Επιβράδυνση στην Ευρώπη βλέπει το ΔΝΤ

Με τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης των τελευταίων 6 ετών τρέχει φέτος η ευρωπαϊκή οικονομία, προειδοποιεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και καλεί τις κυβερνήσεις να έχουν έτοιμα τα μέτρα δημοσιονομικής επέκτασης σε περίπτωση που υπάρξει μεγαλύτερη επιβράδυνση.

Στην τακτική έκθεσή του για την οικονομία της Ε.Ε. (Regional Economic Outlook: Europe) που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, το ΔΝΤ διαπιστώνει ότι η οικονομική δραστηριότητα στην Ευρώπη έχει επιβραδυνθεί σημαντικά και βασική αιτία είναι η εξασθένηση του διεθνούς εμπορίου και της μεταποίησης. Για το μεγαλύτερο μέρος της Ε.Ε. η επιβράδυνση της οικονομίας «είναι εξωτερικά κατευθυνόμενη», αναφέρει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι κάποιες ενδείξεις για χαμηλότερη ζήτηση έχουν αρχίσει ήδη να κάνουν την εμφάνισή τους, ειδικά στις επενδύσεις.

Πάντως, η έκθεση διαπιστώνει ότι συνολικά υπηρεσίες και κατανάλωση παραμένουν ισχυρές, όπως και ότι η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική σε αρκετές χώρες της Ε.Ε., οι χαλαρές χρηματοπιστωτικές συνθήκες υποστηρίζουν την εγχώρια ζήτηση. Αυτή η υποστήριξη, υπογραμμίζει, είναι ισχυρότερη στα νεότερα μέλη της Ε.Ε.

Η έκθεση προβλέπει ότι η ανάπτυξη της Ε.Ε. θα υποχωρήσει από 2,3% το 2018 σε 1,4% φέτος, δηλαδή το χαμηλότερο επίπεδο από το 2013. Για το 2020 το Ταμείο αναμένει μικρή ανάκαμψη στο 1,8% χάρη στη βελτίωση του εμπορίου.

Για την ευρωζώνη προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα τρέξει φέτος με 1,2% (-0,1% λιγότερο απ’ ό,τι εκτιμούσε τον περασμένο Απρίλιο) και αρκετά μακριά από το 1,9% που κατέγραψε το 2018. Το 2020 και το 2021 η ανάπτυξη του μπλοκ των 19 χωρών θα διαμορφωθεί στο 1,4%, επίσης χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη του Ταμείου για 1,5% και τις δύο χρονιές. Η Γερμανία, μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε., προβλέπεται να αναπτυχθεί με μόλις 0,5% φέτος, χαμηλότερα από το 0,8% που ήταν η προηγούμενη εκτίμηση του ΔΝΤ τον Απρίλιο, ενώ η δεύτερη Γαλλία με 1,2% έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 1,3% αντίστοιχα.

Οσον αφορά τους κινδύνους που απειλούν την ευρωπαϊκή οικονομία, το ΔΝΤ υπογραμμίζει το περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας και θεωρεί ότι βραχυπρόθεσμα ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ένα άτακτο Brexit. Ακόμη, η κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων και η σχετική αβεβαιότητα που θα προκαλέσει θα μπορούσε ακόμη να χτυπήσει τις επενδύσεις, ενώ περαιτέρω εξασθένιση του εμπορίου και της μεταποίησης θα μπορούσε να περάσει και σε άλλους οικονομικούς τομείς -και ειδικά αυτόν των υπηρεσιών που αποτελεί το μεγαλύτερο κομμάτι της ευρωπαϊκής οικονομίας- ταχύτερα και σε μεγαλύτερη έκταση απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί πρόσφατα. Αλλοι κίνδυνοι πηγάζουν ακόμη από την αδιάκοπη μείωση της όρεξης για ανάληψη επενδυτικού ρίσκου, τις ευπάθειες του χρηματοπιστωτικού συστήματος, την επιστροφή των αποπληθωριστικών πιέσεων στις ανεπτυγμένες οικονομίες και τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες.

Καθηλωμένοι οι μισθοί

Στην έκθεσή του το ΔΝΤ αφιερώνει και ένα κεφάλαιο για την αύξηση των μισθών και τον πληθωρισμό. Εκεί …ανακαλύπτει αύξηση των μισθών πάνω από την άνοδο της παραγωγικότητας μετά το 2009 στην Ε.Ε. όπως και ότι αυτή η αύξηση παραδόξως δεν πέρασε στις τιμές οδηγώντας σε άνοδο του πληθωρισμού. Οι οικονομολόγοι του Ταμείου αποδίδουν το «παράδοξο» στις προσδοκίες χαμηλού πληθωρισμού, την υψηλή κερδοφορία των επιχειρήσεων, τον μεταξύ τους μεγαλύτερο ανταγωνισμό. Για το ενδεχόμενο οι επιχειρήσεις να αδυνατούν να αυξήσουν σε αυτήν την περίοδο τις τιμές, επειδή η ζήτηση για τα προϊόντα τους είναι χαμηλή, δεν λένε κουβέντα βέβαια οι οικονομολόγοι του ΔΝΤ. Οπως δεν λένε κουβέντα και για το ενδεχόμενο η χαμηλότερη ζήτηση που καταγράφεται να αντικατοπτρίζει τις ισχνές αυξήσεις μισθών σε σχέση με το υψηλό γενικό επίπεδο τιμών κάποιων χωρών, ή για την πιθανή μικρή διάχυση της αύξησης των μισθών στην πλειονότητα των εργαζομένων.

Το ΔΝΤ προτείνει έτσι μία από τα ίδια, δηλαδή δημοσιονομικές πολιτικές με βάση τους μεσοπρόθεσμους στόχους και λήψη μέτρων οικονομικής τόνωσης από τις χώρες που έχουν δημοσιονομικό χώρο και μέτρα δημοσιονομικής σταθεροποίησης για τις χώρες με υψηλό χρέος και έλλειμμα. Επίσης με δεδομένους τους αυξημένους κινδύνους ζητεί να υπάρχουν έτοιμα σχέδια σταθεροποίησης καθώς η νομισματική πολιτική ξεμένει από όπλα. «Μια συγχρονισμένη δημοσιονομική απάντηση, κατάλληλα διαφοροποιημένη μεταξύ των χωρών, θα μπορούσε να είναι κατάλληλη», σημειώνει η έκθεση του ΔΝΤ.