλλοντικού εγκλήματος, όπως οι πετρελαιοκηλίδες και ραδιενεργές μολύνσεις.

Η έκθεση του WEF μιλά ακόμη για μετάβαση σε έναν ιδιαίτερα άστατο κόσμο όπου πανίσχυρες οικονομικές, δημογραφικές και τεχνολογικές δυνάμεις διαμορφώνουν πλέον ένα νέο ισοζύγιο ισχύος.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιαίτερα ασταθές γεωπολιτικό τοπίο όπου τα κράτη βλέπουν αυξανόμενα ευκαιρίες και προκλήσεις μέσω του φακού της μονομέρειας. Συμμαχικές δομές και πολυμερή συστήματα υποχωρούν έτσι για χάρη ατομικών και εθνικιστικών στάσεων.

Μικροί εμπορικοί φραγμοί, δημοσιονομική σύνεση και ισχυρές παγκόσμιες επενδύσεις, που κάποτε αποτελούσαν τα θεμέλια της οικονομικής ανάπτυξης, ξεφτίζουν και οι ηγέτες προχωρούν σε εθνικιστικές πολιτικές.

Αυτό το γεμάτο προκλήσεις οικονομικό κλίμα ενδεχομένως θα ενταθεί με κίνδυνο η διεθνής κοινότητα να οδηγηθεί σε οικονομικές συγκρούσεις και πολιτική πόλωση σε εθνικό επίπεδο.

Η ανισότητα, η αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια και η απόρριψη των εφαρμοζόμενων πολιτικών ακόμη οδηγούν σε εξασθένηση της ικανότητας των κυβερνήσεων να προχωρήσουν σε αποφασιστική δράση στην περίπτωση σοβαρής οικονομικής επιβράδυνσης.

Στην έρευνα, εκτός από τους περιβαλλοντικούς κινδύνους σε πολύ υψηλή θέση βρίσκονται ακόμη και οι κίνδυνοι που αφορούν την ψηφιακή τεχνολογία. Πάνω από το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι πλέον συνδεδεμένο στο ίντερνετ, ενώ περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι μπαίνουν για πρώτη φορά σε αυτό καθημερινά.

Σχεδόν τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού έχουν σήμερα κινητό τηλέφωνο. Παρά τα τρομακτικά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη που η ψηφιακή τεχνολογία φέρνει σε μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού, υπάρχουν κίνδυνοι.

Η άνιση πρόσβαση στο Διαδίκτυο, η έλλειψη πλαισίου παγκόσμιας διακυβέρνησης στην τεχνολογία της πληροφορικής, η απουσία κυβερνοασφάλειας αποτελούν ήδη κάποιους από αυτούς τους κινδύνους, ενώ οι συμμετέχοντες στην έρευνα του Φόρουμ θεωρούν την κατάρρευση των υποδομών πληροφορικής τον έκτο μεγαλύτερο κίνδυνο με βάση τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει την επόμενη δεκαετία.

Η πολιτική, οικονομική και επιχειρηματική ελίτ του πλανήτη, που θα μαζευτεί τις επόμενες ημέρες στο χειμερινό θέρετρο των Αλπεων, θα κληθεί να συζητήσει κάποιους από αυτούς τους κινδύνους. Το πιο πιθανό είναι ότι θα μείνει στις συζητήσεις. Η υποκρισία άλλωστε τόσο αυτής όσο και των διοργανωτών του Φόρουμ περισσεύει.

Ενώ το ίδιο το Φόρουμ με την έκθεσή του προειδοποιεί για ώρα μηδέν στο περιβάλλον, το οποίο αποτέλεσε και στην περσινή έκθεση τον νούμερο 1 κίνδυνο, οι διοργανωτές το μόνο που βρήκαν φέτος να κάνουν γι’ αυτό, πέρα από τις κουβέντες, είναι να προσφέρουν στους επισκέπτες περισσότερα… ηλεκτρικά οχήματα και τοπικά εδέσματα. Ισχυρίζονται ανερυθρίαστα μάλιστα ότι θα επιτύχουν έτσι… ουδετερότητα άνθρακα.