Τη σημαντική μείωση των συντελεστών φορολόγησης των επιχειρήσεων, την αύξηση του μεριδίου τους στα συνολικά φορολογικά έσοδα αλλά και την κατακόρυφη αύξηση της κερδοφορίας τους στις τελευταίες δύο δεκαετίες αναδεικνύει μια νέα μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα.
Η έκθεση -και βάση δεδομένων- του ΟΟΣΑ «Corporate Tax Statistics» αναλύει συγκρίσιμα στατιστικά στοιχεία για τα έσοδα από τη φορολόγηση των επιχειρήσεων, τους θεσμοθετημένους (βασικούς) συντελεστές φορολόγησης του εισοδήματός τους, την πραγματική φορολογική τους επιβάρυνση και τα κίνητρα που τους παραχωρούνται σε περίπου 100 χώρες και φορολογικές δικαιοδοσίες του πλανήτη.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι το μερίδιο των επιχειρήσεων στα συνολικά φορολογικά έσοδα 88 χωρών του κόσμου αυξήθηκε κατά μέσο όρο το 2016 στο 13,3 από 12% το 2000.
Στις αναπτυσσόμενες χώρες το μερίδιο αυτό ήταν ακόμη μεγαλύτερο. Στην Αφρική συγκεκριμένα οι φόροι από τις επιχειρήσεις αποτελούσαν το 15,3% του συνόλου των φορολογικών εσόδων ενώ στη Λατινική Αμερική το 15,4%.
Αντίθετα στις αναπτυγμένες οικονομίες του ΟΟΣΑ το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις το 9% του συνόλου.
Τα φορολογικά έσοδα από τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν όμως και ως ποσοστό του ΑΕΠ των χωρών, από το 2,7% του ΑΕΠ το 2000 στο 3% το 2016.
Το οξύμωρο πάντως είναι ότι αυτή η μεγέθυνση του μεριδίου των επιχειρήσεων στη συνολική πίτα των φορολογικών εσόδων σημειώθηκε σε μια περίοδο που οι συντελεστές φορολόγησης των επιχειρήσεων βυθίζονταν.
Η έκθεση του ΟΟΣΑ όπως και άλλες νωρίτερα διαπιστώνει ότι ο μέσος θεσμοθετημένος συντελεστής φορολογίας των επιχειρήσεων σε περίπου 100 χώρες της υφηλίου υποχώρησε γύρω στο 25%, από το 28,6% το 2000 στο 21,4% το 2018.
Το 2000 πάνω από το 60% 94 χωρών του κόσμου (από τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία) φορολογούσαν τις επιχειρήσεις με συντελεστή ίσο ή μεγαλύτερο του 30%.
Δεκαοχτώ χρόνια μετά, το 2018, λιγότερο από το 20% των χωρών αυτών φορολογούσαν τις επιχειρήσεις με συντελεστή ίσο ή μεγαλύτερο του 30%.
Συγκρίνοντας κατά χώρα τον νόμιμο συντελεστή φορολογίας επιχειρήσεων η έκθεση διαπιστώνει ακόμη ότι το 2018 76 χώρες είχαν χαμηλότερο συντελεστή σε σχέση με το 2000, 12 τον ίδιο και μόνο 6 υψηλότερο. Μάλιστα δώδεκα χώρες δεν είχαν καν φορολογικό καθεστώς για επιχειρήσεις ή είχαν μηδενικό συντελεστή.
Η τελική φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων είναι, όπως φαίνεται, ακόμη μικρότερη από αυτήν που δείχνουν ο παραπάνω βασικός συντελεστής φορολόγησής τους. Μια σειρά από παράμετροι όπως κίνητρα, επιδοτήσεις, απαλλαγές, επιστροφές -που οι κυβερνήσεις παραχωρούν σε οικονομικούς κλάδους, κατηγορίες επιχειρήσεων ή δραστηριότητες- μειώνει ακόμη περισσότερο τη φορολογική τους επιβάρυνση.
Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις παραμέτρους η μελέτη του ΟΟΣΑ καταλήγει ότι ο πραγματικός συντελεστής φορολογίας των επιχειρήσεων το 2017 είναι ακόμη χαμηλότερος σε 74 χώρες του κόσμου, κατά μέσο όρο 1,1% χαμηλότερος από τον παραπάνω βασικό συντελεστή φορολογίας τους.
Το ερώτημα που γεννάται βέβαια είναι πώς με τόσο χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές οι επιχειρήσεις συνεισέφεραν περισσότερα στα συνολικά φορολογικά έσοδα των χωρών αυτά τα 18 χρόνια. Η απάντηση προφανώς θα πρέπει να αναζητηθεί στα έσοδα και τα κέρδη τους που ως γνωστόν εκτοξεύτηκαν.
