Ακόμη ένα επεισόδιο μίας εκ των μεγαλύτερων υποθέσεων κλεπτοκρατίας παγκοσμίως έλαβε χώρα την περασμένη Παρασκευή με την απαγγελία κατηγοριών για κατάχρηση και ξέπλυμα εκατομμυρίων δολαρίων κρατικού χρήματος της Μαλαισίας στον παραγωγό του «Λύκου της Wall Street» και θετό γιο του πρώην πρωθυπουργού της χώρας Νατζίμπ Ραζάκ, Ρίζα Αζίζ.
Στον Ρίζα -επικεφαλής της εταιρείας παραγωγών του Χόλιγουντ Red Granite Pictures- απαγγέλθηκαν από τις δικαστικές αρχές της Μαλαισίας πέντε κατηγορίες για ξέπλυμα μαύρου χρήματος το οποίο προερχόταν από κατάχρηση των κεφαλαίων του κρατικού επενδυτικού ταμείου της χώρας της ΝΑ Ασίας «1MDB».
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Ρίζα πήρε 248 εκατ. δολάρια από το 1MDB σε τραπεζικό λογαριασμό στην Ελβετία και στη συνέχεια τα μεταβίβασε με μικρότερες δόσεις 1,2-1,33 εκατ. δολαρίων σε τραπεζικό λογαριασμό της Red Granite Bank στις ΗΠΑ. Είναι το τρίτο μέλος της πρώην πρώτης οικογένειας της Μαλαισίας που κατηγορείται για κατάχρηση των κεφαλαίων του 1MDB.
Ο «εγκέφαλος» του σκανδάλου Νατζίμπ Ραζάκ, πρωθυπουργός της Μαλαισίας επί 9 συναπτά έτη, αντιμετωπίζει 42 κατηγορίες διαφθοράς. Η πρώτη δίκη (από τις τουλάχιστον τρεις) βρίσκεται σε εξέλιξη. Η σύζυγός του και μητέρα του Ρίζα, Μανσούρ, αντιμετωπίζει 17 κατηγορίες.
Το σκάνδαλο 1MDB θεωρείται η μεγαλύτερη υπόθεση διαφθοράς στην ιστορία της Μαλαισίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης, περισσότερα από 4,5 δισ. δολάρια εκλάπησαν από το κρατικό ταμείο επενδύσεων της χώρας.
Η υπόθεση δεν αφορά όμως μόνο τη Μαλαισία και την οικογένεια Νατζίμπ, αλλά το σύνολο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και τους ανθρώπους του που νομιμοποιούν μέσω αυτού το μαύρο χρήμα προκειμένου να κερδίζουν.
Διόλου τυχαία η έρευνα του σκανδάλου επεκτείνεται σε 12 χώρες, και στις ΗΠΑ οι δικαστικές αρχές έχουν ήδη απαγγείλει κατηγορίες για ξέπλυμα μαύρου χρήματος σε δύο πρώην τραπεζίτες της Goldman Sachs. H γενική εισαγγελέας των ΗΠΑ Λορέτα Λιντς έχει χαρακτηρίσει μάλιστα το σκάνδαλο τη «μεγαλύτερη υπόθεση κλεπτοκρατίας» στον κόσμο.
Η υπόθεση ξεκινά το 2009, όταν ο Νατζίμπ αμέσως μετά τη νίκη του στις εκλογές και την ορκωμοσία του ιδρύει το κρατικό ταμείο 1MDB, με υποτιθέμενο σκοπό να προσελκύσει ξένες επενδύσεις στη Μαλαισία. Αντ’ αυτού στα επόμενα πέντε χρόνια το 1MDB εξελίσσεται σε όχημα μιας τεραστίου μεγέθους απάτης.
Δισεκατομμύρια δολάρια που προέρχονται από τον δανεισμό της Μαλαισίας μέσω των κρατικών ομολόγων μεταφέρονται εκτός χώρας σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελβετία, τη Σιγκαπούρη και τις ΗΠΑ. Εκτιμάται ότι περίπου το 1/4 των κεφαλαίων που εκλάπησαν κατέληξε σε προσωπικούς τραπεζικούς λογαριασμούς του Νατζίμπ και για τη χρηματοδότηση των πολυτελών δαπανών του ιδίου και της συζύγου του.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι παραμονές των εκλογών του 2013 -στις οποίες ο Νατζίμπ επανεξελέγη- υπήρχαν σε τραπεζικό του λογαριασμό περί τα 731 εκατ. δολάρια – μέρος των οποίων εκτιμάται ότι δόθηκε για δωροδοκίες πολιτικών του αντιπάλων και συμμάχων.
Μαύρο χρήμα
Ακόμη πιο προκλητικές όμως ήταν οι δαπάνες του χρηματομεσίτη Τζο Λόου, ο οποίος ήταν φίλος του Ρίζα Αζίζ και άτυπος σύμβουλος του 1MDB. Ο Λόου -βασικό γρανάζι της μηχανής νομιμοποίησης του μαύρου χρήματος του Νατζίμπ- δαπάνησε τα χρήματα που εκλάπησαν από το 1MDB μεταξύ άλλων για αγορές πανάκριβων ακινήτων στο Μανχάταν και το Μπέβερλι Χιλς, ενός σούπερ-γιοτ αξίας 260 εκατ. δολαρίων, ενός ιδιωτικού τζετ αξίας 35 εκατ. δολαρίων, ενός πίνακα του Πικάσο αξίας 3,2 εκατ. δολαρίων που δόθηκε στον Λεονάρντο ντι Κάπριο, τζόγο 85 εκατ. δολαρίων στο Λας Βέγκας, πάρτι γενεθλίων στο οποίο εμφανίστηκαν ζωντανά καλλιτέχνες όπως οι Jamie Foxx, Chris Brown, Ludacris, Busta Rhymes, Pharrell Williams και Britney Spears, κοσμήματα αξίας 8,1 εκατομμυρίων δολαρίων και ένα γυάλινο πιάνο δώρα στο Αυστραλιανό μοντέλο Miranda Kerr, ακόμη και για ένα αγαλματίδιο Oscar που είχε κερδίσει παλαιότερα ο Μάρλον Μπράντο και που δωρήθηκε στον Λεονάρντο ντι Κάπριο.
Η ειρωνεία είναι ότι μέρος των καταχρασθέντων χρημάτων κατευθύνθηκε και για τη χρηματοδότηση (μέσω της Red Granite Pictures) της ταινίας «Ο λύκος της Wall Street» που σκηνοθέτησε ο Μάρτιν Σκορσέζε και η οποία περιέγραφε τις απάτες των τραπεζιτών που οδήγησαν στο κραχ του 2008.
Η απάτη ήλθε στο φως στις αρχές του 2015 από τη Βρετανίδα δημοσιογράφο Clare Rewcastle-Brown, η οποία επεξεργάστηκε 227.000 έγγραφα που είχαν διαρρεύσει και τα οποία αποκάλυπταν το μέγεθος της κατάχρησης. Ντοκουμέντα αποκάλυψε την ίδια περίπου περίοδο και η Wall Street Journal.
Οι μαλαισιανές αρχές κατά της διαφθοράς (MAAC) ξεκίνησαν έρευνες, αλλά λίγο πριν από την έκδοση εντάλματος σε βάρος του πρωθυπουργού, ο Νατζίμπ απέλυσε τον γενικό εισαγγελέα της χώρας, τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και τέσσερις υπουργούς του οι οποίοι είχαν ταχθεί υπέρ των αποκαλύψεων.
Τέσσερις αξιωματούχοι της MAAC συνελήφθησαν, ενώ η κυβέρνηση του Νατζίμπ αρνήθηκε να συνεργαστεί σε έρευνες που είχαν ξεκινήσει σε ΗΠΑ, Ελβετία και Σιγκαπούρη. Το 2016 ο Νατζίμπ τοποθέτησε γενικό εισαγγελέα της αρεσκείας του ο οποίος τον απάλλαξε και έκλεισε την υπόθεση.
Ομως δεν είχαν πεισθεί όλοι για την αθωότητά του. Ενας εξ αυτών, ο πρώην πρωθυπουργός της Μαλαισίας Μαχατίρ Μοχάμεντ -που είχε βοηθήσει τον Νατζίμπ να αναρριχηθεί στην εξουσία-, έβαλε στόχο την πλήρη διαλεύκανση του σκανδάλου. Κατέβηκε στις εκλογές του περσινού Μαΐου και κατάφερε να εκθρονίσει τον Νατζίμπ από την πρωθυπουργία, ξεκινώντας έρευνες για το σκάνδαλο.
Μέρες μόνο μετά την πτώση του Νατζίμπ, η αστυνομία εισέβαλε σε κατοικίες του και κατέσχεσε μεταξύ άλλων 1.400 κολιέ, 567 γυναικείες τσάντες επιφανών σχεδιαστών, 2.200 δαχτυλίδια, 1.600 καρφίτσες, 14 τιάρες, τα περισσότερα από τα οποία εκτιμάται ότι ανήκουν στη Μανσούρ και έχουν συνολική αξία 273 εκατ. δολάρια. Ηταν η μεγαλύτερη κατάσχεση στην ιστορία της Μαλαισίας.
