Η πρακτική της θέσπισης καθεστώτων απονομής υπηκοότητας ή παροχής αδειών διαμονής για επενδυτές από πολλά κράτη-μέλη της Ε.Ε. ενέχει σοβαρούς κινδύνους και πρέπει να απαγορευτεί σε όλη την Ε.Ε., τονίζει σε πρόσφατη γνωμοδότησή της η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ), το συμβουλευτικό φόρουμ των κοινωνικών εταίρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο οποίο συμμετέχουν οι ευρωπαϊκές ενώσεις εργοδοτών και εργαζομένων.
Στην ολομέλεια της ΕΟΚΕ τον Οκτώβριο υιοθετήθηκε μακροσκελής και αυστηρή γνωμοδότηση, ανάλογη με αντίστοιχες αποφάσεις που έχει λάβει το τελευταίο διάστημα το Ευρωκοινοβούλιο.
Από ελληνικής πλευράς έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι η νέα ευρωπαϊκή παρέμβαση στην αμφιλεγόμενη πρακτική γίνεται την ώρα που στο φορολογικό νομοσχέδιο, το οποίο κατατίθεται την ερχόμενη εβδομάδα στη Βουλή, προβλέπεται ρύθμιση για την προσέλκυση επενδυτών που θα μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα και θα φορολογηθούν για το παγκόσμιο εισόδημά τους κατ’ αποκοπήν, εφόσον επενδύσουν στη χώρα μας τουλάχιστον 500.000 ευρώ σε αγορά ακινήτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Πολύ πρόσφατη, επίσης, είναι η νέα διευκόλυνση στη χορήγηση της λεγόμενης «χρυσής βίζας» σε αγοραστές ακινήτων άνω των 250.000 ευρώ, που έδινε τη δυνατότητα οι αγοραπωλησίες να γίνονται με POS και άλλα ηλεκτρονικά μέσα. Η δυνατότητα αυτή, και μάλιστα με αναδρομική ισχύ, θεωρήθηκε φωτογραφική νομιμοποίηση αμφιλεγόμενων συναλλαγών με κινεζικά POS, που είχαν απασχολήσει τις κινεζικές και τις ελληνικές αρχές.
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επισημαίνει ότι τα λεγόμενα «χρυσά διαβατήρια» ή «χρυσές βίζες» δημιουργούν ευκαιρίες για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και για διαφθορά και καλεί τα κράτη-μέλη να καταργήσουν αυτά τα καθεστώτα ή να προβάλουν πειστικά επιχειρήματα γιατί δεν συμμορφώνονται σε πρόσφατη αντίστοιχη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία ζητά επίσης τον τερματισμό όλων των υπαρχόντων προγραμμάτων το συντομότερο δυνατό.
Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει επίσης πως έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επεσήμανε πρόσφατα ότι τα συστήματα αυτά γεννούν κινδύνους τόσο για την ασφάλεια όσο και για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τη φοροδιαφυγή και την καταστρατήγηση των κανόνων της Ε.Ε.
Κατά την έκθεση της ΕΟΚΕ, υπάρχουν τουλάχιστον 17 διαφορετικά καθεστώτα απονομής ιθαγένειας και άδειας διαμονής στις χώρες της Ε.Ε., βάσει των οποίων το 2018 απονεμήθηκε ιθαγένεια σε 6.000 άτομα και άδεια διαμονής σε 100.000 επενδυτές σε διάφορες χώρες της Ε.Ε. Στην Ελλάδα από το 2014 έχει δοθεί «χρυσή βίζα» σε 5.300 άτομα (μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβριο). Από το 2008 μέσω αυτών των συστημάτων οι χώρες της Ε.Ε. έχουν προσελκύσει περίπου 25 δισεκατομμύρια ευρώ σε ξένες άμεσες επενδύσεις.
Ο εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ Jean-Marc Roirant τόνισε ότι τα συστήματα αυτά συχνά δεν συμμορφώνονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα που στηρίζουν την ευρωπαϊκή συνεργασία, ενώ επέμεινε και στην ανάγκη σταδιακής κατάργησής τους. «Η ΕΟΚΕ ανησυχεί πολύ για την προβολή των δικαιωμάτων και της ευρωπαϊκής ιθαγένειας ως προϊόντων προς πώληση», είπε χαρακτηριστικά ο Roirant.
