Μείωση επιτοκίων ετοιμάζει η Fed

Στην πρώτη μείωση των επιτοκίων της μετά από μια δεκαετία ετοιμάζεται να προχωρήσει η αμερικανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed), ενισχύοντας το ενδεχόμενο υποτίμησης δολαρίου και αξιοποίησής του από την κυβέρνηση Τραμπ ως όπλο στον εμπορικό πόλεμο.

Στη έκθεση που κοινοποίησε ενόψει της χθεσινοβραδινής κατάθεσής του στο Κογκρέσο, ο πρόεδρος της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Ζερόμ Πάουελ επισήμανε ως πιθανή μια τέτοια εξέλιξη, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι «αρκετοί αξιωματούχοι της Fed πιστεύουν πλέον πως η εξασθένηση της παγκόσμιας οικονομίας και οι αυξανόμενες εμπορικές εντάσεις ενισχύουν την περίπτωση μείωσης των επιτοκίων».

Η ρήση αυτή όπως και οι εκτιμήσεις του Πάουελ για χαμηλότερη ανάπτυξη της οικονομίας, μείωση των επενδύσεων των επιχειρήσεων και πτώση του πληθωρισμού αποτέλεσαν για τις αγορές σαφή ένδειξη επικείμενης μείωσης των επιτοκίων -κατά 0,25%- στην επόμενη συνάντηση της Επιτροπής Ανοιχτής Αγοράς της Fed στις 30-31 Ιουλίου.

Η Fed διατηρεί το εύρος των βασικών της επιτοκίων σταθερό μεταξύ 2,25% και 2,5% από τον περασμένο Δεκέμβριο. Ο τελευταίος κύκλος μείωσής τους είχε ξεκινήσει τον Αύγουστο 2007, όταν οι πρώτες ενδείξεις της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης και ύφεσης είχαν φανεί. Ο κύκλος αυτός οδήγησε τα επιτόκια στο 0%, επίπεδο στο οποίο παρέμειναν για αρκετά χρόνια. Η Fed ξεκίνησε το νέο κύκλο αύξησης των επιτοκίων της όταν η οικονομία ανέκαμψε. Από το 2015 τα αύξησε 9 φορές, εκ των οποίων τις 4 υπό την προεδρία του Πάουελ.

Ο τελευταίος δέχτηκε το τελευταίο διάστημα απίστευτες επιθέσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος διαφώνησε με τις αυξήσεις. Αίτια των πιέσεων του Αμερικανού προέδρου προς τον κεντρικό τραπεζίτη για χαμηλότερα επιτόκια δεν ήταν μόνο η τόνωση που θα μπορούσε να φέρει στην οικονομία το χαμηλότερο κόστος του χρήματος.

Χαμηλότερα επιτόκια από τη Fed σημαίνουν και πιο αδύναμο δολάριο. Και αυτό με τη σειρά του βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των αμερικανικών εξαγωγών, οι οποίες δέχονται έντονες πιέσεις τον τελευταίο χρόνο από τα αντίμετρα της Κίνας και των υπόλοιπων εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ στους δασμούς του Τραμπ.

Την αξιοποίηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του δολαρίου ως όπλου στον εμπορικό πόλεμο είχε υποδείξει όμως και η εκτεταμένη επιθετική ρητορική του πλανητάρχη τους τελευταίους μήνες για τη χειραγώγηση των νομισμάτων από τους εμπορικούς εταίρους. Στο πεδίο αυτό ο Τραμπ δεν τα έβαλε μόνο με τους Κινέζους και το τεχνητά υποτιμημένο γουάν, αλλά και με την ΕΚΤ, «τιτιβίζοντας» μεταξύ άλλων ότι ο πρόεδρος της τελευταίας, Μάριο Ντράγκι, χειραγωγεί αθέμιτα το ευρώ.

Τα τιτιβίσματα του Τραμπ δεν είναι βέβαια άσχετα όσων πράττει η υπόλοιπη κυβέρνησή του. Τον Μάιο το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου υπέβαλε πρόταση για επιβολή κυρώσεων στις χώρες που χειραγωγούν τα νομίσματά τους, ενώ στην τελευταία έκθεση του υπουργείου Οικονομικών για τη νομισματική χειραγώγηση άλλαξαν προς το χειρότερο τα κριτήρια και η έρευνα διευρύνθηκε σε περισσότερες χώρες.

Ακόμη στις τελευταίες εμπορικές συμφωνίες των ΗΠΑ με Μεξικό, Καναδά, Ν. Κορέα, η Ουάσινγκτον έβαλε όρους και για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες.